La
schlatteina Soliva
Mia tatta davart il bab, che ha giu maridau il Luis Hendry, fuva ina Soliva, la Maria Lucia naschida 1890 - 1925, ton che la schlatta Soliva ha adina interessau mei. Olivas ni Solivas dat ei d'anflar biars en nos cudischs da registraziun egl archiv dalla pleiv. Els ein stai activs empau dapertut, han purtau bials uffecis ed ein stai activs ella responsabladad per la cuminonza. Il Battesta Soliva 1882-1957, in frar da mia tatta, ha schau anavos bialas regurdientschas davart sia famiglia ed ils descendents da Giachen Antoni Soliva (1848-1915). Igl ein maletg tipic d'ina famiglia dil 19avel tschentaner, cumpigliada en da tuttas miserias dalla veta!
La scartira
suandonta hai jeu retschiert avon entgins onns da siu fegl Testi Soliva. Ultra
da schabetgs ord il ravugl famigliar, ha el era descret legras historiettas ord
la veta da mintgadi da tschels onns.
![]() |
Famiglia Soliva da Giachen Antoni da Battesta Soliva 1882-1957
|
Nudau ed elavurau da Tarcisi Hendry
Enqual carstgaun posseda in special dun da prender si ed imitar las expressiuns ed originalitads dil lur d'entuorn. Aschia era il humorist Battesta Soliva naschius 1882. Tontas e tontas gadas ha el delectau ses amitgs da cor en societads e privat.
Bein enqual
amitg ha supplicau mei da metter en scret enquala da quellas strufientschas e
verdads. Mo jeu hai mai schau vegnir dretg. Dapi che jeu hai raquintau enqual
caussa a miu fegl lai quel a mi negin ruaus. Bab ti stos scriver empau da quei.
Essend ussa empau malsauns e buca buns da luvrar sche vi empruar da metter
ensemen enqual regurdientscha ord miu magasin schegie ch'ei va buca tgunsch cun
mes 75 onns.
Enzacontas notizias sur da nos perdavons, raquintadas da miu bab Giachen Antoni Soliva e screttas ensemen da siu fegl Gion Battesta.
Il tat da miu bab ei stau Giachen Antoni Soliva. Quel ei staus in renomau fravi che fageva da tuttas caussas artistias sco cruschs-fossa, bials garters ect... Aunc oz existan tscheu e leu caussas fatgas da siu maun e signadas cun G.A.S. El ei staus maridaus ed ha giu plirs affons. Il fegl Bruno ha studegiau ed ei daventaus spiritual e pastorau a Vrin. Ina sia sora ei stada cun el casarina ed ha lu maridau il marcadont Casanova il vegl da Vrin. Els dus han schendrau ina ualti liunga descendenza. Il giuven fegl dil fravi, il Gion Antoni ei staus scolast. El ha dau scola en differents loghens dalla Surselva. El eri in bien scolast ed oreifer organist. Duas periodas eis el staus president da vischnaunca e biars onns ufficial civil. In auter fegl ei stau il Giachen Antoni. El ei era daventaus fravi e luvrau pli liung temps a Vuorz la Foppa. Leu ha el giu in fegl illegitim il qual el ha renconuschiu per siu agen fegl e schau scriver el els cudischs da naschientscha da Tujetsch.
El ha lu maridau ina Mengia Valier da Camischolas. Ses affons ein stai il Vigeli, il Paul e la Castgina. Baul ei igl um morts e la mumma ha giu la curascha da prender ses affons e setrer a Rapperswil en ina fabrica. Ils dus buobs ein lu vegni engaschai tier la viafier dil Gottard sco luvrers sin la lingia. Il Vigeli ei sedisgraziaus mortalmein. Els ein turnai a Sedrun e luvrau siu tec prau. La mumma retergieva ina pensiunetta per siu fegl disgraziau. Quei ha cuzzau zacons onns, mo ei mava buca grad bein a casa, ni cun las finanzas ni cun la concordia. Il Paul seresvolva dad ira ell'America cun in per auters vischins da Sedrun. Cul Paul ei iu bein leuen. In um luvrus e spargnus sco el era ha gleiti giu ensemen empau daners en quels buns onns sco l' America veva lura. Cheu ha el survegniu tentaments ed ha maridau ina biala femna che ha gleiti giu marendau vi ses daners, schau enzinar ora ed ida per siu fatg. Aschia ha il Paul stuiu semetter en danovamein a gudignar. El ei staus sauns ed en zacons onns ha el saviu turnar a Sedrun e viver ruasseivlamein cun sia sora. Domisdus ein morts dalla daguota ualti in suenter l'auter ed han schau anavos in pulit fatg per ils artavels.
Il fravi artist Gion Antoni Soliva ha giu tier ils avon numnai aunc in fegl cun num Vigieli. Era quel ei daventaus fravi, ha maridau ina Onna Maria Hetz, sora da sur Giachen Antoni Hetz caplon a Kaltbrunn SG 1863 - 1871. Quella lètg ha giu dus fegls, il Bruno ed il Giachen Antoni. Igl augsegner da Kaltbrunn teneva car ils dus fegls da sia sora e manegiava bein cun els, perquei ha el priu els giu tier el e schau ira in per onns a scola els a Kaltbrunn. Il Bruno dueva tenor giavisch digl augsegner studiar vinavon perquei ha igl augsegner tarmess el a Sviz in per semesters mo tut encunter sia veglia. Cul bab Vigeli seigi vegnius anavos la secunda ga ch'el veva cumpignau el tochen sill'Alpsu hagi el detg: Quei ei la davosa ga che jeu sforzel naven el, sch'el va da voluntad eisi fetg endretg, mo cun sforz buca pli. Cu nus essan sesparti si l'Alpsu eis el semess giun plaun e griu e bargiu. Era Giachen Antoni havess saviu daventar student mo ha buca giu plascher e quei ha permalau empau igl augsegner.
Pia ein ils dus frars restai a casa e carschi si dus tafers e stupens mats. Han teniu car in l'auter ed eran da tutta glieud beinvesi e respectai. Il Bruno ha lu maridau la Marghetta Critgina Schmed feglia dad assisten Schmed da Gonda. Els han giu ina gronda e stupenta famiglia. Il Giachen Antoni Soliva ha maridau la Maria Barla Turte Monn, feglia da Duri Battesta Monn e Maria Madleina nata Bearth da Sedrun.
Il bab fuva scolast e pur cun biars e bials praus, mo ha stuiu murir fetg baul e schau anavos la dunna Madleina cun sis affons pigns. La pintga Onna Maria era aunc buca naschida. Per saver nutrir la famiglia ha la vieua Madleina era stuiu tarmetter treis da ses buobs giul Schuob sco quei era la sort dils biars en Tujetsch da quei temps. Il Gion Antoni che fuva il vegl da quels ei suenter enzacons onns turnaus a Sedrun e staus il sustegn dalla famiglia. Il Duri Battesta ed il Sep Antoni ein restai en Tiaratudestga per sia veta.
