Cudisch da protocols dil vischinadi da Rueras

Nudau pagina per pagina tenor scripziun originala, il cudisch da 17x30 cm cuntegn 214 paginas screttas; 
la davosa impurtaziun datescha digl onn 1977 entras Paulin Berther, Rueras
Tarcisi Hendry. archivar communal
       

Il cudisch entscheiva cun ina gliesta dils vischins che han teniu buc dapi igl onn 1845.
   
  Liesta de quels ch'an teniu ils s. v. Boks entirs ein sco suonda:
  1845 Gion Fidel Maggulin
1846 Gion Fidel Berther, Giachen Martin Peder
1847 Giachen Antoni Giossi, Gion Antoni Mon
1848 Hans Giachen Berther, velg
1849 Giachen Martin Beer e Martin
1850 Giachen Fidel Caduff
1851 Sgr. scarvon Beer Vigeli Matias Monn
1853 Gion Antoni Berther, Leci Muggli
1854 Giachen Fidel Caveng, Giachen Lurenz Berther
1855 Tomas Berther, Seph Antoni Geriet
1856 Giachen Maggulin, Hasper Berther
1857 Gion Antoni Palli, Duri Berther
1858 Fravi Caduff, Gion Rest Mon
1859 Falizi Schmed
1860 Paul Wenzin, Hans Giachen Berther
1861 Seph Antoni Hetz, Giachen Antoni Giossi
1862 Tomas Berther, Vigeli Schmed
1863 Giachen Decurtins, Seph Antoni Deplaz, frars Hetz
 1864 Toni Derungs, Tomas Huonder
1865 Gion Fidel Berther, Gion Florin Riedi
1866 Soras Caduff, Stofel Riedi
1867 Gion Anton Mon, siu felg, Fausta Wenzin
1868 Fravi Caduff giuven, Johan Deflorin
1869 Gion Antoni Caveing, Gion Antoni Schmet, Tomas de Flurin (de Cunel) 
1870 Giachen Mon, str. Giachen Antoni Wenzin
1871 Hans Giachen, Caduff Duri Wenzin
1872 Soras Mon, Giachen Francestg Berther
1873 Lucas Caveing, soras Palli
1874 Gion Fidel Berther, giuven, Gion Antoni Ber
1875 Sep Lurenz Wenzin, Giusep Riedi
1876 Gion Rest Mon, Gion Battesta Peder
1877 Christian Muggli, Sep Antoni Giosi, muliner
1878 Sep Lurenz Wenzin, Gion Antoni Ber
   
1878 ils 10 de 9ber ei unitameing concludiu de Vischins ariguard tener ils s:v: boks entirs, ei deigi vegnir teniu annualmeg 4 de quels 2 vegls e dus giuvens pils quals ei veng pagau 20 aschia 5 francs in per on quest pagament veng tigliaus en Pustreg con la Paggaglia dil Cavrer arisguart tgi e co tener quels ei medemameg concludiu de far Rots con las Cauras et ei mes 50 Cauras han mintgia gada de mirar per ils 2 s:v: Boks giuvens tier ils dus vegls che existan e vegniu priu quen duein las sura 50 Cauras che crodan en Roth mintgia gada da Daniev et era vegnir quintau las ensolas tratgies aschia priu quen Cauras et Ansolas che vegnen envernadas.
Il medem di sco sura ei lura traig la Sort cu chei entscheivi e mondi sco il Cavrer va cun la Spisa et ei tuccau tier Wigelli Schmet nua che quel che entscheiva il Roth ha de ver quitau de formar il Roth en Uorden aschia che tal ei il President dil Roth dils s:v: Boks mes per sort per Comisiun de Vischins de mei Duri Wenzin sco Cauvitg.
   
  Liesta S.V.Bocks entschiet 1880 per fr 10 per Bock per on
per 1880 Vigelli Schmed
Gion fidel Berther velg    ston tener dus ons.
   
1862 ils 3 de Zarcladur eis ei vegniu visau Vischins en Casa dil Cauvitg Seph Antoni Geriet nua che quels han unitameng Concludiu che tutts quels che tegnienn s: v: Vaccas mugias u Stiarlas a Casa stopien Vischinar cun spisa e pagaglia, priu ora tiers ch'ein buca el cas da far ils trugs? (aber ston far visitar in digl Oberchait) e quels Vischins che enconterfigeschan a quei Uorden deigien adina vegnir traitgs en sensura et encuretgs per tutts dons
En num e per la Comisiun de Vischins
Duri Wenzin
Era ston tuttas nuorsas che van con las Cauras Vischinar con spisa e Pagaglia priu ora ils Tschuts bucc
   
1877 ils 13 de 9ber ei concludiu de Vischins en casa dil tgauvig Gion Bistgaun Hez de pagar d ch'eu anoren per ils sv: Boks entirs anual 4 fr per in
mes per scret per Comisiun de Visch de mei Duri Wenzin
 
1857 ei vegniu Concludiu dils Vischins unitameng davart pindra ils sv: tiers Casa de trer la Sort 2 per on et ira vinavon sco il cavrer va e maglia la spisa; quels aber che midasen giu liug u Casa che vesan ina gada faitg pinder Ston bucca far pli entochen ch'ei glei bucca entuorn.
Vigeli Schmed Cauvitg
1mo ei tuccau la Sort al
(nudau agl ur: Quels e mintga mai entschaiven mintgaga da S.Martin e fineschan era da S.Martin)
Hasper Berther
Lezi Muggli
Gion Antoni Berther
Giachen Loreng Berther
Salt. Giachen Decurtins
Vigeli Schmed
Gion Antoni Monn
Misterlessa Wenzin
Gion Antoni Schmed
Giachen Martin Peder
Gion Fidel Berther
Seph Antoni Deplaz
Toni Derungs
Gion Fidel Maggulin
Gion Franzestg Berther
Giachen Monn
Gion Florin Riedi
Gion Antoni Palli
Soras Mon
Seph Antoni Hetz
Alexis Hetz
Gion Rest Caduff
girau Duri Wenzin
Duri Berther
Hans Gichen Berther
Vigeli Schmed
Str. Giachen At. Venzin
Soras Caduff
girau St. Stofel Riedi
Soras Maggulin sin Crests
Giachen fidel Caduff
Hans Giachen Caduff
Gion Antoni Caveing
Lucas Caveing
Gion Ant. Beer
1875 Giachen Franzestg Berther
1876 Gion Battesta Peder
Tomaisch Huonder
1877 Scarvon Mattias Fallici Ber
St Seph Loren Wenzin
 
1877 ils 13 da 9ber ei vegniu traig la sort nua entscheiver col pinder dils sv: tiers Casa ils quals entscheivan da S.Martin e fineschan era da S.Martin suenter in on esser staus pinder et ha entschiet la sort tier Gion Ant. Palli
Gion Bistgaun Hez
1878 Giachen Marti Beer
Frars Riedi
1879 Luigi Brugger
Gion Giger
1880 Lucas Caveing
Frars Berther, G.Lorenz
 
Davart il pinder dils tiers casa ei cau avon plirs ons nudau en chin sa buca tgei

1886 eisi stau pinders Gion Ant. Beer e Lucas Cavegn
1886-87 Gion Battesta Peder e Gion Ant. Berther
1890-91 Muggli Duri Battesta e Wenzin Sep Lorentz
1891-92 Berther Gion fidel Crisost Berther

1896 Sep Ant. Giossi e Cristian Muggli
1897 ------------------------------------
1878 Mon Hans Giachen, Duri Riedi
1899 Venzin Gichen Ant. Monn Vigeli
1900 Loretz Sep, Riedi Giusep
1901 Gion Matias Mon, Gion Fidel Hezt
1902 Gion Bistgeun Hetz - Berther Sep, Dieni
1903 Schmid Giachen Ant. - Wenzin Paul de
 
1901 Davart ils burbaisch ei concladiu da metter si 10 ct per nuorsas priu giu dalla liesta digl atun igl o d uon.
Davart il dar la spisa di paster de casa ei concludiu da meter si 80 ct da quels che daten buc la spisa
 
Davart il Taur per via della Masira e Qualitat et ilg ratt resta ei dilg Uorden veilg. Et era pilg Urentar et ei faig ora de urentar Duri Berther, st. Giachen Ant. Venzin e Gion Ant. Palli. Ei traig la Sort nua entscheiver ilg rot et ei entschiet tier St. Brugger e va sco ilg Cavre.
 
1867 elg 9ber ei vegniu tier la suandonta entegienscha dils Vischins de Rueras ariguard tener il s:v: Bovf entir la qualla ei sco suonda:
Ei dei vegnir teniu in thier de bi peill et habels pilg Ofezi. Il Stierl sto esser in zol meins che 7/4 altezia. In Mutg 7/4 1/8 et in Bovf in zol meins che dua bratscha quintall masira vedra, tonaton schei fus in oreifer bi sche per muncar in zdl deigi il posesur bucc eser obligaus de mirar per in auter, quei deigi aber adina col pli dils Vischins vegnir decidiu sch'el plagi ni bucc sur quella damonda de belezia; quella mesira sto exister de S.Bistgaun e sin quei di degi el vegnir mesiraus dils Vischins el Vitg.
Dues ei schabigar enzitgei ad in Thaur renconuschius dals Vischins, ch'el fuss bucca habels pli suenter ver manau bia Vacas, schei il proprietari el termin de 8 dis ver in auter bi Thaur de bi peil ed habels pil Ofeci; Dues ei daventa il cas ch'el fuss bucca la mesira sil temps fixau e vignies bucca renconuschius schei il proprietari medemameng en tarmin de 10 dis  ver in auter, tenor questa entelgienscha.
Il temps de menar las Vacas sto el vegnir tenius en in de quels logs nomnadameng el vitg, Dieni, Budas, Milla Florin, Casti, Caschrolas.
Per tener quei tier veng eo al proprietari bonifichau la somma de francs 140.
Davart pagar vegnien pridas en quen, tuttas Vacas e Stiarlas e Mugias, ch'an duvrai il Bov quel ner in auter. Duent schabigiar ch'in u lauter ha ina u pliras Vacas, u Mugias ne stiarlas chan en vadi ch'el sa bucc duront tigliar pustrez, sche pagen quellas ilg on suenter pil on avon. Plinavon deigi ei vegnir remplazau con in auter de bi peil e sufisiens sil moment, schei plei al posesur de beter ora quel e zuar entuorn la Fiera de Dursera ner tujetsch.
Duent schabigar il Cas ch'ei vegnies manau Vacas naven en il termin sura fixau, ch'ei stues vegnir mirau per in auter Thaur, sche ston ils particulars bucca pagar en dus logs, sonder lura ston ils Vischins schar eser de prender en quen quellas schan soviu pagar en in auter liug silmeins aproparziun de pagamen per exempel schei ston pagaer navenda mo 50 rps e cheu portas 80 rps, sche aproparziun veng mes vi tier quellas sco las autras cheu.
Duront Stad e primavera degi schils auters ein Comunabels era quel eser. Schigliog pagen tuttas Vacas jastras che vegnien manadas quei pagamen orda la mesadat als Vischins e lautra mesadat al proprietari dil Bovf.
Per mirar tgi stopi taner el eis ei ordinau che mintgia 25 Vacas en roth ston mirar per quel entscheiva con trer la Sort e va lu en tuorn sco il Cavre per la spisa. Depli sto in Vischin che enviarna ina ner duas Vacas sto buca tener Thaur schei plai bucc ad el tacont la Sort, bein aber pagar in frang ina al roth ultra dil Pustretg. Sch'ei tuca ad in de trer la sort  dus ons sche mintgia mei quellas Vacas che vonzan ora ugegien puspei la sort sche ch'il ves teniu ilg on vargau nom ch'ei vonzi mo ina ner duas sche pagen quellas sco sura in frang ina po aber era ugigei la sort cun las autras e tener vinavon il Thaur schei tuca glion suenter.
Dues en il davos roth vanzar mo 20 Vacas sche ston quellas era tener, venga aber a vanzar mo 19 Vacas u de meins sche pagen quellas 50 rps ina als Vischinspon aber era taner schei plai.
 
1868 ils 15 de 9ber ei concludiu che tuttas Vacas che peglian Vadi suenter ils 24 da 7ber ston bucca pagar il s:v: Bov seigi Vacas, Mugias ner stiarlas ner Vacas d Matzs.
 
Uorden davart ilg Taur 1874 silgs 74.
Mintgia 25 Vacas han de Tener Taur, per tener quel veng ei pagau fr. 170. Quel che Teng ilg Taur sa schar manar Vacas Jastras resalvont ......flurin ..... ilg qual ha sedeclarau de buca vischinar con Nus. Quels chan mo 1: ner 2 Vacas ston buca  Tener Taur pagont 1 fr ina ston aber sedeclarar ordavon. Ora Zarcuns en ilgs Vischins obligai ded ira suenter Mietz Martz. En Cass che quel cha de Tener ilg Taur haves de survegnir la malsognia, et ilgs Vischins stoessen en quei Temps manar Vacas tier auters Taurs, en quei Cass stoessen quels pagar tier nies Taur mo la mesadat. ...............
 
1869 esent moncau Novs pinders per la Statt ei vegniu trag la Sorts de tutts ils Vischins e tuccau la Sort als suandonts
Gion Rest Caduff
e statt: Giachen Ant. Wenzin
Fausta Wenzin
Giachen Lurencs Bertter
Hans Giachen Caduff
Soras Maculin
1892 Luis Prucher e Sep Antoni Hez
1893 Duri Wenzin
1896 per atun e permavera: Sep Antoni Giossi e Cristian Muggli
1896 per la stat: Paul Wenzin e Sep Maria Gigier
1897 Giusep Deplaz  e Christian Muggli
1898 Sep Martin Mon e Sigespert Berter
1900 Paul Berther e Paul Venzin
1901 Rest Antoni Caduff e Gion Fidel Berther, giuven
1902 Gion Fiderl Caduff e Paul J. Berther
1903 Wenzin Wigielli de Duri
1904 Mon Sep Martin  e Berther Gion Antoni
 
1874 Gliemprem Schaner 1874. Ei dil Ludavel Oberkait de Nies Cumin vegniu tschentau si in Uorden de Fiug ed ei intraus en vigur sco sura datum muosa. Suonda pia ils Umens che ein tratgs ora glienprem vid la Spreza e quels ein
Lezi Muggli
Gion Fidel Caduv
Gion Ant. Cavegn
Vigeli Jos. Mon
Gion Bistgaun Hez
Vigeli Giosep Berther
Gion Crisost Berther
Cristian Mugli
Duri Vigeli Schmet
Luis Cavegn et alura tons sco ei drova
ei tenor il niev Uorden obligaus mintgin ....... agit e obedienscha als geraus ils quals han il dretg e obligaziun de direger e comendar sin la Glaut.
Era ei vegniu con sort Nomnau ils 2 visitaders et ei entschiet tier sep Ant Hez e Giachen Fidel Caduv e degi mintg'on ira entuorn eno e suten 2 novs per on
 
1875 en stai Hans Giachen Caduv e Sep Ant Deplaz
 
Vid ils Frisachens ein tratgs o Giachen Franzestg Berter, Sep Ant. Hez, Giachen Mon, Hans Giachen Caduv, Gion Ant. Ber, Cristofel Schmet, Gion Giosep Derungs, Giusep Riedi, Gion Fidel Berther velg.
 
