Cudisch de "Notizias per ils vischins de
Gonda 1919" e
"Vischins Gonda 1931 - 57"
Archiv communal Tujetsch sut cudischs nr. 15.47
e 15.48/ Nudau
cronologicamein.
Entschiet igl onn 1919 da Tumaisch Beer, sesents lu en casa che s'auda oz a
Lucas Soliva.
Igl archivar Tarcisi Hendry.
Giudapeis al Cuolm da Vi
Da vart dretga
e da vart seniastra dil Drun, enamiez ina spunda da pintga pintga pendenza e
tschinclada da bellezia bials praus grass che fan bufatg stat igl amureivel vitg
da Sedrun, mess ora aposta per tgi che vul mirar. Las casas sezzas sedattan buca
dapli che quei ch'ellas ein e cunterfan a nuot ed a negin. Quels paucs casaments
macorts che stattan per cletg onz sigl ur ston seturpegiar d'enzatgi. - Las
plauncas da Niregl ed ils dus vallutgs ellas costas da Cungieri mettan ualvess
enzatgi en prighel. Perencunter reiva igl uaul giuven da Niregl dallas muotas si
enviers ils stavels da Cungieri e tegn tschelau las plagas aviartas che muossan
incuntin vi cul det. Ellas
sesarvan, las plagas e cutrognan ils bauns ed ils plats plinengiu.
Atgnamein tut senza ch'enzatgi sappi semetter encunter pli da
rudien. Sedrun e Gonda han semplamein la pustetia dil Drun ed il vitg
emperneivel da Camischolas ha tratg la bustgetta liunga, lezza ga ch'il dargun
ha fatg la sturnella ed ei ius definitivamein dalla vart anora - encunter
Sedrun. Actualmein han ins mess siaras el vau ed in detg buccari, aschia ch'el
periclitescha ni las avdonzas, ni la bellezia punt surenvi e maina pli il
santeri in toc plinengiu.
Pressapauc cun l'entschatta
da nies tschentaner ei l’industria dad jasters vegnida en la val, plaun plaunet
en crotscha en dad Anzeinza e neu dad Ursera. Pér lu pli tard cun la viafier.
Las casas d'albiert ein secavigliadas tut schenadas giu sper via ed enteifer ils
onns ein ulteriuras semessas a per. Ina partida ei sefatga e negozis e
fatschentas da tuttas uisas. Talmein che Sedrun ha ozildi era in tschuat
mistergners che provedan enzatgi cun enzatgei.
Las lavurs restan eifer las quater scheinas
ed ils mistergners rabetschan lunsch. Dapertutanavon baghegian ins ora ed
engrondescha ils baghetgs e cumpletescha ils urs cun casas novas, biaras che
sefan bialas che envidan en. Ins sto buca mirar pitgiv;
ils onns ein grass e Sedrun va cun la plema.
La baselgia
parochiala ei da vegl enneu stada a Sedrun ed ils morts han ins era deponiu leu.
Tocca gnanc ton daditg ei la messa gronda stada a sogn Vigeli e la plipart dils
sogns sacraments han ins semegliontamein spendiu a Sedrun.
Pigl auter han buca ils vischins da Sedrun cumandau las quaterfiastas en
Tujetsch, silmeins pli baul buc. Il vischinadi sez veva forsa in per umens da
hanletg e zatgeinins assistents. La gronda part era plitost betleraglia che veva
struschamein da clamar in gat orasut pegna.
Ils umens per
propi, ils ezs fuvan a Camischolas ed a Rueras e vevan las toppas d'uors sur
l’escha: mistrals e derschaders e parsuras, lu stedi. E tgi che leva vegnir sin
la buora, lez stueva ver genetschas en nuegl e raps ella buorsa. E quels che
vevan las buorsas pleinas eran sillas rivas dil Strem e sper l’aua dalla Val
Mila, finfatg buca sin la ravera dil Drun.
Ed aunc meins ils puranchels blaus da Bugnei e Bigliel.
Tenor
Cudisch Tujetsch - Igl andament da sia historia 1987; pag. 65
| NB. Quei Qudisch ei vegnius
cumpraus 1919 Mars ils 17 e quosta frs. 1.40 Il Cauvitg Beer Thomas Ei pagaus Beer Thomas |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1919 | Redunonza e tractandas dils
Wischins 1919 Mars 1. Ein ils vischins stai redunai e giu de tractar sequens puncts. 1. Ein ils vischins stai dil meini da bucca cargar cauras de latg en stavel secs. Mobein meter en enseuls e sterleuls cun in pastur vid tals thiers. 2. Duessei tutina vegnir fatg in'Alp de cauras ord la sura alp, sche dueien tutas quellas cauras stuer pagar il pustretsch entir a casa. 3. Per cargar vadials en l'alp de Strem e Millar ei vegniu dau en negins thiers. 4. Concluden ils vischins de metter en per quella gada ils begls de lavar e quel de buontar de len, essent il cement memia cars. NB. Quei ei la davosa gada che la Wischneunca dat lenna per begls. 5. La preposiziun che entgins vischins vevan fatg per via de gidar emeter neu in botsch de vischins ano, sch'in ne l'auter vischin haves de piarder in tal thier, ei curdada ora negativ, entochen ch'igl uorden veder ei finius ora. Cun quei esi ei stau finiu Beer Thomas Cauvitg |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Lavurs vid ils begls novs 1919
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Uras de lavur vid ils begls de
Gonda 1919
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Quen dils begls de buentar 1919
Gonda
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Quen per la Hetta Gonda 1919
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Avrel ils 14 eis ei stau
redunau vischins pervia dil meter neu glisch ellektrika per las gassas
entuorn el vischinadi. La sozietat ellektrika metes neu seza las amplas,
resp. l'installaziun, mo stuessen ils vischins pagar mintg'on 25 frs
tscheins per ampla. Ils vischins han tuts manigiau che ad interim
hag'ins glisch elektrika avunda, aschia che il raport ch'ins ha stoviu
dar giu ils 16 d'Avrel a Sgr Felizi Monn ei staus negativs Beer Th. Cauvitg |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Avrel ils 18 Wendardis Sogn
ei stau redunau vischins sin platz cadruvi 1. Per via dil vender quellas 3 buoras restadas giu dils begls de Gonda. Gion Battesta Soliva ei cumprader dellas buoras. mo sto El aunc emprar suenter a Mustér, co ei stat depresent cun ils prezis de lena. 2. Gion Antoni Deragisch, il qual ei il Favrer vegnius ora cun la sort de tener il botsch giuven, vul buca tener il botsch, havend El en quei temps piars ina caura. Ils vischins pretendan ch'El stopi tener il botsch, sch'ins vegli star digl uorden fatgs de nos vegls ano 1885. Cun quei ei stau finiu. Beer Th. Cauvitg |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Juni 9 stau redunonza de