Il Gion Antoni,
il grond Madleiner sco el vegneva numnaus, ei adina staus cun la tatta e buca
maridaus, ha denton tratg si in buob da siu frar Sep Antoni che veva tarmess en
dil Schuob. Quei ei stau in buob cun temparement, in ver Schuob che ha caschunau
bein enqual dagretta agl aug ed alla tatta, schegie ch'el era absolut buca
schliats. El ha maridau la Rosa Jacomet ed ein seretratgs ell'America, nua ch'el
viva aunc oz (1957) e stat bein.
|
|
Pia sco
detg, il Giachen Antoni Soliva e la Maria Barla Turtè Monn ein maridai ensemen
ed jeu Gion Battesta Soliva sun siu fegl.
Els han giu endisch affons. Da quels ein tschun morts da pign. L'Onna Maria, il Duri Vigeli, il Gion Battesta, il Giachen Antoni, la Barla Catrina e la Luzia, pia sis ein carschi si sauns e tafers. |
Survesta dils descendents da Giachen Antoni Soliva e Maria Barla Turtè (Madleinra) Monn:
![]() |
Giachen Antoni Soliva | 3.1.1848 - 9.7.1915 | |
![]() |
oo Maria Barla Turte (Madleinra) Monn | 6.4.1849 - 24.3.1917 | |
| Affons: | |||
![]() |
Onna Maria (peca) Soliva | 3.5.1878 - 1940 | |
![]() |
Duri Vigeli Soliva | 16.9.1879 - 14.12.1957 | Affons: Carlina Soliva 19.01.1924 oo Tumaisch Berther 31.01.1918 - 3.09.1966 Giachen Antoni Soliva 19.01.1925 -1934 Anna Soliva 20.10.1926 oo Pieder Paul Deflorin 1.07.1926 Vigeli Soliva 3.05.1928 -1928 Maria Soliva 28.06.1929 -1929 |
![]() |
oo Maria Anna Catarina Beer | 11.12.1887 - 17.12.1975 | |
| Infans Soliva | 1.12.1880 - 1880 | ||
![]() |
Gion Battesta Soliva | 24.6.1882 - 2.10.1957 | Affons: Cecilia Soliva 1925 oo Benedetg Valier 1912 Lucia Soliva 1926 Tresa Soliva 1928 oo Robert Bohnenblust 1923 Maria Catrina Soliva 1930 oo Eduard Alois Grisiger 1932 oo Hedwig Soliva 1931 - 1946 Gion Battesta (Testi) Soliva 1934 - 1997 oo Hanny Scherrer 1949 |
![]() |
oo Onna Maria Giuseppa Cavegn | 17.3.1896 - 31.8.1945 | |
| Giachen Antoni Soliva | 28.4.1884 - 1884 | ||
![]() |
Giachen Antoni (muliner) Soliva | 1.7.1885 - 4.2.1963 | |
![]() |
Barla Catrina Soliva | 22.6.1887 - 1933 | |
| Infans Soliva | 23.4.1889 - 1889 | ||
![]() |
Maria Lucia Soliva | 2.12.1890 - 7.5.1925 | Affons: Turte Hendry 1914 - 1994 oo Leonhard Loretz 1913 - 2001 Giachen Hendry 1914 - 1988 oo Maria Ursula Cavegn 1914 - 1980 Anna Maria Hendry 1916 - 1997 oo Gion Caduff 1913 - 1971 Benedetg Hendry 1917 - 1969 oo Maria Monn 1922 Isidor Hendry 1919 - 1919 Giochin Hendry 1920 - 2004 oo Rosa Berther 1925 |
|
|
oo Gion Antoni Aluis Hendry | 15.6.1877 - 1.2.1941 | |
| Infans Soliva | 20.3.1894 - 1894 | ||
| Giusep Felici Soliva | 12.4.1896 - 1896 |
Nies bab raquintava enqual ga sin nies giavisch tgei ch'el hagi fatg atras. Els seigien semess en fetg, dus carstgauns giuven sauns e flots. Els havevien in bienton prau ed era empau deivets sco ualti ils biars da Tujetsch. La devisa eri lu: Cun funs e deivets ston ins vegnir atras en Tujetsch. Dasperas munglava ins aunc haver empau cletg. Denton il cletg ha buca cumpignau lunsch nus. Gia els emprems onns che jeu tenevel casa ha discletg persequitau nus, cunzun en nuegl e sin pastira. Sche jeu havevel pinau in per pulits animals da vender igl atun, sche bugen deva ei zatgei, u piarder ni schiglioc better mal cun fierer vadi ni buca salvar ni better mal e quei era tier ils tiers manedels. Schegie che jeu rugalavel mes tiers cun tut quitau e premura ed erel renconuschius per bien perveseder ed um dad uorden. Cun quella disfortuna muncavan igl atun ils daners ed jeu hai stuiu schar crescher ils deivets aschia che jeu erel buca pli il cass da seriscuder. Enqual creditur havessen giu la carezia e bunaveglia da segidar cun il Giachen Antoni Soliva (era numnaus il pign Soliva), auters puspei buc ed aschia ei vegniu decidiu e menau atras ina strentga liquidaziun. Pauper bab! Quella sera haveva el aunc la vacca ch'el ha astgau salvar tenor lescha, in envernaun che siu frar Bruno haveva schenghegiau ad el la primavera sco purschi, la caura pintga che Rest Valentin Monn veva cumprau sin quei ingant e schenghegiau al Gion Battesta! Tgei plascher da puspei ver sia caura! Igl exempel dil Rest Valentin ha animau aunc in per vischins e la sera haveva il Duri Vigeli era ina caura. Enzatgei er'ei restau, mo ina da far caffe e per quella da far pulenta hai stuiu ira enagiu tier la tatta. Probabel ei quella aunc mai turnada.
Enzatgei era, aunc restau al Giachen Antoni Soliva, ses sis affons, treis buobs e treis buobas, dils quals el veva in grond plascher ed ina perfetga speronza per siu futur. Nies bab ha mai selamentau ni sezechiau sur da ses discletgs. Jeu sun buca la cuolpa, scheva el, hai luvrau e spargnau e fatg il miu tenor cunzienzia. En l'ustria mav'el mo mintgamai cu ei deva ingant cul prau Dulezi. Perfin la pipa ha el dismess per spargnar e per buca schar s'endisar ses buobs vid quei mistregn. Denton cun 20 onns, suenter far recrut han ils dus giuvens entschiet empau cun la galeida. Quei ha cudizzau il bab ed el ei suenter biars onns puspei daventaus tubacheder. Il Duri Vigeli ha mai fimau. Il bab saveva bein tudestg, leger e scriver, mo ei muncava la lectura. El ha mai secartiu d'abonnar ina gesetta auter che la Romontscha ed il Calender Romontsch.