Per pot de fiug sch'ei drova ei Sep Ant. Gieriet numnaus
Vid las Scalas en numnai Gion Fidel Berther giuven, Gion rest Riedi, gerau Duri Venzin, Sep Antoni Deplaz, Gion Rest Caduv, Gion Ant. Pali, Gion Ant. Berther, Sep Ant. Giosi, Lucas Cavegn, Tomaisch Huonder, Vigeli Schmet.
 
Ariguard ils S.v. Buks ei ils 6 de November 1881 vegniu concludiu de trer ora cun la sort, tgi stoppi tener quels thiers e zwar vegn ei tratg ora in onn in e lauter onn dus de trer buks giuvens, aschia chei segi permanent treis buks el vischinadi, per indemnisaziun vegn ei pagau 5 fr per onn per in. Quels che han cur ch'ei taglia puschtretsch dellas tgauras meins che quatter tgauras ston bucca metter en la sort. Per 1881-82 ston trer buks: Gion Antoni Cavegn e Gion Antoni Beer.
     
Per 1882-83 Sepantoni Hez
Per 1883-84 ston trer bucks Gion Bistgaun Hetz e Gion Fidel Caduf
Per 1884-1885 ha de tener buc Giachen Fidel Caduff e soras Monn
1885-86 Giachen, Martin Peder
1886-87 Sep Berther, Giachen Antoni Venzin
1887-88 Duri Venzin e Gion Fidel Berther vegl
1888-89 Giachen Martin Beer, Sep Antoni Deplaz
1889-90 Duri Riedi, Luis Cavegn
1890-91 Gion Antoni Pally e Sep Antoni Giossi
    
ils 7 de November ei dils Vischins concludiu unitamein, ch'il cavre degi adina vegnir pladius de far siu survetsch tocen S.Martin, fagient laura buna; Dent naivs u aura che fuss convenient de schar ira avon ch'il temps de survetsch segi finius, sch'ein ils vischins ils sulets competents de far il pli ne mains, con tscharna e la majoritad dezida.
fatg sco il sura datum muosa en casa dil cau vitg
Giachen Ant. Venzin
 
1881 Ils 6 de November ei dals Vischins vegniu unitamein priu si sequent uorden ariguard las nuorsas de tgauras. Sco nuorsas de tgauras duei vegnir quintau tuttas nuorsas e tschutts ch'en neschi avon chei mondi ora sut pistur e quels ston vischinar cun spisa e pagaglia sco las tgauras, encunter commi ein ils tschutts che neschen da quelas nuorsas suenter ira ora sut pistur libers da tutts pustretschs.Tgi che per malezia ner neglighientscha vegn bucca suenter a quei uorden e dat bucca spisa e pagaglia per tals thiers, sco era per tgauras ch'el ha, sto pagar francs dus il tgau stroff. Aschia concludiu attesta
Christian Muggli
  
1882 Schaner ei vegniu midau igl uorden a riguard il vischinar ils pors la primavera, en quei senn, che ils s.v.pors, che vegnien la primavera bucca schai ora giu Surrhein, stoppien era bucca pagar al pastur della primavera.
  
1886 Nov 8 ei vegniu concludiu dals vischins che ils suandonts hagien de mirar sura e rugalar et era emprender de metter ensemen e prender depart schi spert e bein sco pusseivel la spreza
Gion Rest Caduf
Gion Batesta Peder
Duri Batesta Muggli
Giachen Lurenz Caduf (fravi)
Gion Ant. Berther
   
Nov 14 pladiu il cavre per 1882  marcadau fr. 100 e 2 1/2 ........
  
1887 Favrer ils 13 e concludiu dal vischins de tener in s.p. maschel, enroda, ei degi vegnir tratg la sort tgi ha dentscheiver e lura degi ei ira sco il cavre. Quei piertg degi esser duvreivels calonda setember e degi vegnir tenius tochen calonda zarcladur. per il cas che in piarda sto il posesur mirar per in auter aber mo inagada dues ins piarder per calonda mars e suenter sto el buca mirar pli per in tal. En quei uorden staten tuts vischins che declaren buca entaifer 8 dis al cauvitg chels stetien buca tier. Eis ei vischins che vulen buca trer la sort aber tutina far diever dil s.p. maschel, ston ei pagar 1 fr 50 ct et cura ch'ei han pors che fan purschals ston aber far de saver al cauvitg avon che trer la sort.
Pagar ston tuts pors che fan pors en quei temps ch'il piertg ei en uffeci, schabias ei chin ne lauter stues ira a manar daven il temps ch'il piertg duess esser che bu cheu sche ston ei buca pagar. Quel che tilan la sort ston pagar 1 fr cura chei han pors che fan purschals.
 
Tratg la sort han ils suandonts ch'ei tucau de tener glemprem per 1887 a
1887 Giachen Martin Beer
1888 Sep Martin Mon
1889 Hans Giachen Mon
1890 Sep Ant. Giosi
1891 Gion Fidel Berther (vegl)
1892 Gion Bsitgaun Hez
1893 Sep Berther
1894 Gion Fidel Berther (giuven)
1895 Vigieli Schmedt
1896 Giachen Ant. Venzin
1897 Sep Ant. Deplaz
1898 Gion Ant. Cavegn
1899 Frars Cavegn
1900 Gion Ant. Berther
1901 Frars Berthers
Ils auters vischins tilen buca la sort pagen aber 1 fr 50 essent che nagin ha declarau chels stetien buca de quei uorden.
Per comissiun dils vischins
il cauvitg Gion Ant. Berther
1887 Favre ils 20
  
1900 ils 8 de Nov. ei en casa dil Cauvitg Lezi Antoni Brugger concludiu dal Vischins, che il sura uorden degi ristar il medem mo degi vegni teniu in s.v.piertg dilg atun, sto esser naschius avon s.Martin, aschia ch'in hagi in tier pli vegl e pli ferm. Persuenter degi vegnir pagau quels che tegnen tal tier 1 fr 30 e quels che tilan buca la sort 2 fr per scadin piertg ch fa purschals. Quei uorden degi aung vegnir mes avon al vischins per schar aprobar e lura schar dar en quals vulen tener e quals buc sco ei stat scret el sura uorden.
Sut dartum dils 25 de Nov. ei il sura uorden vegnius aprobaus dils vischins cun las sequentas remarcas. Degi il prezi esser per quels en rot, quels che seobligheschan de tener in on il s.v.piertg mas-chel 1 fr 10 ct; per quels ch'ein buca en rot 1 fr 70  ct. Il s.v. thier stopi esser in de buna qualitat e sto haver peil alv ne clar mellen. Il s.v. degi mintga ga vegnir inspectaus igl emprem october.
Per comissiun il sura cauvitg
  
Ariguard las vacas de casa ei dals vischins unitamein vegniu concludiu che tuts tiers che vegnien teni a casa, vacas, gianetschas, stiarlas, stiarls ....... schels ein buca urentai e declarai malsauns e vegnien buca mes cun il paster de casa stopien pagar 2 fr in al,paster, il rest della pagaglia pagen lura quels tiers ch'il paster ha pertgirau. Il paster degi il cauvitg pladir. Quei uorden degi cuzar quels 10 ons sco il present uorden dellas alps
per comissiun dils vischins il cauvitg
Gion Ant. Berther
1887 Favrer il 20
  
Ariguard il piertg mas-chel statten tuts vischins de quei uorden, havend nagin sedeclarau ch'el steti bucca en tal; seobligai de tener tal thier ein ils suandonts: Ils dus emprems ons tegnian cun veglia Lezi Ant. Brugger e Giossi Giachen Ant. Muline, suenter ei tratg la sort e tucau igl emprem a 1. Sep Martin Monn e va suenter sco il cavre aschia ha de tener:
2. Mon Hans Giachen
3. Mon Gion Matias
4. Hetz Gion Fidel
5. Berther Sep Dieni
6. Berther Gion Fidel vegl
7. Cavegn Lucas
8. Gigier Gion
9. Deplatz Giachen Giusep
10. Caduff Rest Ant.
11. Beer Giachen Martin
12. Berther Sighesbert
Per perfeczionar il sura uorden ei aunc de remarcar; Bucca pagar ston ins al posessur dil s.v. mas-chel per lura cura che tal piertg ei numnaus nonduvreivels per siu uffezi, dils vischins sez ni per comissiun de tals; v
Per comssiun
Il sura cauvitg
  
Liesta per ils bocs
1891-92 Monn Sep Martin, Mon Hansgiachen
1892-93 vieua Ona Maria Peder e Frars Berther
  
Sut datum dils 13 de November 1892 han ils redunai vischins concludiu il sequent ariguard l'auctoritar dil Cauvitg en fatgs de pladir pasturs:

Il cauvitg ha nuncondizionadamein il dretg e l'obligaziun de pladir ils pasturs suenter siu meglier saver e per bien dils vischins. Duessen aber plirs ord miez ils vischins aspirar sils tiers della primavera, sche ha il cauvitg de purtar avon als vischins e schar decider quels
attesta
Per ils vischins il cauvitg
Capeder Anselm
  
Liesta per ils bocs
1893-94 Sigisberth Berther e Duri Vigeli Schmidt
1894-95 Thomas Huonder e Giachen Ant. Schmedt
1895-96 Wigeli Monn, Fridolin Berther NB enstagl ei Gion Ant. Cavegn
1897-98 Giachen Fidel Cavegn e Gion Fidel Hetz
1898-99 Sep Ant. Gieriet e Sep Lorez
1899-00 Vigeli Cavegn e Gion Giger
1899-00 Lucas Cavegn e Gion Fidel Berther
1900-01 Sep Lorenz Venzin e Christian Muggli
1901-01 Lezi Ant. Brugger e Gion Ant. Berther
1902-03 Pali Gion Antoni, Berther Paul e Giger Seph Maria
1902-03 Giger Sep Maria e Paul Wenzin
1903-04 Wenzin Wigeli Hetz - Monn Gion Matias e Lezi Ant. Brugger il qual era daus sperasgiu
1904-05 Caduf Alois e Mon Gion Matias
1905-06 Venzin Vigieli de Gigier
1906-07 Monn Hans Giachen e Caduff Gion Fidel
1907-08 Hitz Gion Fidel e Monn Wigeli, Caduff Alois
Essent buca pli purs giuvens obligai de tener bocs han ins stoviu trer la sort denter tuts vischins gl'emrem ha tuccasu a Mon H. Giachen
Nova sort
1908-09 Monn Hans Giachen, Hitz Gion Fidel, Mon Wigeli, Caduff Gion Fidel
1909-10 Berther Sep, Hetz Gion Antoni, Brugger Lezi Ant., Gion B. Giger, Wigeli Wenzin-Giger, Giossi Sep Ant.
1910 ei vegniu concludiu dals vischins de far si, e vegniu fatg si 4 bucs jasters per quella rischun ei vegniu tratg ora cun la sort aun dus tier ils sura numnai, stai tratgs ora gl'atun
Han pia:
Wigieli Wenzin-Giger
Giossi Sep Ant.
Giachen Fidel Cavegn
Duri Batesta Muggli
de tener bucs giuvens
  
1895 November ils 3 ei vegniu concludiu dils vischins de pagar per las cauras chan bucadau la spisa 35 ct depli che quelas chan dau la spisa
per comissiun dils vischins il cauvitg
Duri V. Schmidt
1895 December ei vegniu concludiu dils vischins de meter 2 pasturs per ils tiers chei tegnen a casa la stat 1 giu surein per las gianetschas e stiarlas e lauter per la vacas e gianetschas che van ensi ne nua chei chunvegn, pertgei ei glei davart ils vischins vegniu concludiu de buca schar la stat  priu ora vadials, percomissiun dils vischins il
Cavitg Duri V. Schmidt
  
1897 Ei stau redunau vischins en casa de G. Lorenz Caduff e vegniu concludiu de dar enteifer 10 dis il dretg de prender aua a tgi che vul ord la lingia bischels dils vischins sut sequentas condisziuns:
I. Garantir che' piardi buc nua ch'el pren ora l'aua
II. Astga buc manar l'aua vinavon ord cuschina
III. Pagar 100 fr. St. Martin 1897
Per comissiun dils vischins
Wenzin Vig. J.
  
1898 Nov. 6. Conclus de Vischins
Ei vegniu concludiu de dar al tgauvitg la competenza de pladir in cavre stgis per pertgirar las tgauras e dar pagaglia ton sco ei fa basegns. Il cavre sto pertgirar tuts ils tiers, segi bucs ner anseuls. il cavre sto ira ensi naven de Calonda Fenadur adina num neiv e lura mo cun lubientscha dil tgau vitg engiu:
Per comissiun de Vischins
Venzin Vig. Jos.
  