Wischins a cadruvi. 1. Han ils vischins concludiu de vender 3 buoras giud ils begls novs de Gonda als marcadons de lena Mustér per frs 50 per m. 2. La moziun stada fatga da Sgr. Vielly pervia de meter neu in Auslauffentil sur il vitg Gonda, ei dalla Soziatat Ellektrica bucca vegnida aczeptada. Perquei han ins concludiu de dar part quei a Sgr. Vielly, sco era de dar part ad El sch'ei seigi tochen ussa vegniu fatg nuot da part della vischnaunca pervia de meter neu 2 resp. 3 hirants el vitg de Gonda. Beer Th. cauvitg |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1920 | Favrer ils 23 ei stau
redunau vischins. Tractandas. 1. Trer or tgi che ha de tener il botsch giuven pro 1920. E tuccau cun sort entira a Mon G. Michel de tener il botsch. 2. Tratg ora il pinder e tuccau a Beer Thomas pro 1920. Plinavon ei tier la madema redunonza de vischins vegniu s'entelgiu sco suonda: Wein concludiu de trer ora mo sorts entiras aschiditg sco gl'ei talas e entscheiver cun il vischlar per cura che tuts quels che han en sorts entiras ein ora. Tals ch'ein vegni vischlai per sbagl vegnen tratgs en consideraziun (Deragisch G. ant.) Il cauvitg Beer Thomas |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Protocol della radunonza de
Wischins disl 9 d'october 1920 Sut sura datum ei stau visau Wischins e concludiu sco suonda. 1. Duessen ils vischins de Sedrun cun caschun della revisiun digl uorden ded alps vuler insister sisura de vegnir duront igl entir temps de pasculaziun cun lur s. pors a Valtgeva, sche protestan ils vischins de Gonda encunter. 2. Essent la roda de Cauvitg entuorn concluden ins suenter entgina discussiun en causa, de desviar dal uorden vegl cun simplamein entscheiver en in cantun et ira vinavon en roda, casa per casa e quei per in bieni de dus ons. NB Ston mo tals far cauvitg, ils quals possedan tiers armentivs. Ei glei pia vegniu tratg la sort nua entscheiver e tuccau sisum V. Berther. Il Cauvitg Beer Thomas Remarca dil Cauvitg: Il sura protocol artechel 2. ariguard Cauvitg ei vegnius anulaus, volend Wigieli Berther buca far Cauvitg ord motiv che quella tractanda era buca vegnida publicada enten visar vischins. Perquei han ins aunc inagada stoviu dar vischins, il protocol della quala e sco suonda. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Redunonza de Wischins dils
20
Okt. 1920 Sut il sura datum ei denovamein vegniu visau vischins e concludiu il sequent. 1. Han ils vischins, suenzter fetg viva e scharfa discussiun concludiu de rumper il conclus fatgs sin la redunonza dils 9 d'Oktober ariguard Cauvitg. 2. Puspei suenter fetg viva e scharfa discussiun e differents meinis en causa, han ils vischins denovamein concludiu de entscheiver la roda de Cauvitg en in cantun et ira casa per casa. E targent la sort ha ei puspei tuccau sisum a Wigieli Berther, il qual ei lu vegnius cun la proposiziun ch'ei stopi vegnir tratg la sort denter El e Hendry Luis. El fetschi per lu Cauvitg, sche la sort dezidi . Ins ha lu tratg la sort e tuccau a Hendry Luis de far Cauvitg. 3. Han ils vischins garegiau ch'il Cauvitg Beer Thomas meti per scret la sucsessiun dellas casa per la roda de Cauvitg, la qualla suonda immediat suenter quest protocol. 4. Ei da part de 2 vischins vegniu garegiau che da cheu denvi dueien tutas tractandas dellas redunonzas de vischins vegnir puplicadas dal Cauvitg en scret. Cun quei ei la radunonza stada finida. Gonda ils 23 d'Oktober 1920 Il Cauvitg Beer Thomas |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Sucsessiun dellas casas per la
roda de Cauvitg
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
La raparatura vid l'aua Gonda
pagen ils sequents fiugs
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Pia hai jeu finiu ora la clamada
de Cauvitg. Augureschel empau pazienzia a miu successur, sco era
adina buna harmonia denter ils vischins. Beer Thomas |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Protocol della redunonza de
Wischins dils 12 de Dezember 1920 Sut sura datum ei stau visau vischins e concludiu sco suonda. Per giavisch d'enzacons vischins de Gonda e Sedrun de dar vischins e haver endamen sch'ins volessi bucca vischinar enzemen cun tuts tiers e guder las pistiras enzemen. Ei vegniu concludiu cul pli al meins dils Wischins de Gonda de star sil pei vegl sco tochen de cheu. Gonda ils 12 de Dezember 1920 Il clau Witg Alois Hendri |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1922 | Protocol della redunonza de
vischins dils 19 de Mars 1922 Sut sura datum ei stau avisau vischins e concludiu il suandont. 1. davart il tener botsch ne buc. Essent che la roda era ussa entuorn, vul quei dir senza vischlar, schein ils presents vischins vigni perina de buca vischlar, et entscheiver la roda cun la sort. 2. Ei vegniu tratg la sort tgi hagi de prender si la calsenaa Waltgeva, tucau a Mon Gion Mihel et a Luis hendri. 3. Ei vegniu tratg la sort tgi agi de tener il botsch giuven , tucau a Monn G. Mihel. Gonda ils 19 de Mars il Cauvitg H. Alois |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Protocol della redunonza de
vischins dils 22 d'October 1922 Sut sura datum ei stau avisau vischins e concludiu il suandont. 1. Ei vegniu elegiu tras bialla tscharna Sign. Gion Antoni Beer sco delegau tier la aschinumnada comisiun gronda de vischnaunca. 2. Esent ch'ei era, suenter la cargada at alp, mes cul paster a Waltgeva 8 tiers vigni ort l'alp, sche han ils vischins concludiu, che quels pagien ils pustretsch suenter temps. 3. Ei gliei lu vegniu concludiu che tuts tiers che vegnien mes suenter la cargada at alp cul paster a Waltgeva dagien vigni dei en al cau vitg e pagien suenter temps. 4. Davart pors che vegnen mes cun purtgie duront la stat ei era vigniu concludiu, che quels pagien il pustretsch suenter temps, dagien era vigni dei en al cau vitg, cura els ein mes cun purtgie. 5. Tuts pors che vegnen mes cun purtge igl atun suenter esser vigni det alp, pagien 50 ct in, quels fr, ni raps vegnien en bonus dils vischins. Aschia ch'il cau vitg sa lu co el ha de marcadar paster e purtge. Gonda ils 22 d'October 1922 Il Cau Witg Alois Hendri |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1923 | Protocol de Vischins Redunonza de Vischins dils 18 de November 1923 en tala redunonza ei vegniu tractau il suandont. 1. Concludiu de pagar a Giachen Antoni Schmet de Sedrun ils 30 fr. pretendi da quel sco indemnisaziun pil purtge relaschaus all'entschatta dil survetsch muort munconza de pors. Tal importo duei vegnir tagliaus sils fiugs. 2. Il cauvitg dovei mintg'on mintgamai all'entschatta de Matg prender si ina gliesta de tuts quels che vulan schar ira pors cun purtge da stad. Mintgin sto dar en quei scret. Sin fundament dil diember annunziau sa lu il cauvitg decider sur pladir ne buca pladir il purtge de stad. Mintgin de quels che sannunziescha ei lu ligiaus de pagar il pustretsch, era sch'el lai buca vegnir ils tiers annunziai. Gonda ils 18 de Nov. 1923 il cauvitg Berther Vig. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1925 | Convegnientscha dils vischinadis Sedrun e Gonda concernent il tener mas=chel tenor in conclus de vischins dils 25.X.1925 / 21.12.33 / 3.4.1945