Da ses amitgs survegneva el enqual carnet. Aschia eis ei stau duront che ses buobs mavan a scola. Pli tard cura ch'ils buobs mavan a gudignar e denter la glieud purtavan els empau lectura. Duront ses onns ei nies bab staus caluster dalla pleiv da s.Vigeli. Lu manteneva il plevon Engler a siu caluster lectura meisa pleina.
Ils affons dil pign Soliva han stuiu sendisar baul dad ira sut. Emprem sco empaladurs e pasturs da mises. Pliras primaveras e stads ha il Gion Battesta fatg purtgè da Sedrun e Gonda, mo buca senza reclamaziuns. Ferton che Duri Vigeli ed il Giachen Antoni pertgiravan 35-40 vadials si la Val Bugnei per gronda cuntentientscha dils patruns. Ina vadiala ei ruclada e quei fuva ina da nies bab. Il Duri Vigeli ha bargiu ch'igl ei strusch stau da consolar, ed el ha empermess da mai pli pertgirar vadials ed ha teniu l'empermischun.
Era ad alp ein ils buobs dil Giachen Antoni stai. Ad alp schava il bab buca ira bugen, savend ch'ils pigns eran ils sclavs dils gronds e vegnevan mudergiai. (Sche jeu pos, scrivel enzatgei da quei empau pli manedel!) Cu nus essan stai empau pli stgis da luvrar havein nus tschercau autras plazzas. Il Duri Vigeli ei cun 15 onns ius on Tiaratudestga cun in nies aug Duri Battesta Monn, frar dalla mumma ed ei restaus leu treis onns. Jeu hai aunc giu dad ira treis unviarns a scola e la sera partevel ora la posta per Sedrun e Gonda. Per quella lavur pagava Adolf 25-30.- francs per unviern ils quals eran al bab fetg survi. Mo per mei ei quei buca grad stau d'engrau per motiv che jeu erel la sera per las vias entuorn enstagl emprender e far mes pensums ed aschia vegneva in talentus scolar en scola senza esser preparaus e leutier aunc malvesius dal scolast. Ils onns da scola ein i alla fin ed il Duri Vigeli ei turnaus anavos dalla Tiaratudestga, ha fatg recrut e suenter ius fumegl da cavals tier Adolf. Era jeu hai priu plazzas pli impurtontas, sche pusseivel tier patruns che havevan cavagl. Cavals ei adina stau miu plascher. Ferton che miu frar ei staus treis onns tier Adolf sun jeu staus in unviern tier ils Decurtins, tier Gion Antoni Berther da Camischolas in onn, tier Carli Cavegn miez onn ed el Hotel dalla Cruna Sedrun miez onn. Era il Giachen Antoni ha fatg circa quei tur. Ins pladeva nus bugen e havein mai stuiu ira ord Tujetsch en plazza. Denton era ei vegniu empau unfiseivel dad ira dad ina plazza a l'autra senza veser in destin. Nus essan sedicedi dad ira naven. A Bellinzona tier la viafier dil Gottard era il Sigisbert Monn, in Tuatschin. El era leu sco construider dallas punts fier e giugava leu ina impurtonta rolla e haveva giu entgins luvrers da Tujetsch e Mustér cun el. Nus havein scret e dumandau el per lavur. Ualti prompt vegn la risposta ch'ils dus gronds sappien vegni en circa dus meins ed il giuven en quater meins. El engaschi nus pervia da nies bab ed era vus giuvens enconuschel jeu sco buns fumegls da miu amitg Adolf. Ussa era la caussa decidida e nus rispundin al Sepper sco el vegneva numnaus: nus vegnin!
Denton steva
aunc cheu in grond impediment. Ferton ch'il bab haveva empriu da secumadar a
tuttas difficultads saveva la paupra mumma buca capir da stuer schar ira ses
buobs naven. Cun biaras e grossas larmas rugava ella: Mei buca naven, meis vus
ussa naven sche vegnis vus mai ensemen pli. Fagei buca quei cun nus, patertgei
vid quei che nus havein gia fatg atras per nos affons.
![]() |
Cheu dat ei ina surpresa. Nus enderschin che nos parents, ils Venzins ch'eran en possess dil mulin a Sedrun vendien quel. Senza retard havein s'interessau tier ils augs Venzin, ed els han detg: Gie ussa essan nus sedicedi da vender, mo buca a mintgin. Sche vus haveis interess essas vus ils emprems che vegnan en damonda per la cumpra. Vegni ina sera ton pli gleiti e nus savein discuorer. La sera fixada era il bab cun ses treis buobs vi mulin e quella sera ei il marcau vegnius fatgs silmeins vocalmein. A casa era la mumma cun treis buobas e schevan paternos, pertgei quella sera sedecideva per gronda part la sort dalla famiglia. |
La mumma ei stada l'auter di tut leda ed ha bargiu larmas dalla legria. Auter ei stau cun la sora Onna Maria ch'era leu cun la famiglia Venzin sco pasternera ed haveva empruau tgei ch'ei vegli dir survir al general e far paun che gusti a scadin. Ina caussa difficultusa era il sedeliberar dalla empermischun fatga a Sigisbert Monn. Nus levan far scriver il bab ad el, mo il bab ha snegau. Scriva tez ha el detg a mi, ti has menau en, meina era anora. Quei ei per tei ina interessanta scola. Sincerau co la caussa fuva ida e deplorau da stuer far visavi el quella figura, engraziau per siu bein manegiau cun nus ed empermess dad esser ad el engrazieivels cun scadina caschun, aschia en quei senn hai jeu scret. Paucs dis e la brev dil Monn ei cheu. Alla entschatta dalla brev ina suarada reprimanda ed el savessi far difficultads a nus mo quei vegli el buca far, pervia da nies bab che seigi siu respectau amitg ed el giavischi a nossa famiglia buna fortuna. Quei tut daventa il november 1902. Il davos december 1902 havein priu possess dil mulin e resgia cun quei ch'el udeva tier tenor brev da marcau. Per che tuts treis buobs hagien occupaziun, havein aunc cumprau in cavagl. Ussa era ei da semetter alla lavur cun tutta curascha. Tenor contract ston ils proprietaris vegls, ils Venzins, mussar da resgiar e moler, insumma tut dar enta maun. All'entschatta surpren il Duri Vigeli il cavagl, Gion Battesta la resgia ed il Giachen Antoni daventa muliner. Suenter dus onns vul Duri Vigeli far resgiader ed il Battesta catschar cavals, ed aschia eis ei adina stau. Cura ch'il negozi da lenna ha empau schau luc tier igl Adolf, havevan nus buca lavur sin resgia sur tut onn. Enstagl havein entschiet a prender per tscheins pli bia prau e mess neu pli bia tiers. Il prau a tscheins era lu il Dulezi ed auters bials praus 30-35 francs la tschavera. Era fein da pastg fagevan nus mintg'onn bia. In onn giu da Pala gronda e Crest dad alp en tut 150 blahs giu Sedrun en clavau. In auter onn giu da Liez giu Mulinatsch en clavau dil Maurus Berther 160 blahs. Nus eran taffers e bravs luvrers e levan segir far enqual bravura. Buca d'emblidar che lezs onns ruassava la resgia ed il mulin bia duront la stad ed era il vitturin cun ses cavals vitier vevan peda da gidar a far fein. Enasi Cuflegl, alp Tschamut, e si las Rivas han mes frars e soras segau e rischlau in onn ni l'auter tschiens blahs. Els mettevan sper via ed il Battesta vegneva cun ses cavals ed ils carrs da blocca e mava cun 25-30 blahs en inaga. En ina stad ni l'autra fagevan nus en ina envernontuna per 12-15 armauls, dus cavals e 10-15 nuorsas. Gl'onn d'uiara 1914 essan i si Mulinatsch en mises da Maurus Berther che nus vein giu biars onns per tscheins cun 2-3 armauls.