Ariguard igl uorden dil s.v. piertg masckel ei vegniu concludiu dils vischins il suandont: 
I. Ariguard la vegliadetgna duei tal tier silmeins esser naschius el Gener
II. Tal tier duei vegnir urentaus da St.Gions.
III. Il paigl astga esser sco el vul deno ners
Per comissiun dil vischins
Venzin Vigeli
  
Dad urentar han Giachen Fidel Cavegn de Gion Ant. e Caduff Alois
Rueras, 6/XI 1901
  
1900 Conclus de Vischins
Sut datum dils 25 de Mars ei il cauvitg stau redunau ils vischins de Rueras e mes avon a quels la damonda: Schebein il clavau sper casa pervenda segi totala proprietat de pervenda ni mo per part. Suenter entgina discusiun essend ch'ils lau redunai eran bucca dacort ei vegniu concludiu de trer ora ina comissiun per schar intercurir e dumandar suenter co ei stetti ariguard quei baghetg. En quella comissiun ein vegni elegi Sgr. Sep Lorentz Venzin e Gerau Gion Antoni Berther. Suenter haver domendau suenter ils pli vegls umens essen nus vegni tier il suandont: Igl 18.. dal temps che pader Martin era caplon a Rueras ei per camond dil sura pader vegniu fatg giu il clavau e nuegl, che fuva da gliez tems endadens casa parv. Dus ons pli tard fuva Sgr. Lorenz Riedi caplon a Rueras ed ha pretendiu dals vischins baghetg de metter en il fretg dil prau a Cadantschunz che la parv. haveva de gliez tems. Sin quei han ils vischins domandau la vischnaunca la lenna de far si il baghetg e la vischnaunca ha snegau la lena cun la comodeivla remarca: schavas si quel ch'era si avon: - Sin quei han ils vischins de Rueras cumprau da Giachen Adelgot Macolin il clavau e nuegl sut casa pervenda (en canpi de quel ch'era vegnus fatgs giu) e pagau cun ses daners. 1865 ha il caluster Tumaisch Beer domondau dals vischins baghetg de metter en il fein de pazola e Rueras. Ils vischins han lura concludiu de dar in ladretsch al caluster da gliez tems il sura nomnau, mo bucca nuegl. Essend che quei baghetg fuva il dubel de quel ch'era si avon han endadens casa ed en condiraziun ch'il caplon haveva baghetg avunda han els secartiu de haver il dretg leutier; mademamein han era ils presents vischins concludiu de dar al Caluster il sura numnau ladretsch clavau. - Per comissiun dils vischins scret ensemen da Lezi Anton Brugger, cauvitg; Gion Antoni Berther, gerau.
  
1902 Ei entschiet a pertgirar las nuorsas igl atun avon schar lartg tier Giachen Ant. Venzin et ju per la via dil cavrer tochen tier G.G. Deplaz cun prender 40 nuorsas per di.
  
1905 Han ils vischins puspei stoviu pertgirar las nuorsas en roda sco avon 3 onns, cun mo 40 nuorsas per di, aschia ch'ei gliei puspei det entscheiver tier G.G. Deplaz
  
1903 Uorden dils Pinders
Ils 2 pinders han comunablamein sequentas obligaziuns
I. Aschi gleiti  sco ei entscheiva a vegnir trein han els de urentar tuts nuegls ed era inaga igl atun ils s.h. pors, quels ch'els anflan bucca enferai ein de far de saver al patrun e sche quel enfiara buc immediat sche enfiaren ils penders. Il posesur dil tier ha de pagar persuenter 1 fr.
Tut auter temps ha il pinder de survigila quels tiers e sche enzatgi enfiara bucca silla emprima visada sche fa il pinder quei per il sura pagament ded 1 fr.. Tiers ch'ils pinders enconuschen buc vegnen sarai en dals pinders e fatg de saver al Cauvitg, il qual eruescha ils resp. patruns e proceda allura tenor uorden.
Ils importos per enfarar e pindradiras ein dals pinders.
Pucconts de profesiun deigien vegnir surdai alla suprastonza de Vischnaunca per schar censurar.
La roda de pinder dei ira vinavon tenor cudisch de vischins.
Rueras ils 8 de Novemb. 1903
Gion Fidel Caduff cauvitg
         
1903 han fatg pinder de pors Schmid G. Antoni e Paul Wenzin de Dieni
1904 Schmid Duri Vigeli, Cavegn Duri V.
1905 Caduf Gion Fidel e Caduf Alois
1906 Caduff Giach Lorenz e Hitz Gion Antoni
1907 Cavegn Wigeli e Wenzin Wigeli Hitz
1908 Cavegn Gion Antoni e Cavegn Giachen Fidel
1909 Cavegn Lucas e Wenzin Paul
1910 Giger Sep Maria e Deplaz G. Giusep (strihau) Giger Jos. Maria
1911 Deplaz J. Giusep, Wenzin Vigieli
1912 Berther G. Ant., Bruger Lezi Antoni
1913 Muggli Duri Batesta e Berther Duri Wigeli
1914 Berther Gion Fidel e Caduff Rest Antoni
1915 Caduff Gion Fidel (fravi) e Beer Giachen Martin
1916 Berther Tomas e Sep Martin Mon
1917 Giossi frars , Riedi Duri
1918 Monn Hans Giachen - Venzin Gion Ant.
1919 Wenzin Tomas e Monn Wigieli
1920 -
1921 Riedi G. Giusep, Riedi Flurin
1923 Berther Battesta Caduff Gion Fidel
1924 Sep Ant. Monn Giossi Crist J.
1925 Hetz frars Berther Baseli
1926 Venzin Paul Duri Reidi Paul
1927 Cavegn Duri Vigiel Hitz Gion Antoni
1928 Hitz Vigeli Cavegn Frars
1929 Cavegn Giachen Fidel e Cavegn Luccas
1930 Venzin Gion Ant. e Berther Giachen Fidel
1931 Giger Sep Maria e Wenzin-Giger Vigieli
1932 Brugger Lezi Ant. Giossi Vigeli
1933 Martin Beer Soras Berther
1934 Deplaz Paul Berther J.Antoni
1935 Berther Franz Caduff Gion F. maister fravi
  
Essend entuorn cun ils pinders della stad eis ei vegniu tratg la sort de tuts ils vischins e tucau la sort als suandonts:
1904 Monn Sep Martin e Berther Gion Antoni
1905 Venzin Vigieli de Gigier e Schmed Duri Vigieli
1906 Cavegn Duri Wigieli e Berther Gion Fidel giuven
1907 Muggli Christian (strihau) e Beer Giachen Martin, CavegnWigieli
1908 Hitz Gion Antoni, Wenzin Sep Lorenz (strihau)
1909 Caduff Giachen Lorenz  Berther Gion Batesta
1910 Cavegn Gichen Fidel giuven e S.M. Deflorin (sco purs giuvens)
1911 Wigieli Monn e Giossi Crist Giachen pur giuven
1912 Berther G. Fidel giuven e Rest A. Caduff pur giuven
1913 Hetz Gion Fidel e Wenzin Paul de Dieni
1914 Riedi Gion Giusep Wenzin Gion A. sco purs giuvens
1915 Riedi Paul e Cavegn Lucas
1916 Riedi gion Flurin Cavegn Duri vigeli (purs giuvens)
1917 Venzin Paul (giuven) Bruger Lezi Antoni
1919 Caduff Gion Fidel e Wenzin Wigieli Hetz
1920 Giossi Giachen Antoni; Beer Wigieli Jos. (purs giuvens)
1921 Giossi Wigieli (pur niev)
1922 Curschellas G. Ant. Monn Gion Antoni pur niev
1923 Monn Gion Ant. de H.G. Monn Sep Antoni pur niev
1924 Duri Wigieli Berther Caduff G.Fidel fravi
1925 Monn Giachen Ant. Beer Giachen Gius.
1926 Hetz Gion Ant Berther Gion Batt.
1927 Monn Placi, Hetz frars
1928 Venzin Tumaisch e Venzin Gion Ant. de Paul
1929 Berther gion Ant. (pur giuven), Monn Gion Antoni fravi
1930 Riedi Duri, Caduff Vieua Catrina
1931 Berther Giachen fidel, Berther Deplaz Gion Antoni
  
1907 Sut datum dils 22 de Mars 1907 han ils redunai vischins concludiu de tener tschun bocs en stagl mo quater per la medema taxha de tschun frs lin
Il cauvitg Giger Jos.
  
1908 Sut datum dils 8 de November 1908
Ei dils redunai vischins vegniu concludiu de pertgirar las nuorsas a Plaunmiez senza tgaun sco adina vegl pertgirau!
Per comissiun il cauvitg Venzin Paul Peder
  
1909 Sut datum dils 31 de Oct 1909 ei vegniu concludiu dils redunai vischins de ulivar onn per onn las lavurs cuminas de vischins e quintar 2 fr. per jurnada
Il cauvitg: Deplaz Giachen Giusep
  
1910 Cauvitg per 1910 Giachen Lorenz Caduff
Pladiu cavre: Geronim Serafin Lutz de Medel pagaglia 190 fr.
Reteneder pagaglia 20
Vischander 5
Pastur da casa Gion Ant. Berther de Gion Fidel, pagaglia 100
Thiers della primavera ha il medem G.F. Berther surpriu per la pagaglia sco igl on vargau 20 ct il tgau
Ils pors della stad ei surdau a Gion Fidel Hetz, pagaglia sco igl on vargau
Pagau per ils bucs 40 fr
per perver ad Andermat 2 fr
per brevs e depeschas 80
tratg en da Sep Berther 12
tratg en da Giachen Fidel Cavegn 9
Wigieli Wenzin 9
Sep Ant Giossi 10
Deflorin Sep Mattias 2
per ira ad Andermat 12
Resta pils vischins da pagar 16 fr 80
  
1911 Sut datum dils 25 de Matg 1911 ei vegniu concludiu dils redunai vischins che tuts enseuls e bocs stopien dacheunaven vegnir tagliai en pustretsch e dar la spisa sco las cauras. Il cavre hagi era l'obligaziun de pertgirar quels cun las cauras
Il cauvitg en uffeci: Julius Wenzin-Hitz
    
Cauvitg per 1911. Pladiu cavre J.A.W. de P.W.
Pagaglia: 190. fr
Paster de casa: 110 fr
Rantaneder e Vaschande fr. 28
s.p. della primavera 50 ct il toc
s.p. della stad 1:50 il toc
Nuorsas della primavera 25 ct il toc
Wigieli Wenzin-Hitz 12.Nov. 1912
  
Cauvitg per 1912 Pladiu 1. cavre Josef
Moser
2. cavre G. Ant. Gieriet 185
Rantaneder 25
Per far in di cavre Sep Deflorin 3
Per far in di cavre Paul Peder 3.50
Concludiu de Vischins de
dar al emprem Cavre 100
s.p. della primavera 50 ct
s.p. della stad 1.50 tgi che paga
Nuorsas della primavera 25 ct
Nov ils 12/1912 Josef Mathias Deflorin
  
1910 Continaziun della liesta per ils bocs
Ils 4 bocs giuvens ch'ein  vegni cumprai prenden ils sura numnai che han de tener tals per in prezzi de 10 fr l'in. Las ulteriuras spesas che resten aun sin quels pagan ils vischins suenter cauras
1911 ha de tener buc: Berther Gion Fidel vegl
1912 tuccau la sort de tener bucs a: Giossi Christ; Berther Gion Batesta, Cavegn Wigeli; Deplaz Giachen Gius.
1913 Giger Sep Maria; Caduff Alois
1914 Wenzin Paul de Duri e Berther Gion Ant.
1915 Wenzin Gion Ant. e Riedi Flurin
1916 Caduff Gion Fidel fravi; Schmedt Duri Vigeli, Wenzin Thomas
1917 Wenzin Vigieli (Hetz), Monn Sep Martin
1918 Caduff Rest Ant. Cavegn Duri Vigeli, Riedi Duri
1919 Caduff G. Lorenz, Cusrchellas Gion Ant.
1920 Cavegn frars, Berther Duri V., Riedi Paul
1921 Berther Gion Fidel, Brugger Lezi Ant. (strihau), Giossi Wigieli
1922 Wenzin Paul Peder, (Beer Wigeli) Giossi Wigeli, Berther Thoams
1923 Cavegn Lucas, Beer Giachen Martin
1923-24 Monn Sep Ant., Riedi G. Giusep, Monn Gion Ant. Wenzin
  
1913 Pladiu Pisturs:
Cavrè Heinrich Lutz fr. 120.-
Retaneder Deflorin Tobias frs. 25.-
Vischandè Cavegn Duri Wigeli d. G.A. 3.50
Cavrè supleant Deflorin Sep Mattias
Per 1 di 3.50
dito deplatz G. Giusep 1 di 2.-
Paster de casa Hetz Fidel e Stiafen 130.-
Nursè e purtgè sco igl onn vargau.
Nov. 1/1913 Wigeli Wenzin-Giger cau-vitg
 
1914 Pladiu Pisturs
Cavrè Berther Gion Fidel fr. 250.-
Paster da casa Cavegn Giachen Fidel 150.-
Nursè della primavera 3 rap il tgau pli pauc ch'ils onns vargai. 22 rap il tgau.
Purtgè sco igl onn vargau
Nov. 8/1914 Cavegn Gichen Fidel Hetz cauvitg
 
1915 Pladiu pasturs pro 1915
Cavrè Berther Gion Fidel 270.-
Paster. Deplaz Paul Giusep 135.-
Nurser, Cavegn Giachen Fidel  a 22 ct il tgau
Purtgè sco igl onn vargau; stau
aber negins s.h. pors a casa la stad.
Gion Ant Hitz
 
Conclus de Vischins
(Davart il s.h.piertg mascal)
1914 il december ei vegniu concludiu dals vischins de trer ora cun la sort tgi hagi de tener il piertg maschal de vischins. - Bucca en sort vegnen soletamein quels, che han bucca giu pors daven dalla davosa sort, che dovei vegnir tratga mintgamai da s.Martin, auter che tals fixai per mazzar , sche quels han buca dovrau il mascal de vischins ne in auter.
Purs novs vegnen mintgamai en sort sut las medemas condiziuns. Tier cumpra ne brat d'ina biestga de purschals, croda quel che ha manau ella en sort e buca l'auter.
Il sura tier de raz ha dad esser naschius sil pli tard il meins Favrer ed esser habels tier il survetsch dals 15 de Zercladur, il temps, ch'il veder croda ord uffeci.
Dapli sto el esser de buna derivonza, peil tgetschen e dovei vegnir tenius aschia, ch'el segi sil temps fixau habels de survetsch. En cass contrari sto il proprietari immediat metter neu in auter habel, essend che tal tier resta soletamein en ughetg dil proprietari sez.
L'indemnisaziun per tal tier de raz ei fixada:
 I Per il vischinadi = 2.- fr per biestga
II Per jasters buca sut = 3.- fr per biestga
Pagar ils 2.- fr per biestga al proprietari dil s.h.p.mascal de vischins, sto mintga biestga, che peglia purschals, fetschi talla purschals ne buc, sco era quellas che vegnen manadas tier in auter e buca tier il de vischins. Pagar ils 2.- fr aton era ils engarschauns, che vegnan manai.
Per comissiun dils Vischins Gion Ant. Hitz Cauvitg
 
Ils 3 de Nov. 1918 han ils vischins concludiu, de per cass ch'ei stovess vegnir fatg in auter piertg mascal muort discletg pagar al proprietari de quel 50% dil donn il qual ha de vegnir tagliau sils pors che vegnan manai quei onn. Il far ora il donn ei caussa dils vischins.
 