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1927 | Protocol della redunonza
d'27/XI.27 Sut il sura datum ei stau redunau vischins e concludiu il suandont. 1. Ei vegn dumandau della uniun de trafic e comers. Schebein ils vischins veglien contribuir ensatgei per metter neu cazollas sin la via de Gonda. Suenter entgina discussiun vegn concludiu cun il pli al meins de dar 1 fr per fiug schei vegni mes neu duas cazollas ina sisum Gonda ed ina giudem. Quella porschida vegn fatga per 10 ons stabel incasau dil cassier della uniun de trafic. NB Ei vegn aunc garegiau dils vischins che la via astgi buca vegnir duvrada sco via da sport. 2. tracatanda ei stau pervia della aua de Gonda. Ils vischins han concludiu cun il pli de metter en sut il reservuar a Salins zirka 30 meters rors pli grons per sforssar oargiu pli bia aua. Cun quei ein las tractandas stadas finidas. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1928 | Redunonza d. vischins d. 23 X.1928 pervia a gidar a pagar ils rohrs en Plaz. Ils vischins concluden sco suonda: Tit. societat J.E. Sedrun p.a. Sgr. Felizi Monn präs. Sut datum dils 23 X han ils vischins d. Gonda teniu redunonza tier sutsignau cauvitg e concludiu en sura caussa sco suonda. Il di lavur prestada ei gratis, malgrad tuts anteriurs conclus organsiai dalla J.E. sedrun. Il pli dils vischins d. Gonda ein mai stai per prestar depli. Era sedeclaren els d. separtizipar vid nagin futur manteniment che podes nescher ord il conduct cun rohrs che vegn mess en. il vau della aua vegl garegian ils vischins ch'el resti libers sco tochen dacheu per eventuel saver manar l'aua de quel ora sco tochen da cheu. Il representant Gion Ant. Beer haveva avon la repartiziun dils cuosts sedeclarau en num dils vischins en con lunsch els separtizipeschien vid ils cuosts, mo quei raport ei totalmein vegnius ignoraus d. comite. Ton per sclariment. Il cauvitg Gieriet Joh. Ant. Gonda ils 23 d. Oct. 1928 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Redunonza dils vischins della
hetta sisum Gonda 8 XII 1928 Stau visau vischins e tractau il suandont. Essend che Battesta Soliva Caveng ei sedeclaraus de ceder de siu dretg della hetta artaus da satler Tuamisch Schmet, han ils vischins tier pintga partizipaziun dau liber el ed el ei sedeclaraus en scret. Plinavon eis ei vegniu tagliau pustretsch ils quosts fatgs vid la hetta cun reparaturas. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ha il cauvitg de Gonda schau far
in Sparheft tier la Banca Cat. Grischuna No. 216033 sut num Wischins Gonda ella suma de fr. 11.25 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1929 | Protocol de vischins dils 3 II
1929 Sils 3 de Mars ei stau visau vischins ed ei sut pintga partizipaziun vegniu concludiu de schar tener 2 tiers a casa la stad tgi che vul Gonda ils 4 de Mars 1929 Il cauvitg Deragisch Gion Antoni |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Protocols de vischins dils 4 de
Nov. 1929 Sils 4 de Nov. ei stau visau vischins ed ei vegniu concludiu de schar tener tgi che vul 2 tiers a casa la stad tuts 4 onns che quozan de quella perioda. Plinavon ei vegniu concludiu de tener mintgauter onn 2 botschs ne buc e quei entscheiva cun anno 1930. Gonda ils 4 de Nov. 1929 Il cauvitg Deragisch G. Ant. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1931 | Tractandas dela Redunonza dils
vischins de Gonda 1931 Matg 25 - 1931. Ei stau clomau enzemen ils vischins de Gonda, la quala redunonza ils vischins era separtizipai quasi tuts, ed han tractau il suandont: 1. Ei vegniu purtau avon la damonda de prezi, che ils vischins de Sedrun han fatg per dar giu aua als vischins de Gonda e quei senza hidrans per la summa de fr. 6660.- e gidar a pagar tutas ulteriuras spesas che crodan per tschafar pli bia aua, ne per manteniment vit siu aquaduct. Il manar l'aua da Sedrun a Gonda era causa dils vischins de Gonda. E cun quei han ils vischins de Gonda schau curdar la sura caussa. 2. Ins ei passaus tier la prinzipala tractanda e quei ei stau de concluder sche bein ins vegni prender part vit in niev aquaduct culs vischins de Camischolas e Zarcuns et ira en dadens il mir e font s. Gion per aua de fontauna. E quei ei suenter haver domendau entuorn isl meinis, ils quals ein stai gieneralmein persuenter e sut madita ponderaziun ei la finala vegniu priu conclus cun il pli delas vuschs de cun ils de Camischollas e Zarcuns ensemen ira per aua dadens il mir. Encunter il sura ha negin votau. 3. Plinavon ei vegniu entras scharna concludiu de seconvegnir alla buna culs vischins che han aua dils de Sedrun per tener tuts vischins de Gonda ensemen en ina corporaziun. En cass che ins saves buca seconvegnir, sche laian isl vischins decider schebein tals vischins ein libers ni buc. 4. Ei vegniu tratg ora ina comissiun per empalar ils sura conclus vinavon. La comissiun consista ord ils commembers: Sgr. Gier. Gion Ant. Beer Sgr. St. Wigieli Beer-Monn Sgr. Wigieli Berther-Schmet Gier. Duri Wigieli Soliva e cun quei ein las tractandas stadas ala fin. Gonda ils 25 de Matg 1931 Il cauvitg Deragisch Em. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Protocol dils vischins de