Ussa vi jeu calar da segloriar, pertgei quella gloria ha buca giu mo tarlischur. Igl ei vegniu auters temps. 1914 ils 4 d'uost ei rut ora l'uiara e la Svizra ha mobilisau l'entira armada. Ils treis fegls dil Giachen Antoni Soliva fagevan era aunc survetsch activ, han stuiu entrar en survetsch e schar anavos il bab e la mumma, dus carstgauns vegls cun duas soras, lura empau falombra. Per ventira havein survegniu ina buna fumitgasa la Marionna Beer.
Cu l'uiara ha entschiet er'ei circa fatg miez il fein grass, magher e mises buca tuccau. Nus cusseglien al bab tgei far. Forsa savein nus gleiti turnar, schiglioc duessi el schar naven sco el sappi. Gie, gie, per quei cheu seprendei buca en, mo mei e fagei endretg. Nus treis frars essan stai naven quasi treis meins senza congedi. La glieud segidavan bein bia e luvravan mintga dumengia. Mo quels paupers umens vegls e femnas pudevan il davos buca pli. Basta zaco han ins fatg en tut. Igl atun ei vegniu dad alp ina massa tiers. Ils mutgs e vadials ha il bab saviu vender, buca bein. Per clatg ha el survegniu in um pli passau che rugalava ils tiers. Il november essan vegni libers dil militer ed havein fatg ira vinavon nossa fatschenta sco avon. Igl unviern ei vargaus ruasseivlamein.
La primavera ha il Giachen Antoni Soliva, il muliner sco el vegneva numnaus da tuts, stuiu ira sils cunfins. Igl aug Paul Soliva ch'era staus cun nus igl unviern, ha cun in buob surpriu da rugalar nies fatg si la Val Bugnei ed igl ei iu stupent.
Ei era cargau ad alp e nus havevan gia fatg empau fein. Cheu arriva il pli trest da nossa veta. Il bab haveva luvrau sco adina ed era staus gl'entir di aparti da buna luna. Duront tscheina survegn el mal, dat ensemen ed en circa treis uras era el ina bara. Ina caussa buca capeivla e strusch surportabla. Buca in segn da comiau ha el saviu dar. Il Giachen Antoni era aunc a militer. L'auter di eis el vegnius. Ina tresta arrivada per el e per nus. Il di da s.Placi, ils 11 da fenadur ei stau sepultura. Ussa havevan nus buca bab pli. Ina tristezia per la falombra mumma e per nus tuts. Nus havein stuiu far nies fatg senza bab. Ei varga in di si l'auter ed in meins e l'auter, mo el mulin ei buca pli il medem. Schegie che nus umens stuevan denteren far bia militer, baul in e gleiti l'auter, sche mav'ei cun nossas finazas buca mal. Ils tiers pagavan bein e fadigia cun cavals ed auter havevan biara e buna. Mo il mars 1917 miera nossa cara mumma suenter esser stada ina jamna maldisposta eis ella ida vi sco da stizzar ina candeila. Il Segner ha dau a nus la grazia da prender la sperdita dalla mumma en resignaziun, pertgei ella veva fatg ina biala mort.
Ils onns vargan. Ils purs havevan giu enzacons buns onns, pertgei ils tiers pagavan prezis enorms. Cheu vegn il mument che la vischnaunca lai vi il prau Dulezi. Biars onns havevan nus giu las duas squadras odem, 1 e 2, e pagavan ils davos onns 40.- - 50.- francs la tschavera. Avon igl ingant essan secunvegni da turnar a fittar quellas duas squadras per tut prezi. La concurrenza ei stada fetg gronda ed il prau Dulezi ei vegnius sin 160.- francs la tschavera. Ils Solivas cun varga 15 tschaveras han da pagar varga 2400.- francs ad onn. Contract per 3 onns. En in onn eran ils prezis dils tiers sbassai per pli che la mesadad. Sgarschur! Havessen nus buca giu ils daners dallas fadigias, fussen ils Solivas da mulin ira sutsura cun tut sia pumpa.
Puspei ei il temps semidaus. L'uiara ha calau. Ils prezis da prau e tiers ein puspei vegni normals, mo ils daners ch'ins veva piars ein buca turnai pli.
Ils Solivas han encurschiu ch'ei vegnevan pli vegls e ch'ei mava buca bein da restar tuts ledis, schegie che nus vevan passentau ina biala giuventetgna en buna pasch e concordia. Il Duri Vigeli ed il Gion Battesta han procurau per dunna. Duri Vigeli sempermetta cun la Marionna Beer ch'era stada biars onns cun nus sco buna survienta. Il Gion Battesta anfla la ventira cun la Onna Maria Giuseppa, nossa vischina, feglia da Florentin Cavegn. Ils 17 da fevrer 1922 havein giu legras nozzas el Hotel dalla Cruna a Sedrun. Il Duri Vigeli e la Marionna ein restai el mulin cun ses fargliuns ed ei iu bein. Il Gion Battesta cun sia Maria ha priu ses cavals ed uorden da vitturin e secolocaus en casa dalla tatta basatta satler ch'el haveva acquistau entras cumpra.
Jeu sai notificar enzacons buns onns cun biara e buna fadigia e buna sanadad. Sulet sin famiglia havein stuiu spetgar treis onns. Ils 2 da fevrer 1925 ei arrivada la vera ventira, Cecilia. 1926/27 ha ei semidau empau. La Viafier Furca Alpsu ha entschied a cursar. Entras quei hai jeu piars la buna fadigia sco vitturin dall'entira vischnaunca. Jeu sun staus sfurzaus da calar cun mia fatschenta da vitturin ed hai vendiu tuts cavals ed iseglia. Dalla VFA hai dumandau per mei fadigia. Ins ha engaschau mei sco cramper cun ina paga da 90 raps per ura e quei mo duront la stad. Quella lavur hai fatg mo la stad 1927 e mai pli.