Sut datum dils 26.X.1919 ei vegniu concludiu de buca schar tener in piertg maschel dil vitg.
Rueras , ils 26.X.1919 Il cauvitg
 
Ils 7 de Dez. 1920 han ils vischins concludiu de schar tener in piertg mascal cun peil alv schei plai a quel che ha de tener (mo buca obligau el leutier).
Il cauvitg D. Berther
 
Tenor sura uorden ha de tener piertg mascal
1915 Berther Gion Battesta
1916 Riedi Flurin
1917 Beer Giachen Martin
1918 Caduff Rest Ant.
1919 Berther Gion Fidel
1920 Caduff Gion Fidel
1921 Caduff Lezi Antoni
1922 Giossi Christ Giachen
1923 Lucas Cavegn
1924 Berther Baseli
1925 Monn Hans Giachen
1926 Berther Gion Antoni
 
1916 Pladiu paster per 1916
Cavrè Giachen Fidel Cavegn 265.-
Paster Deplaz Paul Giusep 150.-
Nursè Monn Giachen Lurenz a 23 cts il tgau
Purtgè Giachen Giusep Venzin
pagaglia 1 f 80 il tgau
Berther Gion Batesta cau'vitg
 
1917 Pladiu Pasturs
Cavrè Gion Ant. Ber 265.-
Rentaneder Vigieli Cavegn 35.-
Vaschendè 12.-

Pasters de casa Deplaz Giachen Gisuep 100.-
e Giachen Giusep Venzin 80.-
Purtgè della stat
Hez Gion Ant. a 1.80 il toch
Nursè della Primavera
Cavegn Lezi Ant. a 24 ct il toch
dapli 9 fr. per far maner las nuorsas en sin pistiras
 
1918 Pladiu pasturs
Cavrè Deflorin Tobias 265.-
Rentaneder Deflorin Max 35.-
Vaschende 12.-
Purtgè della stad Hetz Gion Antoni a 1fr80 il toc
Nursè della primavera Cavegn Giachen Fidel a 23 ct il toc.
Caduff Lezi Antoni Cauvitg 1918
 
Conclus de Vischins 1917
Sut datum dils 14 d'October ei vegniu concludiu dils redunai Vischins che tuts enseuls e bocs che ein en ufezi segien libers della spisa e pustretsch de pertgirar els. Starlols e bocs chistrai ne auters che ein bucca en uffezi ne cauras schetgas che vegnan messas naven temps de stad ein bucca libras ne libers dil pustretsch e spisa, cas contrari che ei vegness bucca dau la spisa per tals ne tallas ei vegniu mess si 3 fr. strof sur il pustretsch.
Il cauvitg Christ G.Giossi
 
1919 Pladiu Pisturs
Cavrè Gion Crisost Monn per fr 320.-
Paster Maurus Bruger per fr. 450.-
Purtgè per la stat buozs ded Hetz G. fr. 2 il toc
quels che ord lalp suenter 1/2 stat, fr 1 il toc
Nursè Cavegn Lezi Ant. per 45 ct il toc
Rentaneder Lezi Brugger per fr 35.-
il Cauvitg Lucas Cavegn
 
Conclus dils Wischins
dils 27.II.1919
Ei stau redunau a Rueras e vagniu concludiu de dar liber da spisa e oustretsch de casa, ils bucs chistrai e cauras schetgas, che vegnan cargadas e van buca la primavera cul cavrè
Il cauvitg Lucas Cavegn
 
Conclus dils Wischins
dils 3 d'Uost 1919
Sur la constituziun d'ina nova aua de fontauna pil vischinadi. Per quella causa ei vegniu legiu ina comissiun consistenta ord ils suandons comembers
Sgr. Gierau Gion Ant. Berther
Sgr. Calgie Gion Ant. Curschellas
 
Sut datum dils 26.X.1919 ei vegniu concludiu de quintar per las cauras che han buca dau spisa 70 cts l'ina depli.
Il cauvitg Lucas Cavegn
 
1920 Pladiu pisturs
Cavre Luis Deflorin de giohen ed in buob rentaneder pagaglia fr. 400.-
Nurser buobs de Jos. Maria Giger pagaglia 45 ct il toc
Paster buobs de Jos. Maria Giger
pagaglia: tochen e cun 40 tiers
pagan 400 fr; varga ei 40 tiers
pagan tutas 10 fr lina
 
Il davos ha Paul Venzin Peder dau la spisa per 4
cauras e ha de turnar ad entscheiver per 1921.
 
1921 Pladiu psiturs
Cavrè Luis Schwarz de Mustér Clavaniev 320.-
per far rentaneder al sura 30.-
Waschande 15.-
Nurser Albin Jos. Maria pagaglia 40 ct il toc
Paster Monn H. Giachen (vegl) pagaglia 500.-
Paster buob d. Gion Ant. Hetz pagaglia 70.-
  
Ils 13 de Mars ei stau redunau Wischins ed ei vegniu concludiu de dar giu aua ord lingia bischels de vischins a tgi che vegli per 100 fr la spina (spina serada buc aua curenta) Ei glei era vegniu motivau da fer pagar suenter tals che han ,ess en aua e buca pagau.
Il cauvitg B.Berther
 
Ils 6 de Nov. 1921 han ils redunai vischins concludiu de tener sin la caura strala (nerstrala). Plinavon vegn concludiu ed obligau quels che han de tener buc, de procurar ch'ils bucs de vischins seigien miez Setember cun las cuaras. Per tals ch'ein da quei temps buca cun las cauras han ils vischins il dretg de trer giu ils 5 fr.
B. Berther
Revediu ano 1937 (remarca cun rispli)
 
1922 Cauvitg Riedi Giusep Pladiu pasturs
Cavre Luis Schwarz f 350
Rentaner Caduff Stefan 30
Paster gron Monn Hans Giachen 500
Paster pin Luis Caduff 130
Las nuorsas Venzin Paul a 40 ct il toc
 
Ils 5 de Nov. 1922 ei stau redunau vischins en casa de Giusep Riedi ed leu dentert auter vegniu priu suendonts conclus:
I. De dar liber cauras che vegnen cargadas ad alp duront la stat dalla spisa dil cavrè (pagaglia sco las autras).
II. Cauras che vegnen mai messas cun cavrè ni sin pastira de casa il tems ch'ei fatg mundi ein libras dal pustretsch e spisa.
III. Wegn concludiu de pladir il cavrè dacheu denvi mo tochen ils 20 d'October (resp. 1. November)
Per confirmaziun dil sura segna
il cauvitg
Giusep Riedi
 
1923 Pladiu pisturs
Cavre Wigeli Giger 360 fr.
Paster Hans Giach. Monn (vegl) 500 fr
buob gid. Wigeli Caduff 120 fr
Nurser Alois  Caduff a 19 ct il toc
Rentaneder Anton Berther 30 fr
vischander 6
Wenzin Gion Ant. cauvitg
 
Sut datum dils 6 de november 1927
concludan ils vischins de schar ira il cavrè tochen s.Martin
Il tgau-vitg
Venzin Paul Riedi
 
1924 Cauvitg Curschellas Anton
pladiu pisturs sequens.
Cavrer Vigiel Caduf 320
Paster gron Lezi Bruger 400
Paster pin Baseli Berther 110
Rentaneder Toni de Giachen Fidel Berther 30
Nurse Batesta de G.Fidel Caduff 22 ct lina
vaschander ei de cuntar
 
Avrel 5
Ei stau ina entelgientscha dils vischins suenter viaspras de tener enstagl in piertg alv de tener in tschietschen e pagar at el 100 fr ils quals vegnien pagai aschia. Ils marchadons seporschen de pagar 60 fr ensemen e marcadons ein Sign Paul Riedi Sign Gion Fidel Caduff e Sign Giachen Antoni Monn tucca aschia 20 fr perin. Ils auters 40 fr meter sin ils pors che vegnien menai dils posesurs che meinien dil vitg Rueras. Quei conclus ei prius mo per in on 1924 suenter ei lu causa de vischins
Cauvitg A. Curschellas
 
Al Cavrè vegn tratg giu la spisa per 5 dis per far si il letg.
A. Curschellas
 
Continuaziun dils bucs
Berther Giachen Fidel
Monn Gion Antoni Beer
 
1925 Pagaglia dils pasturs
Cavrè Vigieli Caduff 350 fr
Paster gron Brugger Lezi 420 fr
Paster pin Caduff G. Crisost 115 fr
Purtgè Victor Berther 50 fr
Nursè Caduff G. Fidel il toc 23 cts.
Rentaneder Riedi Gisuep 30
 
Mars 8
Ei vegniu concludiu dils vischins de star vit igl uorden veder dil piertg maschchel resalvau de tener in tschietschen e pagar 3 fr lin per manar enstagl 2 fr
Riedi Paul Cauvitg
 
Nov 15.
Ariguard tiers che vegnan pri ord l'alp per basegns concludan ils vischins, che tals hagien de paghar il pustretsch dil paster suenter temps (buca compriu tiers malsauns).
Riedi Paul
  
Liesta dils bucs Entschiet 1925
Venzin Vigeli Hetz
Berther Baseli
Giossi Vigieli
  
1926 21 Mars
Concludaun ils Wischins sco suonda: 
I. De marcadar vi il far ora cul fier, il resti alv della Baselgia s.Giachen e de pagar quei ord cassa de Wischins. Quei conclus valla per 2 onns. 
II. De metter si e mantener la gieina dador Baselgia duront il tems de mundi, pervia della schubradat en Baselgia. Giossi Crist Giachen lai fermar quella gieina vid sia talina, provisoricamein mo bucca per dretg.
 
Pasturs per 1926
Pasters de casa: 2 fegls de Crist G.Giossi fr. 420.-
Cavre 1 fegl de Caduff Gion Fidel vegl fr. 360.-
Renteneder 1 fegl de Riedi Gion Gius. fr. 30.-
Nurser de primavera 1 fegl de Caduff Gion Fidel vegl a 27 raps p. nuorsa
Purtge della stat: 1 fegl de Battesta Berther a 2 fr 50 il toc
Nov. 7, 1926
Duri Wigieli Cavegn-Monn, tgauvitg
  
Continuaziun dil piertg maschel
1927 Deplatz Paul
1928 Riedi Paul
1929 Venzin Paul Riedi
1930 Venzin Gion Antoni de Paul
1931 Cavegn frars
1932 Hetz frars
1933 Berther Giach. Fidel
1934 Giossi Giachen Antoni
1935 Berther Gion Antoni Deplatz
1936 Hez Gion Antoni
1937 Cavegn Giachen Fidel (calgier)
1938 Riedi Gion Giusep
1939 Berther-Venzin Franzestg
1940 Monn Plazi Venzin
1941 Ignazi Venzin
1942 Riedi Duri
1943 Monn Gion Antoni fravi Buca teniu
cun quei ei stau finiu
1944 Fundau ina sozietat de tratga de salvanoris facultativa
1945 Fundau ina sozietat de tratga de cauras era facultativa
tenor prescripziuns dil Cantun Grischun
 
Sort dil bucs Entschiet 1925
1925 Cavegn frars; Giossi Vigieli; Berther Baseli
1926 Brugger Lezi; Venzin Paul de Duri
1927 Cavegn Luccas; Berther Baseli, Cavegn G. Fidel
1928 Riedi Paul; Venzin Tumasch; Venzin Margretta
1929 Monn Plazi; Venzin Vigeli Hetz
1930 Berther Gion Battesta; Berther Giachen Fidel; Curschellas Gion Antoni
1931 Monn Giachen Antoni; Monn Gion Antoni fravi
1932 Giossi Crist; Venzin frars; Berther Franzestg; Hez Gion Antoni
1934 Wenzin Wigieli Giger; Berther Duri Batesta
1935 Fidel Berther Cavegn; Caduff Giachen Lorenz; Hetz frars, Dieni
1936 Giger Sep Maria; Berther Soras
1937 Venzin Ignazi; Peder Gion Antoni; Riedi Gion Giusep
  
Pinders de pag. 29
1932 Sep Martin Beer; Fidel Berther-Cavegn
1933 Sep Ant. Hez; Nazi Venzin
1934 Giossi G. Antoni; Caduff G. Fidel Bigliel
1935 Peder Toni; Cavegn Duri Vigiel
1936 Cavegn G. Fidel; Caduff G. Lorenz
1937 Caduff Battesta; Brugger Lezi
1938 Caduff Stiafen; Giossi Gion Antoni
1939 Berther Franzestg; Caduff Gion
1940 Venzin Margreta; Berther Franzestg
1941 Deplaz Paul, pur giuven; Soras Berther
1942 Wenzin Giachen Antoni; Berther G. Giusep
1943 Berther-Schmedt Toni e Giger Leci
1944 Beer Sep Martin; Beer-Berther Sep
1945 Venzin Giachen Giusep; Monn Giachen Lurenz
1946 Victor Berther; Toni Hetz
1947 Gieriet Giusep, scolast; Cavegn Vig. Blumenthal
1948 Monn Giachen Lurenz; Berther-Cavegn Gion Fidel
1949 Caduff-Berther Gion Crisost, pur giuven; Giossi Giachen Ant.
1950 Cavegn Luis e Monn Placi
1951 Berther-Monn Baseli; Schmid Halter
1952 Giusep Caduff-Loretz; Ignaz Caduff
1953
1954 Giossi G. Battesta; Venzin Duri Battesta
1955 Cavegn Duri Vigieli; Giossi Sigisbert
1956 Venzin Duri Battesta; Deplaz Paul
1957 Lucas Cavegn-Curschellas e Giossi Sep Antoni
  
Pinder de pors
1935 Berther Franzestg; Caduff Gion fravi
1936 Monn G. Antoni m.; Monn Pius
1937 Monn G. Antoni, fravi; Monn Sep Fidel
1938 Monn Placi e Monn Giachen Antoni
1939 Giossi Giachen Ant. ; Monn Sep Martin
1940 Gieriet Gion Antoni; Beer Giachen Giusep
1941 Riedi Giusep; Caduff Berther Battesta
1942 Riedi Duri e Berther Gion Bat.
1943 Caduff Gion Fidel Bigliel e Hetz Sep Antoni
1944 Berther Cavegn Gion Fidel; Monn Vigieli, veger
1945 Monn Sep Antoni; Giossi Crist Giach.
1946 Berther Baseli; Hitz Alfons
1947 Monn Sep Martin; Caduff Stiafen
1948 Caduff-Hendry Gion; Caduff Giusep
1949 Berther Victor; Venzin Riedi vieua
1950 Riedi Paul; Cavegn Duri Vigieli
1951 Venzin G. Giusep; Toni Hitz-Berther
1952 Cavegn frars; Cavegn Luis
1953 Cavegn Giachen Fidel; Cavegn Lucas
1954 Venzin Giachen Ant.; Giger Vigeli
1955 Berther Victor; Caduff Giusep
1956 Berther Franzestg; Lechmann Stiafen
1957 Leci Giger; Brugger Placi
1958 Brugger Lezi; Venzin Nazi
1959 Deplaz Paul; Peder Gion Antoni
1960 Berther Toni artavels; Berther Franzestg
1961 Caduff Gion Crisost; Caduff Ignazi
  