Gonda Stai redunai ils 28 de zercl. 1931 redunonza dils vsichins stai redunai ils 28 der zercl 1931 ha purtau avon il sequent. 1. Prelecziun et aprobaziun dil protocol dils 25 de matg 1931. 2. Plinavon ei vegniu prelegiu avon la entelgientscha fatga cun ils vischins giudem Gonda, frars Soliva de molin, Cavegn Albert-Biart e Soliva Batesta-Cavegn, ils quals havevan schon aua dils de Sedrun. NB. Ina copia dela sura entelgientscha ei culada cheu speras. Gonda ils 28 de VI 1931 Deragisch Em. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Convegnientscha denter ils
vischins de Gonda et ils vischins de giudem Gonda che han a sias uras giu priu aua dil vischinadi de Sedrun Havent ils vischins en Gonda concludiu sut datum 15.VI.1931 ded ira communablamein culs vischins de Camischollas per aua de beiber e per hidrants han ils vischins de Gonda giu elegiu ina comissiun d'aua per tala causa, la quala comissiun consista ord ils sgrs. Vig. Beer-Monn, Vig. Berther-Schmed e Gion Ant. Beer-Gieriet. Sura numnada comisiun ei era vignida incaricada de serar ina entelgientscha culs vischins a dem Gonda che han a siu temps giu priu aua dals vischins de Sedrun, e quei el sen de vegnir encunter ded ina vart sco da l'autra, el sen de secunvegnir. Sut datum dils 28 de zercladur ei sura comisun seconferida culs vischins a dem Gonda: numnadamein sgr. Soliva Duri Vig., sgr. Soliva G. Batesta e sgr. Cavegn Albert-Biart e serau ina entelgientscha sco suonda. Ils vischins de Gonda vegnan encunter per 2/3 dils quosts che tals han giu cun meter en l'aua dils de Sedrun, e per l'autra restonta 1/3 tschentan ils 3 numnai vischins. Pia han ils vischins de Gonda (solidaricamein) de far suandonta prestaziun als 3 numnai vischins a dem Gonda. Soliva Duri V. ha giu quosts = 190 f - 1/3 = resta de bagar: 127.- Soliva G. Bat. ha giu quosts = 120 f - 1/3 = resta de pagar: 80.- Cavegn Albert ei ed pagar ina summa pauschala de 150.- Resta pia de pagar ora la summa de frs. 357.- als sura signai 3 vischins de giudem Gonda, la quala summa ei de purtar solidaricamein dals vischins, fiugs de Gonda. Gonda ils 28 de zercladur Il sura attestan Beer-Gieriet Gion Antoni |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Regulativ per ils cauvitgs de Sedrun e Gonda elaboraus dad ina comissiun ed aprobaus dals vischins de Sedrun e Gonda tier ina raduinonza dils 22 da november 1931.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1933 | Protocol della radunonza de
vischins dals 29 de Oct. 1933 1. Ha la redunonza giu de eleger 2 representants en la comissiun gronda de Vischnaunca (nua che mintga vischinadi ha de leger in et eunc mintga 20 votans eunc in ulteriur). Aschia havein giu d'eleger 2 umens, ch'ein della redunonza de Vischins vegni elegi: Sgr. Beer Gion Antoni-Gieriet e Sgr. Berther-Huonder Tumaisch. 2. Ei vegniu tractau la damonda schebein ei fussi buca cunvegnent de, de cheu naven pladir il paster de casa cun la condiziun che tal stovessi citschar sin garegiar dils vischins las vaccas de latg la sera a Gonda, dal Drun ora giu e la damaun entuorn 5 1/2 uras, prender umens e citschar a Valtgieva, il qual ei concludiu unanimamein. 3. Ei vegniu instradau il conclus staus prius sut ils 28 de Nov. 1923 e quel annulaus e concludiu che il purtgie dueigi vegnir pladius sco auters pisturs ad uras. Per il sura Schmet Heinrich cauvitg |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Protocol dils 15 Nov. 1933 Sin ina petiziun dils vischins de Camischolas dals 1 de Nov. 1933 davart pladir e pertgirar las nuorsas, che ein cheu inclus. Lur brev havein sut datum dils 15 de Nov. 33 giu redunau vischins e priu sequent conclus. 1. Essen contens de pladir il nurser in ton per nuorsa, cun era salidar ils vischins de Camischolas, respectiv il cauvitg, sco pli baul stau usitau. 2. Il nurse entscheiva sia paga per cun la cargada a Valtgeva, il temps avon ira a Valtgeva, pagein nus 3 raps de pli che ils de Camischolas e quei dueigien a proporziun de nuorsas las sias pagar de meins Garegein aber sefundont sin il regulativ de vischins, che las nuorsas vossas, vegnen pertgiradas quei temps avon ira Valtgeva sin sia pastira e bucca transitau e strapazau praus e pistira per metter en zona. Per confirmaziun dil sur Schmet Heinr. cauvitg |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Protocol della radunonza de
Vischins Gonda, dils 21 de Dez. 1933 Sut sura datum ei stau redunau vischins, en casa de scola, per tractar la damonda, schebein ins vegli, essend il regualtiv davart igl uorden de piertg maschel ussa alla fin, turnar ad approbar il veder, sco avon cheu staus formulaus, ne sche ins vegli forsa tschentar si in niev. Suenter viva discussiun en caussa ei n ins sedezidius cun pign surpli de schar sura a mintgin sco ei plai, e sin exprienzas lura fatgias, sche ei mas lura bucca, eunc adina forsa far in uorden e cun quei ei igl avon scret protocol annulaus. Segn ia per il sura Schmet Heinrich cauvitg |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1934 | Protocol dils 20 de Fevrer
1934. Havein giu redunau Vischins sut sura datum, per sediscusionar, schebein ins savessi buca pertgirar las nuorsas, avon ira a Valtgieva, senza far si in claus sur il vitg Sedrun e han ils vischins, suenter liungas debattas concludiu et elegiu ils suandonts signurs che dueigien elaborar ora in uorden per mauns dils vischins: Sigr. Vigieli Jacomet, Sedrun Sigr. Soliva Duri Vigieli, Gonda Sigr. Deragisch frars, Sedrun Sigr. Stiafen Monn, Sedrun Sigr. Schmet Heinr., Gonda Per il sura Schmet Heinr. cauvitg |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Sut datum dils 29 de Avrel 1934
ein ils sura numnai Signurs stai elegi en quella comissiun per elaborar
in regulativ sur pertgirar las nuorsas avon ira a Valtgieva stada
redunada en salla de Vischanunca a Sedrun e tschentau giu certas normas