Duront in per onns hai fatg resgiader sin la resgia Soliva e Monn e denteren empau il pur ed auter. Mo era cun quei savevel strusch alimentar mia famiglia. Igl atun 1930 ha la famiglia Berther dalla Cruna scret ora en concurrenza il furnir material, crappa, sablun per baghegiar e renovar siu hotel. Quella branscha enconuschevel jeu sco negin. Animaus aunc empau da mia buna dunna essan sedicedi da far ina offerta. Empau per la confidonza e simpatia che jeu gudevel da quella famiglia ei mia offerta vegnida risguardada, schegie buca la pli favoreivla. Cun tutta curascha sundel semess alla lavur da preparar il material avon che la neiv vegni. En cuort temps eran giu las Rueras sin nies prau panuglias bi sablun, dapli che 300 m3. Si Pitgmun e dal Run enasi paradavan grondas muschnas crappa.
Secapescha che cheu duvrava puspei cavals ed iseglia. Da miu cumpar Josef Schwarz da Mustér hai cumprau in stupent cavagl per 1400.- francs. Paucs dis ch'el era en miu possess ha el furau ina comba cun in tarden ed ei mai vegniu meglier.
Suenter ditg tgirar ha l'assicuranza priu giu e pagau 900.- francs. In auter brav tier hai priu per tscheins, mo era quel ha cadenau empau. Il schaner hai cumprau in cavagl da G.Fidel Lechmann da Sumvitg, in tier cret sco ina vacca. Suenter in per meins ei quel vegnius nauschs che negin auter che jeu astgavel ira dentuorn. Puspei ha l'assicuranza priu el ed jeu hai astgau spiarder 600.- francs. Schegie in tec zachiaus sundel buca sestrementaus ed en paucs dis arriva il tierz cavagl. Quella gada veramein in tier dad aur: La Cruna, ei stau mia poppa, biars onns.
Miu accord dalla Cruna hai jeu menau atras per cumpleina cuntentientscha digl architect Sulzer e dalla famiglia Berther, schegie ch'il quantum material ei carschius per la mesadad.
Il medem onn, 1931, ei era vegniu baghegiau igl acquaduct Fontauna s.Gion. La Firma Betinaglia da Cuera ha construiu il reservuar. Era per quella firma hai menau tut material. Il medem temps ei igl acquaduct Cuolm Val vegnius fatgs entras Pfister da Schlans ed jeu hai menau il material. Pia cun buns cavals e buns fumegls essan vegni da far quei onn ina immensa lavur. Fumegls hai giu igl unviern: Placi Soliva e Gaudenz Berther, la stad Luis Valier e mia pauccadad. La fin digl onn hai fatg ina buna bilanza.
Igl onn 1932 ha Hans Giachen Decurtins dil Hotel Alpsu renovau ed engrondiu siu hotel. Era quella furniziun da material ei curdada tier a mi. Il medem onn ei vegniu baghegiau si la csa dil consum visavi la Cruna ed in cert Adolf Tschümperlin da Sarnensdorf ha baghegiau la vella Foppa. Era quellas casas hai fatg las lavurs da vitturin, aschia che jeu hai giu in bien onn. L'auteronn ei entras l'Uniun da cura e traffic vegniu asfaltau il stradun atras il vitg Sedrun. Per quella lavur hai giu da furnir crappa da sulada, chis e tutta lavur da reschia.
En quels onns hai entras contrahar cun la VFA surpriu da far il camiunasch dalla staziun. Dalla Räth. AG Braueri Cuera, medemamein cun contract, hai jeu surpriu il depot da biera per la vischnaunca da Tujetsch. Era il menar la rauba ellas filialas han ils consums surdau al Battesta ed ils auters concurrents ein dai sperasgiu. Essend che l'industria da jasters flureva a Sedrun hai viu ch'ei fuss da gudignar enzatgei il temps d'unviern cun la carrotscha ed jeu hai cumprau duas bialas schletras (Pelzschlitten) ed hai gleiti giu massa lavur. Imitond miu exempel han ils auters possessurs da cavals fatg suenter ed en cuort eran 7 - 8 schletras a Sedrun e tuts havevan pulit lavur.
1939, igl emprem d'uost rumpa ora la secunda uiara mundiala. L'entira armada vegn mobilisada. Era jeu stoi schar ira miu fumegl Eduard Hendry e mes dus buns e bials cavals. Per cletg havevel cumprau treis dis avon la mobilisaziun in cavagl da treis onns ch'era essend memia giuvens libers dil militer, tschell'uisa fussel staus en miseria. Culs fumegls fuva ei il medem. Cura ch'in era empau endisaus, sche stueva el ira a militer. Quei ha unfisau mei aschia che jeu hai il schaner 1941 vendiu la fatschenta da vitturin a Vigieli Cavegn da Sedrun. Cun cundiziun che jeu stetti responsabels aunc sis meins, ein tutta clientella stadas cuntenzas da schar ira ils contracts sin miu successur. Il cavagl giuven cul num Steila ha Vigeli Cavegn cumprau. Ils auters dus ch'ein vegni anavos da militer empau malterschinai hai vendiu sco hai pudiu. Il plascher che jeu vevel giu mia veta vid cavals ei cun quei mument era svanius.
Ils pli grevs onns per nus ein 1928 e 29, cura che jeu havevel negina segira existenza ed aunc brav malsauns, asma. Jeu erel vegnius deprimius zun fetg, pertgei jeu quintavel mia famiglia per ina famiglia en miserias e ruinada. Denton cun la gronda premura da sgr. dr. Berther ed il grondius quitau e tractament da mia cara e buna dunna sundel serestabilius aunc ualti spert e bein. Era per nossas finanzas ei s'aproximau in bien agid.
Igl onn 1917 sundel vegnius partius tier el militer cun ils mitragliers ed hai stuiu far siat jamnas recrut a S.Murezi. Secapescha che jeu hai schau parter sco train ni seumer. Miu litinent era in Thoma da S.Gagl. Sco adina hai era tier il Thoma fatg miu survetsch cun premura ed el haveva mei fetg bugen. Quei sgr. Thoma haveva a S.Gagl ina gronda fatschenta da tricot. Sin ses viadis da fatschenta visitava el era il consum SA Tujetsch. Dumandond el igl administratur Venzin schebein el enconuschi in Battesta Soliva, ha lez saviu dir che quel lavuri momentan tier la SA Tujetsch. Aunc quei di ha sgr. Thoma fatg ina viseta en nossa casa e paucs dis suenter arriva in pac cun in vestgiu da tricot per nos treis affons. Dapi lu havein adina giu empau contact in cun l'auter.