Conclus prius 1926 dals lud. Vischins de Rueras, pervia dellas 2 vias tras il vitg
Sin la redunonza de vischins dils 7 de Nov. 1926, han ils vischins tschentau si e dau en ina petiziun alla lud. vischnaunca; en la qualla els garegian, ch'ella reguleschi las duas vias principalas dil vischinadi e zvar schi gleiti sco pusseivel. Sin la proxima redunonza de vischnaunca ei sura la damonda vegnida tractada e concludiu: De regular las 2 vias (Da sur giassa atras il vitg e dal vitg vi naven da leza si el stradun) e de mantener ellas sco els auters vischinadis. Il tgau-vitg ha de survigilar quellas sura numnadas vias. Sin proposiziun della ludeivla suprastonza ei vegniu dau vischins ils 12 de Zercaldur 1927 e legiu ina comissiun la qualla hagi de manar vinavon la caussa; sco era de sentelgir en uniun cun la  suprastonza, nua manar giu las auas e far tumbins ect.
En quella comissiun ein elegi ils suandonts signurs: Caduff Gion Fidel vegl; Hetz Gion Antoni, Brugger Leci Antoni e Cavegn Lucas.
Rueras, ils 6 de November 1927
Il tgau-vitg:
Venzin Paul Jos. Riedi
  
Continuaziun sort de bucs per
1938 Berther-Deplaz Gion Antoni; Deplaz Paul
1939 Cavegn Duri Vigeli; Hetz Sep Antoni
1940 Monn Sep Antoni; Caduff Battesta Berther
1941 Riedi Duri, Caduff Gion; Gieriet Gion Ant.
1942 Cavegn G. Fidel calge; Beer Sep Martin
1943 Caduff Leci Antoni; Caduff Gion Fidel Bigliel; Brugger Leci giuven
1944 Giossi Wig.; Caduff G. Ant.
1945 Venzin-Riedi art.; Monn Sep Martin Hendry
  
1927 Pladiu Pisturs
Paster de casa: 2 fegls de christ Giachen Giossi fr. 500.-
Cavrè= Leonhard Loretz de Selva fr. 300.-
Renteneders= 1 fegl de G.Giusep Riedi fr. 30.-
Vischandè= Cavegn Duri Vigeli de G.A. 5.-
Nurse della primavera=1 fegl de Christ Giachen Giossi a 26 raps la nuorsa
Purtgè della stad= in fegl de gion Giusep Riedi a 2 fr il toc
Dapli fatg far il calgier Sgr Giachen Fidel Cavegn juni. la tastga dil cavrè fr. 8.-
Plinavon ei vegniu priu conclus dils vischins de metter si 1 fr strof als Cavrers, che staglien ne sgrevi siu num ed auter en la tastga.
Rueras, ils 6/XI 1927 il tgau-vitg
Venzin Paul Jos. Riedi
  
1928 Pasturs
Cavrè - Gion Ant. de Giachen Fidel Berther (cun rentaneder) 340.-
Paster de casa - 2 fegls de Giossi Crist Giachen 500.-
Nursè della primavera - 1 fegl de Giossi Crist Giachen, paga sco igl onn vargau 26 cts il toc.
Rueras, ils 10/XI 1928
Giossi Jacob Anton
 
1929 Sut il datum dils 10 de Favrer 1929 han ils vischins concludiu de tener a casa mo in tier per fiug.
il tgauvitg Vigeli Giossi
 
Pasturs per 1929
Paster de Gianetschas Berther Giachen Giusep 315.-
paga 480 fr. (sur 40 tiers 500.- fr.)
Paster de vaccas Berther Christian de Baseli paga 165.- fr
Nurser Giossi Sep Ant. a 30 cts il toc
Cavrer la primavera e stad Caduff Stiafen 340.-
Hetz Gion Antoni (che il sura era malsauns) 30
Purtgè della stad Giossi G. Giuisep de Giachen Ant. Giossi a 2.- fr.
Il cavrer ha d'entscheiver cun la spisa 1930 tier Giachen Fidel Berther
 
1930 Pasturs
Cavrer: Antoni Berther per fr 420.-
Paster: 2 fegls de vieua Caduff per 520.- fr
Nurse: fegls de vieua Caduff per 28 cts il toc
purtge: fegl de Giachen Fidel Berther per 2 fr 50 il toc
  
1931 entscheiva il cavre tier Duri Vigieli Cavegn cun la spisa.
  
Per reparar il tegt dil faner de dar in buordi de 50 schlondas ed ina cutgna per fiug e metter sigl 1 de zercladur 1931 quei si Craps. Per tgi che dat buc vegn ei quintau 4.- fr il buordi.
 
Ils vischins concludan de schar brattar giu mo mintgin da ses tiers ch'el pren ord l'alp, senza pagar dapli pustretsch, ferton che tuts tiers pri ora, in per lauter, pagan suenter temps il pustretsch de casa.
Rueras, ils 16 de november 1930
Riedi Duri Cauvitg
  
1931 Pasturs
Cavrè Gion Antoni Cavegn de Lucas, paga 320.- fr
Pasters Gion Michel Giossi e Gion Giusep Giossi, paga 555.- fr
Nurse Riedi Duri a 30 il toc
Purtge Berther Fidel a 2.50 il toc
Rentaneder Calist Monn 35 fr
vaschande Venzin Gion Ant. 5.- fr
vaschande Cavegn Vigeli 2.- fr
 
Protocol della Redunonza dils Vischins de Rueras dils 19 de Mars 1931
Sut sura datum ei stau redunau Vischins e vigniu tractau il suandont:
1. De far opposiziun, resp. dar en recuors encunter il conclus della Vischnaunca dils 15 de Mars 1931 concernent la finanziaziun dil caluster de Sedrun.
2. De dumandar lubientscha de star tscheuen la stad firaus e dumengias e quei tonpli pervia dil grond prighel dils autos che regia duront quei temps cun era star tscheuen Nadal e la fiasta de Cristus retg.
3. Per manar atras il sura conclus ei elegiu ina comissiun consistenta ord ils suandons sgrs: Venzin Vigeli Giger; Cavegn Lezi Ant.; Cavegn Lucas; Cavegn Giachen Ant.; Brugger Lezi Ant.; Hetz Gion Ant e Monn Gion Ant. Venzin
Per comissiun il cauvitg
Monn Gion Ant. Venzin
  
Protocol della redunonza dils Vischins dils 21 de Zercladur 1931
I. Ariguard il caluster de Sedrun ei concludiu de seschar neu de paghar tal mo sco quei ch'ins ha fixau de paghar als Vischins de Selva e Tschamut.
II. Ei vegniu concludiu de parter ora il resti delöla baselgia per schar far ora cul fier a tuts sco ei po tuccas.
III. Ei vegniu vendiu las schlondas vanzadas dil baghetg a Craps per fr. 22.- a Caduff Gion Fidel
Per verdat dil sura attesta il cauvitg
Monn Gion Ant. Venzin
  
Protocol della redunonza dils Vischins dils 16 d'uost 1931
Sut sura datum ein ils vischins stai redunai en casa de scola ensemen cun ingenieur Solca de Cuera e tractau la damonda della procuraziun ded aua pil vischinadi de Rueras e per hydrants.
Sunenter haver discussionau e ponderau la caussa bein ed endretg han ins concludiu de manar atras il project che preveda ded ira per aua de fontaunas ella Val Milla e menar tala el vitg Rueras. Sur l'ustonza vegn fatg in reservuar e lu menau en bischels adatai giu el vitg e mes neu 8 hydrants.
Depli ei vegniu concludiu de manar ora sura project per igl onn proxim - pia 1932.
Per verdat dil sura sutascriva il cauvitg:
Monn Gion Ant. Venzin
  
Protocol dellas tractandas fatgas sila redunonza de Vischins dils 21.X.31
I. Ariguard il caluster de Sedrun vegn concludiu de dar e requors encunter il conclus della Vischnaunca dils 18. d'oct. 1931.
II. Vegn conzediu a Meister Giossi de tschaffar in ror aua si el truc dils vischins. Quei ror sto vegnir tschentaus sur quel dils vischins. igl ei vendiu nuot
III. Suenter vegn tigliau pustretsch
il cauvitg Gion Ant. Monn Venzin
 
1931 Cavre Tumaisch Berther, paga 350.- fr
Pasters gion Michel Giossi e Baseli Berther paga 570.-
Nurse Duri Riedi a 30 raps il toc
Purtge Berther Fidel a 2.50 il toc
  
Protocol della radunonza de vischins dils 20 da dezember 1931
Sin ina petiziun sutta scretta da Gion Ant. Venzin, Giach. A. Venzin, Giach. Giusep Venzin, Gion Ant. Hez vegl, Sep Fidel Monn, Sep Martin Beer, Beer Giusep, Monn Hans Giachen, Riedi Giusep, Berther Gion Battesta, Caduff Alujs, Monn Sep Antoni, Berther Franzestg, Deplaz Paul G., Monn Giachen Ant., Giachen Ant. Giossi, Gion Antoni Monn, Monn Plazi, Vigieli Venzin Hez, Gion Ant. Hez giuven, Giachen Lurenz Monn, Monn Vigieli, Gion Fidel Berther, Riedi Paul, Venzin Paul, Venzin Tumaisch, Curschellas Gion Antoni, Cavegn Giachen Fidel, Giger Lezi, Giger Vigieli, Riedi Duri, Berther Giachen Fidel, Sep Ant. Hez. Vischins de Rueras, che garegian ch'ei vegni dau vischins per tractar aunc ina gada la damonda per via dell'aua dil vischinadi, ein quels stai radunai en casa de scola.
1. Vegn legiu avon il protocol della radunonza dils 16. d'uost on curent.
2. il cauvitg metta avon sch'ei seigi de star dil conclus dils 16. d'uost ne sch'ins vegli rumper quel. Suenter viva discussiun concludan ils vischins cun gron surpli ded annular il conclus dils 16. d'uost 1931
il cauvitg G. Ant. Monn-Beer
  
1932 Protocol della radunonza de vischins dils 12 de Schaner 1932
Sut sura datum ein ils vischins stai radunai la sera en casa de scola e tractau sco suonda.
Vegn legiu avon il recuors daus en da Vigieli Venzin-Giger, Lucas Cavegn e Giach. Ant. Cavegn al cusegl pign encunter il conclus de vischins dils 21 de Dez. 1931.
Ils vischins legian ora ina comissiun per far ils necessaris pass per rispunder en quella caussa. En quella comissiun vegn numnau il cauvitg Gion Ant. Monn-Beer, Gion Ant. Hetz e Gion Ant. Venzin.
il Cau vitg Gion Ant. Monn
 
Protocol della radunonza de vischins dils 7 de fevrer 1932
Sut sura datum ein ils vischins stai radunai en casa de scola e vegniu tractau sco suonda
I. Vegn legiu avon ina bref dell'assiguranza cant. de baghetgs, che giavischa ch'il vischinadi prendi posiziun en la questiun dils projects dell'aua.
II. Vegn elegiu 2 dumbra vuschs en las persunas de sgr. gerau Baseli Berther e str. Gion Ant. Hez.
III. Vegn votau giu, ed ein per refierer quella causa 38 vuschs ed encunter 13.
Il cauvitg Gion A. Monn-Beer
  
Protocol della radunonza de vischins dils 28 d'Uost 1932
Sut sura datum ein ils vischins stai radunai en casa de scola e vegniu tractau sco suonda:
I. Vegn legiu avon ina bref da Sgr. Braun della assicuranza de baghetgs.
II. Vegn mess avon il quen de 700.- fr de Sgr. ing. Solca per prender si il plan del'aua. Essend priu si plans senza consentimen dils vischins garegian ils vischins ch'inschinier Solca termeti in quen specificau per mintga plan. Per scriver quei vegn elegiu Gion Ant. Hez, Lezi Ant. Cavegn e Gion A. Venzin
il cau vitg Gion Ant. Monn
  
Protocol della radunonza de vischins dils 23 de Sept. 1932
Sin quei di ei stau dau vischins la sera en casa de scola pervia dellas suandontas tractandas:
I. Essend la viafier F.A. vid lunder de baghiar la via tier la staziun sedamonda ei, ch'il vischinadi garegi dalla vischnaunca de surprender ils quosts per la necessaria expropriaziun sur ils 2 m. ch'ils coninteresai dil viadi han dau gratis. En la dsicussiun vegn punctuau, che la via duessi vegnir silmeins d'in maun ina chineta, la quala vegness era fatga sche la vischnaunca cumpra giu il necesari prau. Ils vischins concludan da schar dar en tala petiziun alla vischnaunca.
II. Lucas Cavegn damonda sch'il vischinadi fussi cuntents de schar vender la vischnaunca ad el ca 300 m2 pastira giu las inslas Rueras. Ed el surprendes lu de clauder quei da cheu naven.
Suenter entgina discussiun concludan ils vischins de schar vender quella pastira, mo sch'ins sa era vender ne clauder quella pinda pastira che resta sper il Rein en.
il cau vitg Gion Ant. Monn
 
1933 entscheiva il Cavre tier Gion Fidel Caduf cun la spisa
 
1932-33
Pladi psiturs ein:
Cavrer Tumaisch Berther, paga 350.- fr.
Paster gron Benedetg Riedi, paga 355.- fr.
Paster pin Baseli Berther 150.- fr.
Nurser Giachen Fidel Berther paga 25 r il toc
Purtger Berther Fidel paga
Ei sei pladiu aschia vegn ei 30 pors quostan quels 2.50 lin. Warga ei aber ils 30 lu ein els mo 2.40 lin
il gauvitg Monn Sep Antoni
 
Protocol della radunonza de vischins dils 8 de December 1932
I. Legia il cauvitg avon ina bref sutascretta da plirs vischints che vulevan entras quella bref bucca schar tener quella redunonza. Ei vegn denton decidiu de tener la redunonza tras tscharna dils presents.
II. Legia sign. Gion Antoni Wenzin avon il quen termess tier da inginier Solca per plans per proquraziun d'aua per il vischinadi de Rueras. Sefundont sin in conclus prius ils 21 de zercladur 1931 dals vischins de schar prender si in plan de prender l'aua dil Rein de Milar sisur l'ustonza e duvrar quella per hjdrants per il vitg Rueras, secreien ils vischins ded esser satisfatgs cun pagar mo quei plan e buc aunc auters plants pri si tier quella caschunh. Ils quals ein mai vegni concludi de schar prender si tier redunonzas de vischins.
III. Fa il cauvitg si la tscharna sche bein ints vegli pagar mo il plan tenor conclus de vischints, ne pagar tuts ils quosts dils plants termess da ing. Solca. Il resultat della tscharna ei stau de pagar mo il plan concludius dals vischints e negints auters. Per manar ora quella causa vegn ellegiu Gion Ant. Wenzin, Gion Ant. Hez, Giachen Fidel Cavegn de Giachen Fidel ed il cauvitg Monn Sep Antoni e dau ad els la competenza de trer tier enzatgi schei fetschi basegns.
Per fei dil sura il cauvitg
Monn Sep Antoni
  
1933 Redunonza dils vischins dils 12 de Mars 1933
Ein stai radunai en casa de  scola.
I. Sin ordinaziun dil gusegl pign e tractau aunc ina gada e prender in gonclus definitiv pervia de procurar aua.  ... Braun, sgr. insch. Solca e ... Calonder pleiden en favur della causa. El decuors della viva discussiun declaren ils comissionai de vischints ch'els hagien mussau ils 29 de Zercladur 1931 e domandau da sgr ing Solca mo in plan de hidrants sura lustonza e giu el vitg. Il cauvitg e sgr Calonder vegnien elegi  per dumbra vuschs e dei il resultat della votaziun staus. Per metter en l'aua 19 e per buca metter en 36 votants.
Per fei dil cauvitg
Monn Sep Antoni
 
Tals protocols ein vegni tras tscharna aprobai dals vischints ils 19 de Mars 1933.
  