sur pertgirar las nuorsas daven de far mundi tochen ira a Valtgieva. 1. Ei dues exister in regulativ de seconvegnir denter ils differents cauvitgs de Sedrun, Gonda, Camischolas e Rueras, cura entscheiver a far mundi cun las nuorsas, per cas che ei existess buca in tal, propona quella commissiun de tschentar il sura per proposta. 1. Il nurse vegn avisaus de stavlar las nuorsas sin camond dil cauvitg che han pladiu en concordanza cun ils auters coninteressents cauvitgs. Il di che las nuorsas vegnen stavladas, vegn priu per di d'entschata. Il de Sedrun-Gonda entscheiva igl emprem, e suenter 3 dis han ils de Camischolas e Rueras de stavlar sias nuorsas; quel de Camischolas ha de stavlar quellas dador dutg gron, e pertgirar sin sia pistira aber buca che ei vegnes citschau anen ne anora sur ils confins las nuorsas, pertgei las nuorsas de Camischolas-Zarcuns audan a Valtgieva e pagen leu il pistur e quellas de Rueras pagen il pastur leuen, schegie che tallas fussen a Valtgieva. 2. Sura commissiun ha concludiu de seabstrahar din claus sur vitg Sedrun per emprovar de pertgirar las nuorsas liber e tschentan giu sequents confins: I. dadens si la seif l'Acla Cungieri tochen si sut la seiv de prau Cavegn e Deragisch sut ora dil cugn si e Crest d'alp, Foppas, plaunca de Roz daven dellas Foppas, val Fistatg tochen tier trutg Paliz e la Grava aber buca dador val liunga. II. Quei sut il curtin ora havein manegiau de schaniar e la Grava era plitost schaniar Siat Fontaunas e Platta biala. Sura survigilonza et execuziun de tal regulativ vegn surdaus als en uffecis cauvitgs. Per igl on d'uon havein surdau la competenza a Deragisch G. Antoni essend tal pli enconuschents cun talla situaziun per entruidar il nursè. Segnia per la commissiun Schmet Heinr. cauvitg |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Sut datum dils 2 de Zercl. 1934 havein sin giavisch de plirs vischins dau redunonza per discussionar schebein ins volessi buca emprovar de sunir las pistiras de Gonda e Sedrun per il temps de stad per ch'ei seigi pli comodeivel als vischins de Gonda de tener vaccas e saver far aschia diever de Centrala de latg; e sin quei Petitiun havein ritschiert de Sgr. cauvitg Monn Stiafen per meuns de Vischinadi Sedrun sut datum dils 17 de Zercladur 34 che hagien conclkudiu cun gron pli de bucca seunir cun la pasculaziun de stad cun nus. Conform al sura Schmed Heinr. cauvitg |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1935 | Protocol Sut datum dils 10 de Mars 1935 ei stau redunonza de vischins e han quels suenter esser legiu avon ils protocols anteriurs tractau il suandont. 1. Vegn elegiu 2 comembers per la comissiun de vischnaunca sco delegai dil vischinadi en las persunas de sgr. Deragisch Emanuel e Beer Gion Ant.. 2. Vegn tratg ora la sort de tener botsch (vide en cudisch pign de vischins). 3. Vegn tratg ora pinder Lucas Soliva. 4. Sgr. Emanuel deragisch garegia ch'ins detschi ad el ina scartira, nua ch'ei vegni attestau dals vischins ch'ei vegni buca considerau per dretg quei nua che la scaffa de schlauchs ei fermada vid siu Werkstatt sundern ch'el hagi de tut temps il dretg de avisar naven cun tals requisits. Ils vischins han de quei sedeclarau cuntents. Cun quei ei stau finiu. Il cauvitg: Beer Gion Ant. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Sut datum dils 13 d'October
1935 ein ils vischins de Gonda e Sedrun stai seradunai sin plaz Cadruvi e tractau suandont: 1. Vegn concludiu de salvar il cavrer tut October ora. Era sigl avegnir devi il cavrer vignir pladius aschia. 2. Cauras che vegnan piarsas duront che ellas ein sut pastur pagan nigin pustretsch. Cun quei ei stau finiu. Il sura attesta il cauvitg Beer Gion Antoni |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1937 | 1937 II Schau trer suenter il tscheins 3.25 Contegn uss 14.50 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1938 | Protocol dils 9 de Mars 1938 Sut sura datum ein ils vaschins de Gonda stai seradunai stediamein e tractar il suandont. 1. Tratg o pinder per 1938 e tuccau Soliva Plazi. 2. Tratg o la sort de tener buc e tuccau a Beer Gion Antoni. 3. La prinzipalla raschun, ch'ils vaschins ein vegni clamai ensemen ei per far denovamein uorden culs tiers de casa a Waltgeva la stad. Suenter liunga e viva discussiun eis ei vegniu concludiu dals presents tuts encunter in de tener 2 tiers per fiug a casa, vaccas ne gianetschas, aber mo per agien diever senza dar de bratar vi e neu dretgs, aschia duei mintgin esser survius sufizient cun bov e latg. Quei conclus duei valer aschi ditg sco la lud. Wischnaunca lai tier ed ils Waschins ein cuntens. Per confirmaziun dil sura attesta Il cauvitg: Berther Tumaisch Gonda, ils 9 de Mars 1938 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1939 | Pagaglia dils pasturs pladi dal
cauvitg Soliva Vigieli 1939 Pagaglia dil cavre Sedrun-Gonda 410 frs Per retener las cauras 10 frs Paster de Gonda la stad a Valtgeva 170 frs Purtge della stad 55 frs |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1940 | Nurser della primavera a Valtgeva
210 frs Paster de Gonda la stad a Valtgeva 170 frs Purtge della stad a Valtgeva 60 frs Per retener las cauras 10 frs Il cauvitg: Soliva Vigeli |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1941 | Pladiu pasturs 1941 Cavre Plazi Schmed, pagaglia 420 frs Paster Giusep Beer, pagaglia 180 frs Pors ei stau negins et era negin purtge |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1942 | Nurser de primavera Fidel Monn, pagaglia 220 fr Paster Giusep Cavegn, pagaglia 180 fr negin purtge DV Soliva |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1943 | Pladiu Pasturs 1943 Cavre Benedetg Monn, pagaglia 500 fr Paster Soliva Giusep, pagaglia 200 fr Purtge ei stau negin |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1944 | Nurser della primavera Mon Fidel, pagaglia 430 fr Paster Soliva Giusep, pagaglia 220 fr Purtge eis ei stau negin. Dec. 31 1944 cauvitg M. Curschellas |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1945 | Protocol dils 25 de Mars 1945 Sut sura datum ein ils Vischins de Gonda stai seradunai tier stedia frequenza en caas de scola per deliberar entginas tractandas. 1. Vegn tratg la sort tgi che hagi de tener botsch per igl onn 1945, e la sort de tener botsch croda a Soliva Vigeli e Monn G. Michel. 2. Eis ei vegniu fatg la proposiziun che ins duessi metter dus pinders mintgon en funcziun, in per sur miez il vischinadi, e l'auter per sut il miez dil vischinadi. Suenter ina discussiun ein ins pia stai dil meini de aceptar sura proposiziun, la sort sco pinder croda per igl onn 45 a Tumaisch Schmid-Berther e Berther Cristian. 