1928 cun caschun da sia viseta a Sedrun ha el offeriu da tarmetter a mi rauba per cassegliar. El garanteschi a mi in bien gudogn e tut quei che mondi buc sappi jeu tarmetter anavos. Jeu sundel ditg seresentius e schevel, a cassegliar mondel jeu buc, quei ei pauca letga sco dad ir a rugar. Tut snegar ha gidau nuot. El ha quasi zungiau mei da far ina emprova. La finala hai detg: Sche dueigi el tarmetter enzatgei pauc per far ina emprova. Paucs dis suenter arriva la posta cun 2-3 sliusas da corns plein pacs. Havess jeu astgau, havessel schau ir anavos senza far ora ils pacs, mo quei fuss stau in afrunt per quei bein manegiont signur. Hai pachetau ora e controllau e tut era en uorden ed aschuntau gliestas cun prezis da cumpra e vendita ed il % gudogn, Quella notg hai jeu durmiu pauc. L'autra damaun hai mes empau rauba en duas cofras ed ius da scala giu. La Maria ha mirau suenter e bargiu grossas larmas. Hai avonmiezdi fatg atras enzacontas casas e vegnius a gentar. Havevel vendiu pauc e sch'ei fuss buca stau per cuntentar la dunna fussel buca turnaus ad ira suentermezdi. Sundel vegnius a casa buca baul, hai tschenau e lu fatg la bilanza, biabein 50.- francs schuber. L'auter di hai vess e nuidis cuntinuau e la sera vevel raccoltau 100 .- francs netto. Il gudogn fuva buns, mo tgei sacrifeci per il Battesta da mulin da stuer ira di per di ina casa a l'autra a tedlar remarcas e beffas. Quei era per mei sgarschur. Per in meins havevel priu la patenta e fatg atras gl'entir Tujetsch. La fiera da s.Martin hai mess si a Mustér in stan. Sin supplica da mia dunna ein mias quinadas Tonia e Carlina vegnidas a Mustér cun mei. Pagau tuttas spesas era ei restau per mei 100.- francs. Empau avon Nadal hai calau da cassegliar e havevel gudignau dapli che 800.- francs. Pli bia che en ina entira stad tier la VFA. L'auter onn hai puspei priu la patenta e vess e nuidis ius cun mias cofras. Hai fatg atras gl'entir Tujetsch ed aunc Mompe-Tujetsch e Segnas e raccoltau quei onn 1200.- francs. La rauba vanzada hai tarmess anavos a miu patrun sgr. Thoma cun dueivel, grond e cauld engraziament. Sgr. Thoma ha vendiu sia faschenta ad in cert Zilig e teniu ora per cass che cunvegni a Soliva da cassegliar vinavon, stoppi Zilig dar la rauba sut las medemas cundiziuns sco Thoma. Hai mai pli fatg diever da quella buontad. Sco vus saveis sundel puspei daventaus vitturin e nobel "cutschner".
![]() |
Avon ch'ils Hoteliers dalla Cruna ed Alpsu baghegien ed engrondeschien sias casas eran ils paucs letgs privats tschercai e duront las sesiuns stedi occupai. Era mia dunna ha arranschau ch'ella saveva prender si 7-8 persunas ed era loscha da saver gidar siu um cun ina bufatga entrada. Ils daners per cumprar ils letgs e resti per quels ha ella priu giud siu pauper carnet da spargn. Suenter ch'ils hotels han giu baghegiau, havevan els plaz sufficient per ses hosps. Cheu vegn la Maria dil Florentin, ussa dil Gion Battesta sin il patratg dad arver ina pintga pensiun. Ei ha duvrau bia tochen ch'ella ha giu convertiu siu um dal qual era ella dependenta per menar atras sia idea. Duront igl onn 1934 havevel rabitschau ensemen bia lenna per baghegiar in nuegl ed in clavau encunter la casa existenta. Il fenadur ha Carli Manetsch e Placi Huonder fatg si ils mirs per in nuegl da sedisch. Il davos settember 1934 has Benedetg Valier cun aunc auters meisters entschiet a far il righel per il clavau e partiu en quel ch'ins sappi far ordlunder ina habitaziun. Schegie che nus havein aunc stuiu ira per bia lenna egl uaul e per aissas seccas els magazins dils purs sch'era il baghetg quasi finius ils 20 da december 1934. Da Nadal havein aviert la Pensiun cun ina pulita frequenza. |
Neu da Curaglia havein survegniu ina grondiusa cuschiniera, la Catrina Lutz, ed entras miu amitg Placi Durschei da Segnas havein survegniu la Josefina Colla da Schlans sco survienta e femna da combras. Quellas duas cun la mumma sco guvernanta han gleiti giu mess nossa casa en renum. Mo tut nunspetgau survegnin dal departament da polizia dil Cantun Grischun ina brev. Sco els seigien orientai haveien nus senza lubientscha aviert ina pensiun a Sedrun. Nus stuein far attents ch'il baghegiar ni engrondir hotels e pensiuns senza lubientscha stat sut scamond federal e surpassaments san vegnir puni cun castitgs entochen 100’000.- francs. Ei vegni concediu 15 dis termin per far valer nos motivs.
En nossa miseria essan seviults tier scolast e deputau Sep Mudest Nay, il qual era miu bien amitg e gia staus tier nus quater onns el cuost. El ha scret al departament da polizia ina brev, mo ina sco mo Nay saveva scriver. Cun proxima caschun vegni el a far leu ina viseta. Quei ei daventau en circa otg dis. Vegnius anavos di el: Cheugiu ei stupent fil en guila. L'emprema furia ei secalmada. Nus dueigien ad interim far vinavon e lu secavegli quei segir en uorden. Ei varga jamnas e meins e si da Cuera vegnan neginas novas. Plaunsiu haiel scret a Cuera. Ei fussi a mi d'engrau da saver co quella caussa stetti. Jeu havessi aunc da cumpletar bein enqual caussa vid quella pensiun. Il secretari dil departament da polizia, sgr. dr. Desax era miu bien amitg e camerat da militer. Quel lai saver vonzei: stei ruasseivels e buca sufla ella burnida.
Cun engrondir e modernisar sias casas han ils hoteliers era stuiu moderar ils prezis. Ussa er'ei en Sedrun buc ina ustria che deva il cuost ad in luvrer per in andant prezi e quei stueva esser a Sedrun. Da cheu l'indulgenza e toleranza visavi il Battesta Soliva. Nossa pensiun luvrava bein, mo bubrondas alcoholicas astgavan nus survir mo tier la tschavera e mo a nos hosps. Sin insinuaziun da bein enqual amitg, havein fatg tier la vischnaunca la damonda d'astgar dar ora vin e biera en nossa casa.