Sut il datum dils 2 ded Avrel 1933.
Ha il cauvitg vendiu enpau lena dils vischints. Las stialas dils 3 begls novs han pagau 4.- fr. Ils begls veders 5.50 fr. La lenna vanzada digl lenn daus pils begls a francs per metter 22.
La roma da tal lenn ei vignida vendida a Riedi Giusep per 6 fr 50.
  
1934 Entscheiva il cavrer tier Monn Placi cula spisa.
  
Redunonza de vischints dils 19 de Mars 1933
Sin talla redunonza eis ei vigniu concludiu il sequent.
I. Esent avon maun det metter en begls nos el vitg metta il cauvitg avon als vischints talla causa e damonda tals go ints vegli luvrar si tals e tgei schurnada fixar. Il conqlus ei lura vignius prius aschia de manar tals el vitg e lura cavar ora els, la schurnada ei vignida fixada sin 60 r lura.
II. Tras camond dellas autotitaz pli aultas che garegien chei vegni fixau da mintga vischinadi in liug nua chei duei vignir statrau tuts tiers ni capiergnas. Suenter entgints meinis ocuri gongluden ils vischints gun il pli de fixar tal liug la foppa tschupina ei vegn aber dau tier de strar talas causas en siu agien prau gun satrar la pergretta altezia afuns.
III. Metta il cauvitg avon als vischints qo ints vegli reparter ils quost dils planz che munten 365 fr gun prender aung vitier schurnadas per uments ch'ils vischints han stoviu procurar qun material vi tier che porta total 52 fr 75 r: Pia che fus total 417 fr 75 r. Suenter entgina disgusiun vegn ei fatg la remarga ch'ints seigi bucca qulponts dal entir quost dils luvrers ch'ints hagi stoviu metter neu, essent Sgr Inginier Solca per lunsch ora vergaus gun tals nies pensum daus si e perguei segreien ils vischints ded eser qulponts e stuer pagar quels quost mo aschi luntsch sco ints haveva gomandau ded ira. Denton manegien ints ch'ei seigi bucca la valletta de forsa far pas en gausa che qustas dapli. Pia per far fin a talla causa vegn ei tras tscharna concludiu qun il pli de pagar tut pia 417 fr 75 r. Ussa setractescha ei co ints vul reparter de pagar tal deivet. Suentter entgina e madira ponderaziun e tetlar giu ils meinis quri concludan ints unanimamein aschia. De reparter tals quost miez sin fiugs e miez sin votants
4. Suentter eis ei aung vigniu moviu tgei far quls plants buca enpustai. Tras tscharna ei sei vegniu qoncludiu ded schar ira tals anavos danunder ch'els ein vegni essent tals dals vischints buca stai enpsutai.
5. Suentter concluden ils vischints ded dar en a li vischnaunca de tener bucs ners strals enstagl pegl camutsch.
Per fei dil sura cauvitg
Monn Sep Antoni
   
Redunonza de vischints dils 19 de November 1933
I. Eis ei vigniu tigliau pustretsch
II. Menzionescha il cauvitg per via dils vadials jasters stai la stad  gau e deglara chel hagi fatg il siu duer per tals schege ch'ints ha fatg tgei ch'ei ha plischiu. Sin quei prendan ils vischints il conclus tras tscharna de prender nigints vadials jasters sin lur pistira.
III. Concludan ils vischints de tener las cauras il temts ch'ellas ein sut pistur mo sin pistira de cauras e buca de biestga.
  
1933-34
Pladiu pasturs ein
Cavrer Duri A. Riedi 345.- fr
Nurse G. Giusep Riedi de duri paga 25 raps il toc
Paster gron Benadetg Riedi paga 355.- fr
Paster pin Baseli Berther paga 150.- fr
Purtge Franzestg Riedi paga 2.50 per toc
  
La radunonza de vischins dils 24 Dezember 1933
Ei stau per via della fontauna che leza pardeva. Suenter liunga dsicusiun bren ils vischins conclus de schar epruaur de cuntschar ella provisori e lu sin primavera 34 rugalar ella tenor basens. Ven tratg ora ina cumisiun e surschau a quella de far sco ella anfla per bien. Tier quella comissiun ein elegi: signur G. Antoni Venzin, gierau; Signur Monn Sep A. Maisen; Signur Monn G. Antoni Berther.
Cun quei ei stau finiu
 
1934 La radunonza de vischins dils 17 de zercaldur 1934 ha giu suandontas tractandas:
1. Il cauvitg metta avon pervia reparar il reservuar.
2. Gion A. Venzin dat part ch'ei segi resdau cun miradur Zazi mo che lez hagi entochen ch'ei segi buca descuvretg ora buca saviu dir co ei cunvegni de far. Suenter entgina dsicusiun concludan ils vischins de surschar alla comisiun numnada pli baul. (Giachen A. Monn, Sep A. Monn, Gion A. Venzin, girau) de marcadar e far quella lavur tenor bien manegiar. Ils cuosts vegnan reparti miez suenter fiugs e miez suenter schazetg de segirada.
3. Gion A. Venzin girau metta avon als vischins per ponderra sin il preci (ca. 5000 frs) construcziun e forza d'ina sprezza de motor.
4. Il cassier Giachen Giusep Venzin legia giu ils quens e remetta siu uffeci (mond daven) en mauns dils vischins.
En siu stagl vegn elegiu Sep Lurenz Hetz sco cassier.
Cun quei ei stau finiu
Il cauvitg
 
La radunonza de vischins dils 10 de november 1934 en casa de cauvitg G. Beer ha giu suandontas tractandas:
1. Vegn ingantau il sablun vonzau dal reservuar.
2. Vegn concludiu che tiers grons che van alla mallura il tems sut pastur hagia de paga il psutretsch suenter temps.
3. Il nurser della primavera recloma ch'ils danora veglien buca pagar il pustretsch per las nuorsas cargadas a Plaun-miez. Ils vischins sustegnan las pretensiuns dil nurser essend che gli uorden de vischnaunca perscriva che las nuorsas han de pagar nia ch'ellas vegnan zavradas ed ei cusiu il meini da zavrar las nuorsas cu ei fa mundi.
Cun quei ei stau finiu
Il cauvitg G.G.Beer
 
1935 Pladiu pasturs per 1935
Cavre Caduff Giusepp 360.-
Paster Berther Baseli 460.-
Nurser Riedi Duri Ant. 25 ctm il tgau
Purtge Alfons de riedi Duri paga 2.50 ctm il tgau
vaschande  5.-
Nov 4/1935 Monn Giachen Antoni cauvitg
 
Protocol della Redunonza dils vischins de Rueras dils 4 de Nov. 1935
Sut sura datum ei stau redunau Wischins e vegniu tractau il suandont
Sin giavisch e recomondaziun de Sgr. Caplon meta Sgr. Pr. Baseli Berther avon als Wischins sche bein ins vegli las dumengias  star tscheu en a messa chuei che glei pusseivel.
Suenter haver discussionau e ponderau han ils Wischins concludiu de star tscheu en las domengias.
il cauvitg
Monn Giachen Ant.
 
1936 Pladiu pasturs pro 1936
Cavre Caduff Giusep 370.-
Paster Berther Baseli 480.-
Nurser Calist de Monn fravi 28 ctm il tgau
Purtge Alfons de Riedi Duri paga 2 fr 50 ctm il tgau
nov. 14/1936
Monn Placi cauvitg
 
1937 Pladiu pasturs pro 1937
Cavre Caduff Giusep 385 .-
Paster Berther Baseli 490.-
Nurser Gion Giusep Riedi de Duri 25 rp il tgau
Purtge Alfons de Riedi Duri 2.50 il tgau
  
Protocol della redunonza de vischins 14 de November 1937
Sut sura datum ei satu redunonza de vischins en casa dil cauvitg e suenter tagliar pustretsch tractau il suandont:
I. Ils vischins  che han de tener bucs han l'obligaziun de mirar che tals seigien gl'emprem de settember cun la muntanera de cauras dil vischinadi.
II. Tuts bucs ston vegni teni mintgamai sco la vischnaunca concluda (... ... peil) dapresent sto ei esser bucs ner strals. Exepciunars ein possesurs che piarden lur bucs ston buca mirar per bucs de tal peil, schei survegne buca tals han pia il dretg tener bucs d'auter peil en tals cas.
III. Ei vegniu concludiu de schar ira il cavrer cun las cauras entochen ils 30 d'october
Per fai dil sura
Nov 14/1937 Gion Antoni Berther-Deplaz cauvitg
 
1938 Pladiu pasturs pro 1938
Cavre Plazi Cavegn 385.-
Paster Baseli Berther 510.-
Nurser Gion Giusep Riedi 25 Rp il tgau
Caduff Giusep Vaschande 5.- fr
Purtge affons de Duri Riedi 2.50 il tgau
 
Protocol della redunonza de vischins 17 de Nov. 1938
I. Sut sura datum ei vegniu concludiu de metter neu la gieina giu la pun Surhein dils vischins. Mo la qualla duei mintga mai vegnir messa si e prida giu e cavigliada sut tetg entras il Cauvitg.
II. Ei vegn pretendiu ch'il Cavrer pertgiri era ils anseuls ch'ein cunlas cauras, mo ein libers de spisa e pagaglia.
Per fei dil sura
Nov 17/1938 Gion Antoni Gieriet-Berther
cauvitg
  
1939 Pagaglia dils pasturs per 1939
Cavrer Franzestg Riedi 375.-
Paster Baseli u Vigeli de Dieni 450.-
Purtge buobs de Duri Riedi 2.50 il toc
Nurser Flurin Monn de fravi pign 25 Rps toc
Berther Gion Fidel Vaschande 5.- fr
  
1940 Protocol della redunonza de vischins ils 18 de November 1940
Sut sura datum han ils vischins fatg ina entelgientscha cun Franzestg Berther arisguard star nau per il piertg mascel. Franzestg Berther ha il dretg per treis fr. per piertg per menar, mo desista dils 50 % che ils vischins havesan giu de star nau tenor uorden de piertg mascel. Tala entelgientscha vala aber mo per il present onn 1940.
Per fai dil sura
Gion Fidel Berther cauvitg
  
Pagaglia dils pasturs casa 1940
Cavre Riedi Franzestg paga 390.-
Pasters Vigeli Tumaisch Berther 470.-
Nurse Florin Monn de G. A. Monn 25 ct il toc
Purtge buozs de Riedi Duri 2 fr 50 il toc
il cauvitg
Beer Sep Martin
 
1941 Redunonza de Vischins 2 II 1941
En quella redunonza legia il cauvitg ina bref termessa tier dal Comando dell'armada de sanadat. Che giavischa megliera aua de beiber chun cundrez de hidrans vitier. Nossa aua vegn taczada per fetg schliata, aber la proposiziun ei vegnida fiersa chun igl absolut pli.
Per fai dil sura
Sep Antoni Hetz cauvitg
  
Pagaglia dils pasturs casa 1941
Cavrer Sep Flurin Monn 400.-
en quei ei cunpriu tut vischande e rentaneder
Paster Vigieli u Tumaisch de Berther Baseli paga sche ei vegn 45 tocs 520.-
vegn ei buca 45 tocs 510.-
Nurse Fegls de Gion Antoni Monn pagaglia 30 ct il toc
Purtge Fegls de Riedi Duri paga
sco ils auters onns 2 fr 50 il toc
Il cauvitg Sep Antoni Hetz
   
Redunonza de Vischins ils 10 VII 41
Sut il sura datum han ils vischins elegiu ils comembers della comissiun gronda de Vischnaunca. E legi ein: gerau Giachen Antoni Cavegn, gerau Gion Antoni Wenzin, Giachen Antoni Monn, Gion Fidel Berther; quella comisiun ei de  ellegier mintga dus onns.
II. Sut il medem Datum han ils vischins concludiu de star a Rueras Dumengia alva far la fiasta tschuen.
Nus stuein haver igl altar della s.fossa quel vegn pagaus din benefactur nunenconuschent, ei vegn tratg ora ina comisiun la qualla ha de manar vinavon la caussa. Elegi ein Duri Wigieli Cavegn, Gion Grisost Caduff.
III. Sut il medem datum met il cauvitg avon als vischins ch'ei segi disfatg il vau si ustonza de menar ora giu laua el vitg en cas de fiug.
Ils Vischins tilan ora ina comisiun per far rugalar il sura disfatg, en quella comisiun ein ellegi Giachen Giusep Berther e Gion Antoni Hetz.
Chun quei sei stau finiu
Per fai dil sura
Sep Antoni Hetz cauvitg
   
Redunonza de Vischins ils 25 XI 41
Sut quei datum ein ils vischins seredunei e han tagliau psutretsch. Victor Berther dat giu quen de Vischins per dus onns e remeta igl uffezi d cassier. Ils Vischins ellegian G. Giusep Giossi sco cassier.
Chun quei ei stau finiu
per fei dil sura
Sep Antoni Hetz
 
1942 Entscheiva il cavrer tier Baseli Berther Dieni cun la spisa.
 
Pagaglia sils pasturs per 1942
cavrer Nicolaus Venzin paga 380.-
cun retaneder
Paster Vigeli Duri de Baseli Berther 550.-
Nurser Nicolaus Venzin paga 30 ct. il toc
Cumprau in Rucksak pil cavrer 8.- fr
Il cauvitg Ignaz Venzin
  
Redunonza de Vischins 15 II 42
Sut sura datum sei vegniu dau vischins ariguart il s.v.p. maschchel e vegniu legiu la brev de Sgr. Riedi Duri cun sia pretensiuns de alzar la tacza de manar pors. Suenter liunga discusiun han ils vischins concludiu de star tier igl uorden veder.
Per fai dil sura
Ignaz Venzin
  
Redunonza de Vischins 22 II 42
Sut sura datum sei vegniu dau Vischins e legiu giu la brev Charge che Riedi Duri haveva tremess tier la quala secloma:
Essendt schils Vischins de Rueras ein buca vegni encunter nuot a mia pretensiun ariguart il bonificar il manar il s.v. tiers casa, sche declarel che jeu tegni buca il s.v. tier de raz. Sundel era cuntens de vegnir tractaus da cheudanvi sco ils jasters.
Sin quei ei stau ina viva dsicusiun mo tuts ch'ein i dapart ed igl ei vegniu schau la causa agradgiu.
Per fai dil sura
Ignaz Venzin
  
Il davos ha Beer Sep dau la spisa per 3 cauras e ha de turnar ad entscheiver 1943.
 