3. Fa Sgr Cauvitg la reproscha ch'ei segi vegniu raclamau da pliras varts, ch'ei vegni surpassau ariguard il schar pli bia tiers, che quei ch'ins hagi il dretg a casa. Suenter liunga discussiun vegn priu il sequent conclus. Tut tgi che vul schar tiers sin pastira dil vischinadi, stopi anunziar tals al cauvitg sil pli tard il di che la Vischnaunca uliveschi las alps. 4. Vegn concludiu de tschentar si in regulativ de vischins, e sgr scolast Toni Hendry vegn proponius e surdau de luvrar ora tal. 5. Sgr. Cauvitg Bat. Soliva fa la damonda schebein ins lesi buca patertgar de far mo in onn per in cauvitg, essend Gonda in ualti gron vischinadi, suenter ina discussiun ei vegniu votau, ed unanimamein stai per far mo in onn per in cauvitg. 6. Tschenta sgr Cauvitg la damonda schebein ins lesi forsa patertgar de tener in s. piertg mas-chel de vischins cun ils vischins de Sedrun, talla causa ei vegnida discussionada vivamein, e schau sura a nies cauvitg de semetter en contractivas cun il cauvitg de Sedrun, per deliberar sura causa. 7. Sgr Cauvitg metta en discussiun la damonda sche bein ins lesi pladir il purtger della primavera dils vischinadis Gonda-Sedrun in onn per in, quei segi atgnamein causa de vischins, e buca privata. Sura damonda ei vegnida discussionada vivameion ed ils vischins ein stai units det adosar il pladir purtger della primavera als cauvitgs de Sedrun e Gonda in onn per in. Secapescha che mo tals s. pors che gaudan pastur pagan il pustretsch. 8. Sgr. Cauvitg fa aung atens che las vaccas de casa stopien vegnir catschadas la damaun tochen da tschei maun dil Drun, naven dala Garage della Cruna anenasi. Siara Sgr Cauvitg la radunonza de Vischins engraziond per la stedia frequenza, sco per la buna unitad e concordia. per il sura Heinrich Schmid-Valier |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Protocol della radunonza dils
vischins de Sedrun e Gonda dils 3 d'Avrel 1945 Sut sura datum ein ils vischins de sedrun e Gonda stai radunai en casa de scola e tractau il suandont. 1. Essend avon maun il prigel ch'ils sura vischinadis segien ni vegnien senza s.v. piertg maskel vegn dals cauvitgs fatg la damonda tgei ch'ins vegli far en caussa. suenter ina ruaseivla discusiun vegn unanimamein concludiu de turnar a metter en vigur il regualtif staus scafius ils 25 d'October 1925 ed anulaus ils 21 de Dezember 1933. Reservau eventuallas midadas: Il regulatif vegn legius avon e tractaus artechel per art. e scafius sco suonda.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2. Vegn moviu la damonda schebein
ins duessi bucca enpruar d'affitar l'alp Quolm davi per meter si ils
vadials dils 2 vischinadis durond in temps la stad. Ins concluda de far
quella emprova. Sgr. Benedetg Monn e Sgr. Cristian Deragisch vegnen
ellegi per meter en movimen ed enpalar vinavon la caussa. Il cauvitg siara la radunonza cun engraziar per la stedia partizipaziun e buna disciplina. Ils cauvitgs B. Soliva |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Protocol della radunonza dils
vischins de Sedrun e Gonda dils 23 d'Avrel 1945 en casa da scola Sedrun, Sontget. 1. Per motiv ch'ins ha bucca anflau in voluntari tenider per il s.v. maskel ei vegniu tratg la sort. Quella ei curdada sin ils suandonts vischins. Soliva fargliuns de Bruno, Gonda Soliva fargliuns de G. Ant. Gonda Cavegn Plazi, Sedrun Monn-Berther G. Fidel, Sedrun Monn-Giger Stiaffen, Sedrun Schmed-Valier Heinrich, Gonda Jacomet-Monn Vigeli, Sedrun quels 7 suplicheschen ils cauvitgs d'aung ina gada voler radunar ils vischins. Quei ei daventau sut sura datum. Il cauvitg meta en discussiun e ponderaziun igl artechel 4 dellas statutas che normescha las tacsas. A vista della presenta sgartezia de pavel, anflins ch'ei stopi vegnir segidau per saver tener il s.v. mas. endretg. Ei vegn concludiu ina tacsa de 7 fr e 4 Kgr. dumiec per mintga liuffa che vegn menada. Per il s.v.maskel che sto vegnir mes neu immediat vegn consediu ils 25 % sco normau en Art. 3 dellas statutas. Quellas spesas pagan las liuffas che vegnen menadas en quei on de survetsch (1.V.45 - 15.VII.46). La sort resta tier ils 7 sura numnei. Engraziond als presents per il bien spert ch'a regiu, siara il cauvitg la sesiun. Ils cauvitgs B. Soliva Berther Valentin |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Pladiu pasturs 1945 Cavrè: Clemens Monn de Cavorgia, pagaglia 500 fr Stau in fetg bien cavrè! Paster de stat: Soliva Giusep de Lucas, pagaglia 250 fr per la tiarza stad, fetg fetg bien! Purtge de stad: Isidor Hendrj de Bruno, pagaglia 5 fr per piert fatg bien ed endretg Sedrun-Gonda, ils 31 XII 45 Cauvitg B. Soliva-Cavegn |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1947 | Sut il datum dils 9.XI.47
ein ils vischins de Gonda stai redunai sin plaz Cadruvi e tractau il
suandont: Vegn elegiu 2 commembers per la comissiun gronda de vischnaunca, sco delegai dil vischinadi, en las persunas de sgr. Heinrich Schmed e sgr. Giachen Hendry e sco suplean sgr. Manuel Deragisch. Cun quei ei stau finiu. Il cauvitg Sigisbert Berther |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1948 | Protocol dils 25 de Fevrer 1948 Sut sura datum ein ils vischins de Gonda stai radunai e tractau il suandont. 1. Ei vegniu concludiu de fundar ina societat de cauras, sche ils vischins de Sedrun mondien era d'acort. 2. Vegn ei priu conclus de pladir vatler da vischions, il qual dueigi vegnir pladius dals posesurs de vadials. Pli che 18 vadials dueigien buca vegni pri, ni cargai si Valtgeva. Num che il vischinadi hagi sez pli che 18 vadials. 3. Eis ei vegniu concludiu de far dus begls per sin Vons 4. Essend che las relaziuns el vischinadi ualti fetg midadas eis ei vegniu fatg la proposiziun che tuts posesurs de tiers che van sut pastur, duesien eser obligai de far cauvitg. Suenter viva discusiun ei vegniu concludiu che mintga posesur de tuts tiers che van sut pasturs segien obligai de far cauvitg. Ils auters che ein buc obligai ston pagar ina taxa de 20 fr che va en cassa dils vischins. Aprobau ils 17 oct. 1948 per il sura Schmid Heinrich cauvitg remarca: quels tals che han 65 ons ei dispensai de far cauvitg |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Protocol della rad. de Vsichins