La cumissiun gronda da vischnaunca ei vegnida encunter empau a nossa damonda e lubiu da survir vin e biera da tut temps, denton mo ad jasters, buca denton als indigens. Quei ei stau in disgraziau conclus che ha schendrau beinenqual disgust alla suprastonza ed ustiers. Suenter in onn havein turnau a far la medema damonda. Suenter il votum da sgr. deputau Gion Felici Monn, el qual el hagi detg denter auter: Tschella ga ei naschiu in affon cun mendas, quei seigi d'evitar quella ga. U dar lubientscha ni buca dar. Instruments da dispeta lein buca scaffir. Quasi unanimamein ei la concessiun vegnida dada e zuar senza cundiziuns. Il petent haveva ordavon empermess ina gratificaziun da 300.- francs e quella ha el pagau bugen.
Cuort temps ed ei arriva si da Cuera alla vischnaunca in recuors fatgs e suttascrets da tut ils ustiers da Tujetsch, concernent il conclus dalla cumissiun gronda. La suprastonza communala da Tujetsch ei prompta da menar atras il recuors, mo vegni la vischnaunca a surprender neginas spesas. Jeu sedeclarel prompts da surprender tuttas spesas e tut quei che neschi ordlunder, mo duei la suprastonza surdar a mi tonta cumpetenza. In di da marcau sundel ius a Glion e surdau la caussa a sgr. dr. A.Cahannes. Quel ha menau la caussa a grondiusa fin ed jeu hai giu da pagar 140.- francs. La sentenzia dat lubientscha da far ustria en general.
Ussa era il cumbat battius. Mia dunna haveva ina ustria, quei ch'ella haveva adina giavischau. Entras engrondir la fatschenta sedubliava la lavur. La dunna cun ina matta havevan memia stregn schegie che las buobas gidavan bein. Entras surluvrar ei la mumma vegnida malsauna. Mo ella leva buca schar encorscher. Igl october 1941 havevan circa 30-35 luvrers el cuost e mintga sera ustria pleina. Ina sera vegn ei si ad ella massa saung. Il dr. Huonder cusseglia dad ir a Glion tier ina controlla. Cun tutta curascha va Maria gia l'auter di a Glion tier dr. Cathomas. La sera vegn ella a casa sco ina ch'ei truada alla mort. Il sgr. dr. Cathomas era ualti grobs a da pauc cor. Giu intercuretg hagi el senza schanetg detg: Vus veis tuberculosa aviarta. Vus stueis naven da vossa famiglia ed ira a Tavau ni Arosa. Era vossa pensiun ed ustria stueis serrar immediat. En quater dis vi veser vus cheu per ira en in sanatori.
Nos hosps havein stuiu tarmetter naven e l'ustria havein serrau. Suenter quater dis essan la dunna ed jeu turnai a Glion. Denton era da Turitg vegn il rapport dalla diagnosa bazilas quasi negativ e catars negins. Vus essas per mei in legn, di il miedi, ussa steis cheu in tempset che jeu sappi controllar e lu vesein tgei far. Quei sundel bein cuntenza, mo a Tavau ni Arosa mondel jeu buc, sch'ei semuossa sundel cuntenza dad ira in temps el Tessin. Da quei sundel fetg cuntents, forsa saveis era far la cura a Sedrun. L'aria da Sedrun ei aschi buna sco quella da Tavau. Quei veva consolau empau la Maria ed ella di en bien humor. Ussa va a casa Battesta, jeu vegnel gleiti suenter. Salida ils pigns ed hagies bien quitau da tut.
Suenter in temps ei la mumma vegnida a casa cun la lubientscha dil miedi da star a casa, mo far leu ina exacta cura. Quei ei iu, mo cura ch'ei ha entschiet sesiun ei la mumma stada piarsa. Ella ha luvrau per grond donn da sia sanadad. La primavera eis ella ida a Locarno ella clinica St.Agnese e stada leu plirs meins. Il miedi era fetg cuntents cul progress ed ha relaschau ella per vegnir el Grischun e far aunc in temps ina cura ellas muntognas. Mo stada cheu ha negin dumignau ella naven da casa. Ella ha fatg la sesiun da stad, puspei quella d'unviern. Il davos d'unviern eis ella ida a Cuera el spital cantunal - mo memia tard. Ils 30 d'uost eis ella vegnida anavos en bara. Paupra buna mumma. Stei bein!
Descendents da Giachen Antoni
Soliva
1 Giachen Antoni Soliva na.: 25 november 1784 mo.: 1848
.. oo Maria Cristina Solèr na.: 1788 mo.: 21 november 1846
..... 2 Gion Giusep sur Bruno Soliva na.: 16 zercladur 1814 mo.: 28 uost 1879
..... 2 Vigeli Giusep Soliva na.: 14 november 1816 mo.: 19 settember 1881
......... oo Onna Maria Hitz na.: 1 october 1809 mo.: 27 november 1885
............ 3 Maria Onna Cristgina Soliva na.: 4 schaner 1844 mo.: 1851
............ 3 Giusep Bruno Soliva na.: 18 december 1844 mo.: 19 november 1913
................ oo Margreta Cristgina (stena) Schmid na.: 19 avrel 1856 mo.: 1931
................... 4 Barla Catrina Soliva na.: 30 Mai 1879 mo.: 3 schaner 1907
....................... oo [1*] Gion Antoni Aluis Hendry na.: 15 zercladur 1877
mo.: 1 fevrer 1941 *emprema dunna
................... 4 Vigeli Giusep Soliva na.: 23 settember 1880 mo.: 1968
................... 4 Onna Maria Soliva na.: 6 settember 1882 mo.: 1946
................... 4 Infans Soliva na.: 14 uost 1884 mo.: 14 uost 1884
................... 4 Gion Antoni Soliva na.: 8 october 1885 mo.: 4 december
1958
....................... oo Margareta Cresenzia Bearth na.: 18 schaner 1891 mo.:
1918
................... 4 Bruno Giusep Soliva na.: 3 fevrer 1887 mo.: 1957
................... 4 Margreta Cristina Soliva na.: 12 october 1888 mo.: 2
fevrer 1958
................... 4 Maria Favorita Soliva na.: 4 zercladur 1891 mo.: 4
zercladur 1891
................... 4 Maria Soliva na.: 31 december 1892 mo.: 1902
................... 4 Ignazi Soliva na.: 10 mars 1894 mo.: 26 november 1955
................... 4 Infans Soliva na.: 28 matg 1895 mo.: 28 matg 1895
................... 4 Lucas Soliva na.: 28 settember 1896 mo.: 15 avrel 1983
....................... oo uostina Venzin na.: 27 zercladur 1903 mo.: 4 schaner