Pagaglia dils pasturs pladi 1943
Paster de genetschas Berther Sep Fidel 380.- fr
Paster de vaccas Monn Plazi 350.-
Cavrer Giachen Carli Cavegn 580.-
reteneder e vischandè Plazi e Baseli Cavegn 20.-
Nurser Riedi Duri 45 cts. il toc
cauvitg Peder Gion Ant.
  
Radunonza de vischins dils 29 de Nov. 1942 (en casa de scola)
Sut sura datum ein ils vischins stai seradunai e tractau il suandont.
I. Dad il casier G. Giusep Giossi giu quen de siu menaschi della hetta de lavar e fa la remarca, che entgins vischins gaudien la hetta e pagien bucca la taxa ch'ei fixada a mintga cuschina, che vegn gudida. Suenter entgina discusiun concludan ils vischins cun tscharna de schar avisar il casier de visch. ed il cauvitg de pagar il dretg enteifer il meins Decem. 1942, cas contrari vegn la causa dada en mauns d'offizials e sforzau leutier.
II. concludan ils vischnins de dar al cauvitg 15 fr. per dar letg e haver quitau dil cavrer, aber quei mo el sen, che ins sto far si in cavrer bucca dil vitg. (pia in cavrer jester)
III. Dad Sgr. Gion Antoni Monn Venzin en scret, che el tegni bucca il s.v. tier de raz entochen, che ils vischins hagien bucca fatg in auter uorden. sin quellas remarcas seconvegnan ils vischins de trer ora ina comisiun a schar luvrar ora in niev uorden per tener il s.v. tier de raz. Elegi vegnan Sgr. gerau Gion Ant. Wenzin, Sgr. Gion Crisost Caduff, Sgr. Gion Fidel Berther Cavegn, Sgr. Gion Antoni Peder cauvitg ed alura aun meder avon als vischins igl niev uorden. cun quei ei stau finiu.
per fai dil sura
Il cauvitg Peder G. Antoni
(sco cassier de vischins elegian ins Giusep Caduff) (nudau agl ur!)
 
1943 Radunonza de vischins dils 1 II 43
I. Sut sura datum ein ils vischins stai seradunai e tractau il suandont.
Sgr Cauvitg meta avon igl uorden niev de s.v. tier de raz il qual la comisiun haveva luvrau cun enpau discusionar ein ins bucca vegni perina era bucca el sen de quest uorden. Cun tscharna concludan ils vischins de schar travegnir la com. co auters vischinadis secontentien cun ina sozietat de tratga de s.v. pors e portar lura avon als vischnins.
II. damonda Sg. Crist G. Giossi la lubientscha de meter en la secunda alzada de sia casa ina spina d'aua e quei per il prezi sco ei vegniu dau giu ad auters. e quei ei vegniu conzediu.
Cun quei ei la radunonza vegnida serada.
Per fai dil sura cauvitg
Peder Gion Ant.
  
Radunonza de vischins isl 1. d'uost 1943
Sut sura datum ein ils vischins seradunai e tractau il suandont
I. han ins de eleger quels comembers della comisiun gronda en quella ein elegi
pres. Baseli Berther
ger. Gion Ant. Venzin
Berther-Cavegn Gion Fidel
Monn Giachen Ant.
Caduff Gion Crisost
II. Metta il cauvitg avon als vischins, che entras luvrar en il rein su la pun della lingia (de via fier) vegni l'aua raguidada  e cheutras tschufa e aschizun enqual di serada giu muort ils trucs enpleni si cun sablun. sin quei ein ins vegnius perina de trer ora ina comsiun che hagi de mirar chei vegni fatg in uorden e che il vau vegni puspei mes en uorden churche la lavur cala si.en quella comisiun ein elegi ils suandonts
Caduff Gion Crisost
Giossi Giach. Ant.
Monn Sep Martin
Berther-Deplaz Gion Ant.
il cauvitg ed il Pres. de pompiers.
la radunonza vegn serada
Per fai dil sura
cauvitg Peder Gion Ant.
  
1944 ha il cavrer de entscheiver cun la spisa tier Wigieli Giossi (artavels) ritschiert da sura in di la spisa.
 
Pagaglia dils pasturs pladi:
Cavrer: Sep Fidel Berther paga 560.-
compriu reteneder
sura numnau ha muort
malsogna stoviu dir giu cavrer e reteneder
Paster de casa:
gron: Paul de Duri Riedi paga 500.-
pign: Plazi de Plazi Monn paga 350.-
Nurse:
Paul de Duri Riedi paga il toc 60 raps
Cavrer:
Venanzi Berther de Valentin
paga compriu reteneder 580.-
 
Rueras, ils 6. de nov. 44
Redunonza de vischins
Sut sura datum ein ils vischins stai seradunai per tigliar pustretsch ed han suenhter entgina dsicusiun sur il dar la spisa dil cavrer concludiu de fixar in rodel per tal per evitar enqual carplina denter las masseras, che entscheiva e finescha sco suonda
Berther- Deplaz Toni
Berther Franzestg
Berther Mariuschla
Caduff Gion de Rest Ant.
Monn-Beer Gion Ant.
Monn Gion Ant. fravi
Monn Giachen Lorenz
Gieriet Toni
Gieriet Giusep (strihau)
Beer Sep
Monn Hans Giach. art.
Giossi frars
Monn Plazi
Monn Giachen Ant.
Riedi Duri (strihau)
Berther Gion Fidel
Riedi Gion Giusep
Berther Giachen Giusep
Caduff Gion Fidel
Hetz Sep Antoni
Giossi Monn Gion Battesta
Berther Gion Fidel (strihau)
Cavegn Vig.
Monn Vigeli (strihau Vigeli)
Berther Baseli
Giossi Gion Antoni Berther
Venzin Margareta
Venzin Tumaisch
Giossi Crest Giachen
Monn Sep Ant.
Berther Baseli
Hetz Alfons
Monn Sep Martin
Caduff Stiafen
Caduff Gion
Caduff Lezi Ant. art.
Berther Victor
Schmid-Halter Vigeli
Venzin Riedi vieua
Paul Riedi
Cavegn Duri Vig.
Hetz Gion Antoni
Venzin Giachen Giusep
Cavegn frars
Hitz-Berther Toni
Cavegn Giachen Fidel
Cavegn Luis
Cavegn Lucas - Cavegn-Curschellas
Venzin Giachen Ant.
Venzin Gion Ant.
Berther Giachen Fidel
Giger Sep Maria
Deplaz Paul
Peder Toni Deplaz
Berther soras
(Beer Sep Martin)
Venzin Vigeli
Venzin Ignazi
Giossi Vig. art.
Brugger Lezi Ant.
Brugger Lezi Ant. Cavegn
Berther Toni Schmed
Per fai dil sura il cauvitg
Lezi Brugger
  
1945 Protocol della rad. de Vischins 4 II. 1945
Essent che nies augsegner (Sur Caviezel) vul baghiar in ualer damonda el ils Vischins entras siu ugau, schebein ils vischins dessen ina aissa per fiug per quei intent. Igl augsegner seoferescha de pagar il tetg e feradira. Cun tscharna unanima van ils Vischins d'accord de dar quellas aissas cun la condiziun ch'igl ualer hagi de erstar cheu per cassa caplania Rueras il qual igl augsegner ei era staus cuntens.
Cun quei ei stau finiu.
Per fei dil sura
Caduff Stiafen
  
Pagaglia dils pasturs pladi
Cavrer Sep Fidel Berther 580.-
Paster gron Baseli Gieriet 520.-
Paster pin Gion Giachen Berther 340.-
Nurser Duri Deflorin pegaglia (40 ct il toc ) 230.-
Ils 7 dils 7 cumprau in rzsac pil cavrer 15.30
  
Rueras ils 4 november 1945
Sut sura datum ein ils vischins stai seredunai per tigliar pustretsch. Suenter entgina discusiun, essend ils vischins usa fundau ina sozietad de tgauras han ins cun tscharna anulau igl uorden de trer la sort dils bucs.
per fai dil sura il cauvitg
Caduff Stiafen
  
Il cavrer ha ded entscheiver 1946 cun la spisa tier Toni Peder. Pli navon ha il Toni Berther Deplaz buca de dar la spisa inataron per 5 cauras per il letg dil caverer ded uonn.
Cun chischun della rad. de caluster dils 11.XI.45 han ils vischins tractau il dar risposta sin quella brev de sgr. Schmid directur de fiug.
I. Vegn suenter liunga discusiun concludiu tras tscharna unanima de far enzitgei en caussa.
II. Vegn tratg ora ina comisiun che ha de corispunder cun ils Signurs de Cuera.: la quala secompona ord ils sequents signurs:
pres. Baseli Berther
Berther Francestg
ger. Gion Ant. Venzin
Berther Victor
Giger Vigeli
Hetz Gion Ant. jun.
e Giossi Gion Ant.
Per fai dil sura
il cassier
Cavegn Duri Vig. jun
  
1946 Pagaglia  dils pasturs pladi:
Cavrer Serafin Cavegn de sgr. Stiafen Cavegn Sedrun 600.-
Paster gron Giachen Berther de Fidel Berther 500.-
Paster pin Victor Monn de Placi Monn 350.-
Nurser Monn Paul de Placi Monn 65 cent il toc
Uost 7 cumprau 1 ruksak  per cavrer 7.50
Inserat ella gasetta romontscha 3.50
telefons e cartas (per cavrer) 90 raps
Essend il cavrer sefatgs mal ha Gion Giachen Venzin fatg cavrer naven dils
28 de Zercl - 8 de fenadur
marcadau 8.- per di
pia 10 dis a 8.- fr = 80.- fr
Vaschander 1 di Berther Franz 12.-
Per il letg per il cavrer jester al cauvitg 15.-
 
Il cavrer d'entscheiver cun la spisa tier Gion Caduff 1947.
  
Sin la radunonza de vischins dils 10.11.46 ei partenent cauras schetgas e starglienam ed anseuls e bucs chistrai vegniu priu sequent conclus entras tscharna.
I. Tuts conclus veders partenent il sura vegnan anulai.
II. Tals tiers ch'ein stai la primavera sut cavrer e vegnan la stad cargadas ad alp pagan 50 cent l'ina era schellas crodan zaconts dis gl'atun avon dar latg puspei sin pastira da casa.
III. il madem pagan era quellas ch'ein la primavera en mises mo vegnan gl'atun avon dar lartg sin pastira de casa. Libras de quella taxa ein quellas, che vegnan dat alp suenter dar lartg ed ein era buca stadas sut cavrer la primavera.
per fei dil sura il cauvitg
Giossi-Berther Gion Antoni
 
Protocol dils 24.III.46
Sut sura datum ein ils vischins stai radunai en casa de scola per deliberar il problem ariguart vigni neutier cun aua.
I. Sgr. cauvitg Gion Ant. Giossi arva la radunonza giavischoond a tuts presents in emperneivel decuors de quella e surdad cun quei il plaid a Pres. Baseli Berther, pres. de quella comis., tratga ora per empalar vinavon quella caussa.
II. Cun chischun dellas sesiuns a Cuera ha quella  comissiun surschau a pres. Baseli Berther de setschintschar en caussa. Era prelegia sgr. Prs. in'offerta corporaziun aquaduct fontauna s.gion la qualla fuss buca dil tut disfavoreivla. Suenter haver tedlau giu la viva discusiun che sereferescha per gronda part de buca seliar cun autras corporaziuns, vegnan ins cun il votum de schar intercurir e mesirar in'autoritad competenta l'aua de Fontaunas Malamusa. Era vegn ei menziunaude l'aua de Sumpraus.
III. Vegn fatg si la tscharna, sche bein ins vul vignir cun aua per tuts basegns ni mo per hidrants. Quella decida cun gron pli de vignir cun aua per tuts basegns.
IV. Tras tsharna vegn schau sura alla com. de far preparativas per quella caussa.
V. Avisa sgr. cauvitg ch'ins duessi buca tralaschar de far la runda de policia de fiug la quala seigi il davos temps stada empau absenta.
Cun quei ei la radunonza vegnida serada
il cassier Cavegn Duri Vig. jun.
 