dils 17. Oct. 1948 Ein ils vischins de Gonda stai radunai per mirar tgi hagi de far cauvitg, essend la roda entuorn. Suenter entgina discusiun e prelecziun dil protocol dils 20 d'oct 1920, han ins d'entscheiver tier quels tals che ein vegni tier, che han buca giu fatg cauvitg la davosa roda, e quei cun entscheiver si sum. Per igl onn 1949 entscheiva Schmid Benedict, Beer Vigeli, Hendry Bruno, Berther Giusep, Caveng Cristian, Berther Cristian, Groth, Soliva Lucas ed aschi vinavon. Per il sura Schmid Heinrich |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Pladiu pasturs per 1948 Paster de casa Giusep Berther de Valentin, pagaglia 390 fr Nurser della primavera Stanislaus Berther, pagaglia schuber 420 fr % per paga ausgleich e segirada pagau ils proproetaris de nuorsas Purtge primavera |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1950 |
Protocol della
radunonza dils vischins Sedrun e Gonda, ils 15 Okt. 1950 Tractandas! 1. Vegn prelegiu il protocol aprobaus ils 3 de avrel 1945 en il qual exista igl uorden e condiziuns ariguart tener il s.v. mascal de Vischins. 2. Vegn tratg ora la sort tenor quei uorden, 7 possesurs cun tratgia de pors, ils quals han l'obligaziun de procurar, ch'ei vegni teniu ins.v. per igl onn 1951/52. La sort ei curdada sin ils suand. vischins Deragisch Em. Berther Walentin Jacomet Gebhart Cavegn Stiafen Schmed Teofil Monn Gion Andriu Soliva Lucas 3. De pli eis ei vegniu motivau unanimamein, che mintgia tenider dils s.v. mascel, hagi de dar giu al present cauviotg ina göiesta cun tut las liufas menadas e pagar en las tacsas per las liufas jastras. per fei dil sura W Beer |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Pagas pisturs de vischins 1950 Nurser primavera = 400 fr + spesas lavar las nuorsas Paster de casa = 430 fr Vadler Waltgeva = 200 fr Per fei dil sura W Beer |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1951 | Pagas per pisturs de vischins
1951 Paster de casa = Fr. 460 Watler waltgeva = Fr. 200 Purtge = Fr. 150 Cavrer = Fr. 800 Tgaun = 50 per fei dil sura Bruno Hendry |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Protocol della rad. de wischins
dils 27 de Matg 1951 Sut sura datum ein ils wischins de Gonda stai redunai e vegniu tractau il suandont. 1. Wegn elegiu 2 comembers, per la comissiun gronda de wischnaunca, sco delegai wegnian elegi Schmed Heinrich, Berther Giusep e sco suplean Deragisch Plazi. 2. Wegn tratg ora la sort de pinder, la qualla pertuca a Beer-Monn Wigieli e Soliva mulin. 3. Fa Giusep Berther la damonda schebein tut ils tiers si Waltgeva paghien ni hagien pagau il puschtretsch della stad. Entras quella damonda seresulta ei entras viva discusiun, ch'ei wagnieva mes si cavals senza pagar puschtretsch. Suenter viva discusiun ei vegniu concludiu il suandont. Sin pistira wischinadi Gonda astga wegnir cargau si tiers mo per siu agien diever dil vischin sesent, cavals dil vischniadi paghen ina tacsa de Fr. 12 Cavals jasters din auter vischinadi paghen ina tacsa de Fr. 50. 4. Wegn il tems de cauvitg, entras tscharna ficsaus da cheu naven dagl emprem Oktober entochen gl'emprem Oktober de lauter onn. Talla midada entscheiva cugl emprem d'Oktober 1951 il cauvitg Bruno Hendry |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Protocol per la radunonza dils
vischins de Sedrun e Gonda ils 28.10.1951 1. Sco stipulau egl uorden partenet tener s.v. piertg mas-chel, vegn prelegiu il resp. uorden de 1945 e tratg ora il rott dils teniders: Sco tierz rott ein vegni ora cun la sort ils suandonts: 1. Jacomet Plazi 2. Monn-Flepp Giusep 4. Monn-Monn Benedetg 5. Soliva Duri Vig. 6. Monn Gion Michel 7. Cavegn Gaudenz 2. Tenor conclus dils 14 de set. 1950 han ils vischins de bonificar il tenider dil s.v. mas-chel sgr. Monn Gion Battesta cun 30% della cumpra de quel che importa 102.- fr. Da pors jasters ei incassau entras sgr. Monn Gion Bat. per 24 liufas fr. 48.-. Il manco de fr. 54.- vegnan pagai dals proprietaris de liufas manadas 1951 cun quintar fr. 1.- entochen 1.20, aschia che sgr. Monn Gion Bat. vegni bonificaus per siu d'aver. 3. Prelecziun dil protocol dils 1 de fenadur 1950. 4. Il cavrer per 1951 ha buca cuntentau ils vischins ed ina liunga ed ualti alterada duscusiun ei sesvilupada partenent quei pastur. Denter auter vegn era menzionau de pladir in um sco cavrer. Ei vegn denton schau sura de pladir in buob ni in um sco il cauvitg anfla per bien. Era dueigi vegnir fatg si in bien tgaun dressaus per quels tiers. 5. Ils vischins de Sedrun e Gonda concludan ded obligar ils cauvitgs de render quen dils pasturs (cavrer, nurser e purtge) che vegnan pladi per omisdus vischinadis. Quei dueigi daventar mintgamai el decuors dil meins d'october. Cun quella caschun mademamein era dar giu quen dil tenider dil s.v. piertg mas-chel, ed era trer ora la sort dils teniders de tal tier, per igl onn proxim. Per il sura attesta Berther-Valier Giusep, cauvitg
Remarca
partenent il tenider dil s.v. mas-chel |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1952 | Radunonza dils vischins de
Gonda ils 5.5.1952 1. Beneventa il cauvitg ils paucs vischins e dat sclariment dil libret de spargn. 2. Vegn ei fatg attents, che las miardas e curdems segian de metter enagiul Run e buca per la pastira e vias entuorn. 3. Mintgin che carga tiers a Valtgeva ei obligaus d'annunziar tals, al cauvitg, sil pli tard da s.Gions ils 24.6.. Stiarlas che astgan tenor uorden d'alp, star a Valtgeva ston ira cun ils vadials. Tiers che crodan avon miez uost, pagan mo miez il pustretsch. 4. Tuts vischins domiziliai el vischinadi de Gonda, che ein tenor uorden de vischins buca obligai de far cauvitg, ein igl onn ch'ei curdas ad els de far cauvitg, obligai de pagar la taxa stipulada de 20.- fr, che van en cassa dil vischinadi. Ed aschia per quella roda libers de cauvitg era sch'ei fan si tiers ni diever de ses dretgs a Valtgeva. Per fei dil sura Berther-Valier Giusep, cauvitg |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Radunonza dils vischins de
Sedrun e Gonda ils 2.11.1952 1. Beneventa il cauvitg ils paucs presents vischins. 2. Prelecziun ed approbaziun dil protocol antreiur. 3. Vegn dau giu quen che seresulta sco suonda:
Quels daners (22.42) ein de dar giu al cauvitg
sgr. Luis Jacomet, ed el dueigi metter neu in libret de spargn e metter
leu tals. En quei libret de spargn vegn ei mess mintg'onn il surpli dils