1971
................... 4 Placi Soliva na.: 2 schaner 1898 mo.: 24 settember 1982
....................... oo Catrina Cavegn na.: 14 december 1902 mo.: 1965
................... 4 Carlina Soliva na.: 14 matg 1900 mo.: 1902
............ 3 Anna Maria Soliva na.: 19 fenadur 1846 mo.: 19 fenadur 1846
............ 3 Giachen Antoni Soliva na.: 3 schaner 1848 mo.: 9 fenadur 1915
................ oo Maria Barla Turte (Madleinra) Monn na.: 6 avrel 1849 mo.: 24
mars 1917
................... 4 Onna Maria (peca) Soliva na.: 3 matg 1878 mo.: 1940
................... 4 Duri Vigeli Soliva na.: 16 settember 1879 mo.: 14 december
1957
....................... oo Maria Anna Catarina Beer na.: 11 december 1887 mo.: 17
december 1975
................... 4 Infans Soliva na.: 1 december 1880 mo.: 1880
................... 4 Gion Battesta
Soliva na.: 24 zercladur 1882 mo.: 2 october 1957
....................... oo Onna Maria Giuseppa Cavegn na.: 17 mars 1896 mo.: 31
uost 1945
................... 4 Giachen Antoni Soliva na.: 28 avrel 1884 mo.: 1884
................... 4 Giachen Antoni (muliner) Soliva na.: 1 fenadur 1885 mo.: 4
fevrer 1963
................... 4 Barla Catrina Soliva na.: 22 zercladur 1887 mo.: 1933
................... 4 Infans Soliva na.: 23 avrel 1889 mo.: 1889
................... 4 Maria Lucia Soliva na.: 12 december 1890 mo.: 7 matg 1925
....................... oo [1*] Gion Antoni Aluis Hendry na.: 15 zercladur 1877
mo.: 1 fevrer 1941 *secunda dunna
................... 4 Infans Soliva na.: 20 mars 1894 mo.: 1894
................... 4 Giusep Felici Soliva na.: 12 avrel 1896 mo.: 1896
............ 3 Anna Maria Cristina Soliva na.: 14 december 1850 mo.: 12 avrel
1851
..... 2 Barla Catrina Soliva na.: 21 december 1818
......... oo Giusep Antoni Monn na.: 2 october 1814
..... 2 Margareta Soliva na.: 29 october 1820
..... 2 Giachen Antoni (fravi) Soliva na.: 31 october 1823 mo.: 1864
......... oo Barbara Hunger
............ 3 Johann Soliva na.: 14 october 1853
................ oo Anna Maria Gabriel na.: 3 october 1857 mo.: 3 settember 1904
............ *secunda dunna da Johann Soliva:
................ oo Maria Barbara Gabriel na.: 22 settember 1866
................... 4 Barbara Soliva na.: 26 zercladur 1906
................... 4 Johann Soliva na.: 23 matg 1907
..... *secunda dunna da Giachen Antoni (fravi) Soliva:
......... oo Maria Dumenia Valier na.: 12 schaner 1824 mo.: 1902
............ 3 Barla Catrina Soliva na.: 24 fevrer 1854 mo.: 4 matg 1854
............ 3 Paul Giusep Soliva na.: 7 avrel 1855 mo.: 12 zercladur 1922
............ 3 Margareta Cristgina Soliva na.: 11 mars 1857 mo.: 1920
............ 3 Vigeli Giusep Soliva na.: 25 avrel 1859 mo.: 9 settember 1883
............ 3 Maria Barla Catrina Soliva na.: 31 uost 1861 mo.: 1864
............ 3 Ignazi Soliva na.: 4 settember 1863 mo.: 23 zercladur 1864
..... 2 Onna Maria Soliva na.: 12 settember 1826
......... oo Casanova
..... 2 Duri Soliva na.: 1 october 1829 mo.: 1856
..... 2 Gion Antoni (scolast) Soliva na.: 15 schaner 1832 mo.: 1915
......... oo Maria Lucia Monn na.: 22 schaner 1835 mo.: 1902
............ 3 Gion Antoni Soliva na.: 12 avrel 1856 mo.: 5 fenadur 1879
............ 3 Gion Rest Soliva na.: 15 settember 1857 mo.: 1901
............ 3 Hans Giachen Soliva na.: 24 settember 1861 mo.: 23 november 1941
............ 3 Leci Antoni Soliva na.: 23 avrel 1865 mo.: 1902
............ 3 Maria Cristgina Soliva na.: 28 november 1868 mo.: 1 schaner 1926
................ oo Gion Antoni Beer na.: 8 zercladur 1868 mo.: 29 zercladur 1933
................... 4 Gion Antoni Beer na.: 11 avrel 1899 mo.: 27 december 1986
....................... oo Klara Katharina Seiter na.: 26 uost 1905
................... 4 Lucia Beer na.: 7 avrel 1900 mo.: 25 zercladur 1953
....................... oo Martin Gebhard Jacomet na.: 3 settember 1897 mo.: 25
avrel 1973
................... 4 Lucas Beer na.: 11 december 1901 mo.: 20 fenadur 1983
....................... oo Anna Catrina Deplaz na.: 20 fevrer 1905 mo.: 1962
................... 4 Augustina Beer na.: 11 zercladur 1903 mo.: 14 settember
1959
....................... oo Josef vieu Haenggi na.: 18 fevrer 1891
................... 4 Maria Barla Beer na.: 16 settember 1905
................... 4 Anna Maria Beer na.: 21 december 1906 mo.: 30 zercladur
1983
....................... oo Thomas Curschellas na.: 21 december 1903 mo.: 19 mars
1990
................... 4 Ludivica Beer na.: 24 uost 1908 mo.: 10 avrel 1994
....................... oo Fidel Hendry na.: 4 uost 1912 mo.: 21 matg 2001
............ 3 Gion Battesta Soliva na.: 29 october 1872 mo.: 4 fevrer 1945
................ oo Maria Margareta Cresenzia Beer na.: 3 november 1867 mo.: 8
schaner 1950
................... 4 Giusep Antoni Soliva na.: 28 settember 1903 mo.: 1906
................... 4 Cristian Soliva na.: 21 november 1904 mo.: 7 avrel 1988
................... 4 Maria Barbara Soliva na.: 17 december 1905
....................... oo Emil Haenggi na.: 25 mars 1909
................... 4 Veronica Soliva na.: 5 december 1906 mo.: 11 november 1998
....................... oo Nicolaus Albin na.: 17 fenadur 1898 mo.: 7 fevrer 1972
................... 4 Tumaisch Soliva na.: 20 december 1907 mo.: 23 settember
1979
....................... oo Matilda Lackner na.: 27 zercladur 1910 mo.: 26 fevrer
2000
................... 4 Vincens Soliva na.: 7 fenadur 1910 mo.: 8 schaner 1989
....................... oo Maria Ursula Monn na.: 1916
............ 3 Augustin Soliva na.: 28 uost 1875 mo.: 2 fevrer 1944