Tujetsch - Sedrun
(fotografias egl Archiv communal Tujetsch, sectur 21 scatlas 76, 77, 78)
 

Sedrun e Gionda

Sedrun ei staus periclitaus da vegl enneu da bovas giu dil Drun. Perquei era il num Sedrun, pli baul Surdragun (1483), che munta ton sco sin il dargun. Ferton ch'il num Rueras, dil tudestg 'Rüfe', ei da derivonza tudestga (gualsra), ei il num Sedrun pia da derivonza romontscha. Cheu ves'ins pia bein il cunfin linguistic.

Sedrun ei oz la capitala dalla Val Tujetsch. Il vitg vegn dividius entras il dargun Drun en las duas parts Sedrun e Gionda. A Gionda sesanflan oz la 'Tgèsa communala’, la scola e la plazza da sport Dulezi; a Sedrun la baselgia parochiala, il ‘Museum La Truaisch’, l’oasa da wellness e la posta.

Baselgia s. Vigeli a Sedrun

Quella baselgia che sesanfla agl ur dil vitg, survescha sco baselgia principala. Quei fatg documentescha era il santeri che sesanfla giusut il sanctuari, il santeri per l’entira vallada.

La baselgia ei dedicada a s. Vigeli, il renomau uestg da Trient, che ha viviu el quart tschentaner e che ha cristianisau grondas parts dallas valladas el nord dall’Italia.

Igl onn 1205 ei l’emprema baselgia en Tujetsch vegnida consecrada. La baselgia dad oz ei vegnida erigida ils onns 1691/92. 1703 ein ils altars vegni terminai e consecrai. La baselgia impona entras sias excellentas proporziuns ed oravontut entras ses altars dil temps baroc. Quels altars derivan dil luvratori da Johannes Ritz (Valleis). Igl altar grond ei ina preziusa ovra dil ‘meister’ sez, ils dus altars laterals ovras da ses dus fegls.

Il clutger da 42 meters ei aunc pli vegls. Avon il 17avel tschentaner sesanflava la baselgia numnadamein el vest da quei clutger. Pervia dil Drun han ins la finala baghegiau la baselgia egl ost dil clutger. Aschia eis ei sedau ch'il clutger ei oz gest sper l'entrada dalla baselgia.

 

Sontget dils Gedius Il plazzal dalla NEAT
La carrotscha avon il hotel Alpsu Da Rodunda anora giu sin Sedrun
Metter ora neiv igl unviern ord via principala Sedrun e Gonda cunla casa da scola da 1962
Las anteriuras pistas da Niregl Chischners amiz il vitg
Davostier il Muraun, Cazeraun e Caschleglia Cun carr e mugia alla raccolta
Davostier Milez, Cuolm Val, Pez Badus Il Drun sparta Gonda e Sedrun
  Baselgia parochiala, dalla val, Sogn Vigeli
L'enteriura casa pervenda Il Hotel Oberalp
Baselgia da S.Vigeli Niev hotel Oberalp
Hotel Oberalp Hotel Oberalp
El funs "Selva nova" Hotel Oberalp
Via principala spel Hotel Oberalp Ina dallas veglias fotos da Sedrun
Avon la posta da Sedrun Hotel Oberalp, la posta
Sontget dils mats e la punt da Sedrun Sontget dils Gedius
Davontier il hotel Cruna Da Gonda viers Sedrun
Camp Spinatscha sisum Sedrun La punt da Sedrun
Casa Maurus Berther e Hotel Cruna Classena, la construcziun dalla seiv
Ols Alis Hotel Cruna 1930
La veglia punt e la baselgia Las empremas casas odem il vitg, Selva nova
Seniester Uaual Niregl e dretg il Bostg Sedrun enviers il Pez Muraun
Las empremas casas a Niregl El funs Sedrun
Il Run sparta marcantamein ils dus vitgs  
Davostier seniester Pez Culmatsch e dretg Pez Ner  
  La Tour de Suisse atras Sedrun
Sontget dils Gedius Hotel Oberalp
Hotel da cura Oberalp  
   
   
Gonda e Sedrun casa amiez il vitg
Davostier la Val Strem Il clavau dils Alis
Cun mugia e carr Seniester il begla amiez il vitg
La via dil vitg culs chischners Cavar truffels o Niregl
   
Bellezia nuegl sisum Sedrun Sedrun da Surrein anora
  La fontauna amiez il vitg
Sogn Vigeli cul maletg da sogn Gieri  
Sedrun da Surrein anora Il Run sbucca plaunsiu el Rein
Davontier l'anteriura via giun Cavorgia  
Ina casa el stil Gottard Seniester la scola veglia
Da Sedrun viers Mustér Il hotel Cruna dils fargliuns Berther
  Automobil avon posta
Las empremas casas  
Davontier la resgia e la canal d'aua  
  La via tras la Val Bugnei
   
  Casa Maurus Berther
   
   
  Reclama pil turissem d'unviern
  Hotel Cruna
   
  Casa Luis Hendry
Fontauna a Sedrun  
   
  Casa pervenda
   
  Sontget dils Gedius
   
   
   
Oz via dil Bogn Sedrun 1909
  Casa dils Monn's, oz museum La Truaisch
Casa dils Monn's, oz museum La Truaisch Casa dils Monn's, oz museum La Truaisch
   
   
Casa pervenda cul Cosum liber  
   
Meder dador sedrun Ils chischners ein empleni cun spigias
   
   
Il marcant vau dil Drun  
  La baselgia cul santeri dalla val
   
Davostier seniester igl Uaul Tgom Davontier il fallun
  Intern dil Hotel Cruna
   
  Baselgia parochiala
   
Il viaduct da Bugnei  
  Il carr sto trer igl auto
   
  Cun carrotscha e skis
Sontget dils Gedius  
La fontauna Da Sedrun viers Surrein
   
   
  Sontget dils Gedius
   
   
   
   
   
   
   
   
Ils baghetgs barschai 1949  
Casa Maurus Berther La cumpignia da mats
Casa pervenda e Cosum liber Baselgia S.Vigeli
Buentar il muvel Hotel Cruna
Hotel Cruna Hotel Cruna
Hotel Cruna  
   
   
   
Tgès'alva  
   
Parcadi Drun Il crap dall'ustonza dil Drun da 1837
 
Gonda e Sedrun