pustretschs, sco era ils daners dellas liufas jastras. Ils cauvitgs
vegnan suplicai de schar crescher il pustretsch, mintgamei aschi pauc
sco pusseivel. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Quen paster de casa 1952 Paster Bruno Cavegn
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1953 | Redunonza dils vischins de
Gonda ils 25.2.1953 1. Ei vegn concludiu, d'obligar ils vischins de Gonda de metter lur vadials il temps de stad sin pastira dil vischinadi de Gonda. Il vadler duei mintgamai vegnir pladius dil cauvitg dil vischinadi de Gonda. 2. Berther-Valier Giusep, cauvitg de 1952 dat aunc giu quen dil pustretsch dils pisturs de 1952 Per sura attesta il cauvitg C. Berther |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Redunonza dils vischins de
Sedrun e Gonda ils 8.11.1953 1. Salid e beinvegni a tuts presents e bien dequors de nossas fatschentas 2. Il cauvitg renda quen dils differents pustretschs per igl onn 1953 Il nurser de primavera ha giu ina paga de frs. 400.-
3. Il purtge dils vischins per la stad ha
retschiert ils 1 d'uost 1953, giu ina paga per s.v.piertg de frs 6.50 il
toc, stau 26 s.v.pors a 6.50 che fa ina paga de frs. 169.-
5. Il paster de casa de Gonda 1953 ha giu ina paga de frs. 450.-
6. Prelecziun ed aprobaziun digl anteriur
protocoll. 1953 vegn mess en sparheft de vischins Gonda e
Sedrun |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Quen 1953
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1954 | Redunonza de vischins de Gonda
dils 24 d'october 1954 Sut il sura datum ein ils vischins de Gonda stai redunai en casa de scola de Sgr. scolast Teophil Schmed e han suenter entgina discusiun concludiu d'intrar en neginas taxas tenor petitiun della corporaziun della aua Valtgeva dils 28 de nmars 1954. Per fatg dil sura Il cauvitg Lucas Soliva |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Redunonza dils vischins de
Sedrun e gonda ils 3.11.54 1. Salid e beinvegni als paucs vischins presens e bien dequors dellas tractandas. 2. Ei vegn dau giu quen dils differents pustretschs:
3. Uonn han ins era fatg quen cun il surpli
spisa ed ei vegn tras tscharna concludiu cun il pli, de far mintg'onn
quen era cun la spisa. Il cavrer ha de magliar 2 cauras a di, ils
ulteriurs dis han de vegnir indemnisai cun 3 FR 50 a di als proprietaris
che vegnan en damonda de dar la spisa.
4. Il purtge della stat ha entschiet miez Uost e ha giu
6. Pervia dil pustretsch dils pors vegn
concludiu sco suonda. Aschi gleiti sco ei vegn entras il cauvitg mes neu
in purtge han tuts pors che vegnen schai ora sin pastira de casa de
Sedrun e Gonda de pagar pustretsch e quei sunter tems. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Quen per 1954
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1955 | Redunonza dils vischins de
Gonda en casa de scola vedra sin Cadruvi ils 8 de Fenadur 1955 1. Essend che la corp d'aua de Valtgeva ha serau giu l'aua per la stad 1955 ein ils vischins de Gonda stei redunai e tractau il suandont. 2. Vegn concludiu unanimamein de dar per l'aua a Valtgeva ina contribuziun e quei inaga sinquei ch'isl vischins hagien era l'aua il tems de stad. 3. Unanimamein concludan ils vischins de dar inaga fr 30.- per mintga possessur de tiers il tems de stad. 4. Ils vischins seobligheschan de pagar la taxa de fr 30. el decuors digl onn 1955. 5. Vischins novs q.v.d. purs pagen aschi gleiti sco els fan diever dell'aua la taxa de fr. 30.- e quela taxa en cassa dils vischins. Tals vischins che prendan si vacas ni genetschas il tems de stad pagen fr 5 ad onn e quei mo tochen 30 fr. 6. Pagau l'aua tenor conclus han 1955:
Total vegniu en 375.- Fr. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Redunonza dils vischins Sedrun
Gonda ils 28.10.1955 1. Salid e beinvegno als paucs vischins presents e bien dequors dellas tractandas. 2. Ei vegn dau giu quen dils differents pustretschs.
Il paster de Gonda 1955 ha giu ina paga de fr. 375.-
3. Nurser primavera ha giu ina pagaglia
4. Il surpli dils pustretschs 1955 sco suonda: |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Quen per 1955
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1956 |
Radunonza de
vischins Gonda ils 10 d'avrel 1956 Sut sura datum ein ils vischins de Gonda stai radunai e tractau il suandont. 1. Ei vegniu dau giu quen dil, cauvitg dellas pagaglias dils pasturs per 1955. Ils quens ein vegni approbai. 2. Vegn ei priu conclus, concernent la damonda dils vischins de Sedrun, ded astgar pascular cun las cauras a Vons-Sura e Quolm Devi, gia igl 1 de settember naven, enstagl per ils 20. 3. Il conclus ei vegnius prius il suandont e termes tier als vischins de Sedrun: Conclus: Gl'ei vegniu concludiu de dar il dretg d'astgar pascular cun las cauras sil territori de Quolm-Devi tochen giu Vons-Sura cun traversar la Pala Nauscha si e giu, dagl 1 de settember naven cun la condiziun, che era il vischinadi de Sedrun lubeschi de pascular ca 10 dis ora si la Val (ev. dis de malaura). Ei vegn plinavon pretendiu che las cauras restien de Vons-Sura ensi. avisar il cavrer. Havess ei de semussar, che las cauras curdassen cheutras da Vons giu els praus, resalvein nus il dretg de rumper il conclus prius e restar sco usitau tochen dacheu. 4. Vegn discusionau la remarca ch'ins ha priu giud il libret de spargn fr 46. Sil conclus prius ils 8 de fen. 1955. Segi ded incassar da Curschellas Thomas aunc fr. 30.- damai ch'el hagi giu vacca tochen ussa. 5. Vegn ei dau liber de prender si zaccons tiers de Sedrun duront la stad, damai che ei fuss aunc plaz per enpau tiers dapli. Il cauvitg Placi Deragisch |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Pustretsch 1956
Per fei dil sura |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1957 | Pustretsch 1957
La sort pertanent tener salvanori piertg maschel
ei curdau sin ils suandonts vischins: Raport dil piertg maschel 1956 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Pustretsch dil paster e vadler
Gonda 1957
Quen dil begl de Vons
Il cauvitg |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Terminau cun las transcripziun ils 07.12.2008 th | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||