1947 Protocol della radunonza de vischins dils 7 de setember 1947
Essent che la scola era ocupada tras il militer ein ils vischins seradunai sut sura datum dadens baselgia e han tractau il suandont.
I. Arva sgr. pres. della comisiun d'aua sgr. pres. Baseli Berther la radunonza, cun menziunar pertgei la radunonza ei buca vegnida clamada oficialmein entras il cauvitg.
II. Essent il protocolist dils vischins buca presents, sche vegn igl actuar della comissiun d'aua, Toni Hitz elegius protocolist dil di.
III. Prelegia igl actuar, toni Hitz ils protocols dellas radunonzas e sesiuns della comissiun, aschi ch'ils stim. vischins survegnan in amletg tgei la comisiun ha prestau entochen dacheu.
IV. Dat sgr. pres. ina clara orientaziun sur las mesiras dellas duas pusseivladads ded ira per aua, dils cuosts che ina u l'autra custassen, sco era prelegia el la davosa offerta che la sozietat fontauna aua s.Gions han giu fatg.
V. Suenter liunga e bein ponderada dsicussiun d'entgins comembers della comissiun d'aua, sco era de singuls vischins, vegn ei concludiu de refierer in eventual conclus sin dumengia proxima, ils 14 de quest. Quei schon per schar sediscuorer e patertgar denter ils vischins. Era dovei la radunonza vegnir clamada ensemen entras il cauvitg.
Cun quei ei stau finiu.
T. Hitz actuar ad hoc
  
Pagaglia dils pasturs pladi:
Cavrer Serafin Cavegn de sgr. Stiafen Cavegn, Sedrun 620.-
Renteneder Lezi Ant. Caduff 40.- de G. Caduff
Paster gr. Giachen Berther de Fidel Berther 500.-
Paster pign Victor Monn de Placi Monn 380.-
Nurser Paul Monn de Placi Monn a 65 ct.
Essend il paster pign sataus malsauns ha Paul Monn fatg dus dis 8.-
Fatg si barscheuls sin il Rucksac de cavrer e rugalau el 3.50
Per il letg de cavrer al cauvitg 15.-
Il cavrer ha ded entscheiver cun la spisa 1948 tier Monn G.A. fravi in di tal giu dau 1947.
Pinders de pors sin pag ....
Pinders  pag. ......
Rueras, ils 20.XI.47
Per fai dil sura il cauvitg
Caduff-Hendry Gion
 
Protocol della radunonza de vischins dils 21. december 1947
Sin moziun de gerau forestal sgr. Gion Fidel Berther, ein ils vischins stai radunai entras il cauvitg, sut sura datum per protestar encunter il pinar giu las plontas Uaul Flurin per far plaz a quella lingia electrica. Sgr. gerau forestal orientescha ils vischins en cxaussa fagend attents che ils pegns sut il curtin stopien vegnir pinai giu tuts e era aunc quels giudem en la plontaziun sin 10-15 m ensi. Suenter entgina discussiun vegn elegiu ina comissiun per tschentar si ina protesta encunter quei, alla vischnaunca, cun aunc schar suttascriver ils vischins, pretendent che quella societat stopi star responsabla per tuts donns, sco lavinas, bovas ect. che savessen cul temps nescher sin quei teritori. En quella comissiun  ein vegni elegi: sgr. Gion Fidel Berther, sgr. Lucas Cavegn ed il cauvitg.
Cun quei ei stau finiu
Per il sura, il cauvitg
G.F. Cavegn
 
Protocol dils 14.9.47
I. Prelecziun ed approbaziun dils protocols anteriurs.
II. Remarca Sgr. cauvitg, che quels protocols duessien vignir screts en cudisch de vischins.
III. Vegn ellegiu ils suandonts 4 delegai per la comis. gronda: Pres. Baseli Berther, Gerau Fidel Cavegn, Monn Giachen Ant. e Giger Vigeli.
VI. Sin giavisch dils vischins prellegia Sgr. pres. Baseli Berther aunc inaga l'offerta della corporaziun d'aua Fontauna s. Gion ed era l'offerta de Sgr. Direkter Schmid. Suenter liunga discussiun e gron disput en caussa vegn ei proponiu d'approbar l'offerta de corp. d'aua s.Gion cun empruar de forsa scursanir il tscheins. Era passa il meini de sespruar de formar ina corporaziun suenter in termin ded onns.
V. Vegn proponiu de votar cun maun liber, sche bein ins ei en principi d'accord d'aprobar il contract cun menziunar las sura numnadas midadas. Tras tscharna unanima ein tuts per saliar cun la sura numnada corporaziun che ha de furnir a nus aua per tuts basegns.
VI. Suenter che tut ei approbau vul la comissiun ir cun la brocca, ed ins ei sfurzaus ded elleger danovamein ina tala, la quala secompona ord ils suandonts: sgr. pres. Berther Baseli, Monn Placi, Giossi Gion Ant., Giger Vigeli, Berther-Deplaz Toni, Beer Sep e mia paucadat.
Per il sura, il cassier
Cavegn Duri Vig. jun.
  
Protocol della radunonza de vischins dils 17 d'oct. 1948
Sut sura datum ei stau radunau vischins, dador baselgia, e tractau il suandont: Essent ch'il rodel de cauvitg curdass per igl onn 48/49 a sgr. scol. Giusep Gieriet, damonda quel ils preziai vischins, de vuler dispensar ed de quel, ord motiv che quei uffeci, mondi buca bein a prau cun la clamada de scolast. Suenter viva discussiun pro en caussa, pass'ins tier la tscharna, la qualla decida cun grond pli de buca far far sgr. scol. G. Gieriet cauvitg, per renconuschientscha ch'el presta gl'uffeci d'orgalist a Rueras gratuitamein. Plinavon tschenta sgr. Giachen Giusep Berther la moziun de far in uorden, tgi ha de far cauvitg, essent ch'ei exista buca el cudisch de vischins in tal uorden perscret. Sura moziun sa eventual vegnir tractada tier la  rad. de vischins, cun caschun de tigliar pustretsch.
Per fei dil sura
il cauvitg
G.F. Cavegn
NB. Sura moziun ariguart il cauvitg, ha buca saviu vegnir tractada, la sera  de tigliar pustretsch, essent memia paucs votants presents.
G.F.Cavegn
  
1948 Pagaglia dils pasturs
Cavrer Stanislaus Berther
NB. Per la A.H.V. crodan mo 400.- fr, essent stau la primavera siu frar (sut 15 onns).
Paster gr. Gion Giachen Berther 500.-
Paster pign Fidel Berther 400.-
Nurser Gion Giachen Berther (65 ct il toc)
Rentaneder Rudolf Giossi 50.-
Vischandè Franzestg Berther 9.-
Per il letg de cavrer al cauvitg 15.-
Cumprau in Brotsac al cavrer e lavur 5.-
NB. Il cavrer ha d'entscheiver cun la spisa tier Victor Berther
Pinders da pors sin pag .... 52
Pinders da tiers sin pag ...50
  
Protocol della rad. de vischins cun caschun de tigliar pustretsch 1948 7.11.48
1. Prelecziun ed aprobaziun de 2 prot. anteriurs
2. Prelecziun dil quen dil cassier de vischins sgr. Duri Cavegn il qual vegn aprobaus. Il sura cassier remetta siu uffezi ed ei vegn elegiu sgr. Lucas Cavegn jun. sco cassier.
3. Vegn concludiu de rugalar la hetta. Quella caussa vegn surdada al cauvitg niev ed al cassier de vischins, de mirar co far e lu rapportar la caussa als vischins.
4. Ariguart ils vadials de Perdatsch, vegn concludiu de prender, quei che tucas a Rueras, sche ils auters vischinadis van era d'accord, aber buca mirar per pasturs.
Per il sura, il cauvitg
G.F.Cavegn
 
1949 Radunonza de vischins 21.8.49
Sut sura datum han ils vischins elegiu ils suandonts sgrs. en la comissiun gronda: sgr. vegl pres. Baseli Berther Dieni, sgr. gerau Giachen Fidel Cavegn-Peder, sgr. Giachen Antoni Monn-Berther, sgr. Vigeli Giger.
 
Ils 4 de settember 1949 han ils vischins de Rueras tschentau en ina comissiun per rugalar la hetta e concludiu de menar presidi e quen da quella dapersai.
  
Pagaglia de pasturs  1949
Venzin Placi e Giusep ded Ignazi Venzin  pasters 1949   fr. 950.-
nursers ils sura 70 cts il toc / 632 nuorsas
Cavrer Berther Ludiwig de Valentin Berther Sedrun 700.-
Rentaneder Rudolf Giossi 50.-
Per far cavrer al cauvitg 7 dis a 5.- = 35.- fr
Per letg de cavrer 15.-
vischander 10.-
Segirada de pasturs 19.30
Segirada de glieud veglia 26.25
Per sura Francestg Berther
 
Protocol della radunonza de vischins cun caschun de tagliar pustretsch 1949 16. de November
Tier il trer ora ils pinders recloman ins ch'ei seigi buca bien uorden cun ils tiers. Sinquei croda il meini de schar ira en il paun dil pinder. Entras tscharna vegn ei concludiu de dismetter tal vegl usit. Sco nova pagaglia per il pinder vegn entruidau al regulativ de vischnaunca ed era concludiu ch'il pinder hagi il dretg de mulscher tiers de latg. Era duei ins dar amaun tuts tiers e cauras als pasturs e cavrer en gassa dadens baselgia e buca en auters logs.
Pinders de pors vide pag. 52
Pinders  vide pag. 51
Il cavrer ha d'entscheiver 1950 cun la spisa tier Caduff Ignazi de Rest Antoni p.m.
Per sura
Francestg Berther
NB Era ei vegniu concludiu che tuttas cauras de latg che vegnan cargadas naven la stad pagan mo 50 cts l'ina cheu. Gl'entir pustretsch pagan  quellas ch'ein cheu er primavera.
   
1950 Pagaglia dils pasters
Cavrer de Medel 500.- fr
Victor Cavegn 26.70
Monn Victor 65.-
Vischnader Cavegn Stiafen 142.-
Vischander Berther Franzestg 25.-
Seg. vischnaunca 7.40
Tgern de cavrer 2.50
Cauvitg letg cavrer 15.-
Total paga de cavrer 784.40
Nurser Monn Paul 71 ct per nuorsa 416.-
Paster gr. Monn Florentin 650.-
Paster pign Berther Paul 360.-
NB. Pinder pors
Venzin Giachen Giusep
Hitz Gion Antoni
Pinders
Berther-Monn Baseli
pasterner Schmid-Halter
Rueras, ils 15 XI 1950
Per sura il cauvitg
Monn Sep Martin
  
1951 Pagaglia dils pasturs 1951
Cavrer Fidel Berther 720.-
reteneder Fidel Berther per il tgaun 50.-
vischeder Fidel Berther 20.-
Total paga de cavrer 780.-
Nurser Fidel Berther 75 r per nuorsa
Paster de vaccas Paul Berther 370.-
Paster de gianetschas Florentin Monn 650.-
Pinder de pors
Cavegn frars
Cavegn Luis
Pinders
Giusep Caduff-Loretz
Ignaz Caduff
Rueras, ils 23 XII
per sura il cauvitg
Paul Deplaz-Spescha
  
1952 Pagaglia dils pasturs 1952
Cavrer Rudolf Giossi fr. 720.-
Vischande Fidel Berther fr. 15.-
Seg. vischnaunca fr. 7.40
Paul Berther Pastur de gianetschas fr. 620.-
Baseli Berther Paster de vaccas 400.-
Fidel Berther nurser
marcadau 75 raps lina
Segirada dils pasturs fr. 8.90
Segirada nurser fr. 3.-
De pagar per caura dau
la spisa 2.30
e buca dau fr. 3.-
Cauras schetgas e sterglenam, cauras ded alp e bucs pagan 50 raps lina.
Pinders de pors
Cavegn Giachen Fidel
Cavegn Lucas
Pinders
Per fatg dil sura
Venzin Giach Antoni 10 XI 52.
 
1953 Sut datum dils 17.11.53 ein ils vischins stai radunai en casa de cauvitg per tigliar pustretsch.
Paga de fumeglia
il caver 800.-
segirada 7.40
1 rucsac 14.10
Tuca per caura dau la spisa 2.80
buca dau la spisa 3.50
Paster de genetschas buobs Berther Fidel 630.-
Paster de vaccas 410.-
segirada 8.90
Tucca per genetscha ni vacca 21.55
Il nurser pagaglia 75 ct. il toc
Igl ei vegniu motivau e pretendiu ch'il paster steti igl atun en survetsch, silmeins entochen la scola entscheiva, sch'enzatgi pretendi.
Pinders de pors
Venzin Giachen Antoni; Giger Vigeli
Pinders
Giossi Gion Battesta e Venzin Duri Battesta
Il caver ha d'entscheiver cun la spisa tier Gion Ant. Monn fravi 1954
Il cauvitg
Giachen Gius. Berther
 
1954 Sut datum dils 19.11.54 ei stau radunonza de vischins per tagliar pustretsch en casa de cauvitg.
paga de fumeglia
cavrer 850.-
pasters 1060.-
nurser Giossi Gion Antoni 0.75
Sigerada de pasturs
cavre 7.40
pasters 8.90
nurser 3.-
Pustretg cauras cun spisa 3.12
cauras senza spisa 3.82
vaccas e genetschas 21.-
Il cavrer entscheiva cun la spisa tier Caduff Gion.
Pinders pors Berther Victor e Caduff Giusep
Pinders Cavegn Duri Vigeli e Giossi-Berther Sigisbert
Il cauvitg
Berther Toni
  
1955 Sut datum dils 11.9.55
ein ils vischins stai redunai e tractau il suandont
1. cun in pign pli vuschs, de buca conceder in sulom per ina remisa sper la senneria a Giossi Frars Rueras
2. elegiu per ina parioda de 2 onns 4 commembers per la commissiun gronda: Gerau Cavegn-Peder G. Fidel, Brugger-Cavegn Lezi, Caduff-Loretz Giusep.
Il cauvitg
Giger-Monn Lezi
 
Redunonza de vischins 9.11.55
Sut sura datum ein ils vischins stai redunai en casa de cauvitg per tagliar pustretsch
Paga pasturs
cavrer Teofil Lutz, Drual Platta 730.-
suenter dar lartg 14 dis Giusep giger 20.-
nurser Paul Berther per toc 75 ct
paster de genetschas Baseli Berther 640.-
paster de vaccas Cristian Berther 420.-
Segirada pasturs
cavrer 7.40
pasters 8.90
nurser 3.-
cumprau 1 rucsac per cavrer 13.-
pinar il tgiern Berther Victor 4.50
vischander Giger Wigeli 15.-
Per letg cavrer Giger Lezi 15.-
pustretsch
cauras cun spisa 2.63
cauras senza spisa 3.33
vaccas e genetschas 24.75
Il cavrer entscheiva cun la spisa 1956 tier Geriet G. Antoni (4 dis dau la spisa)
Pinders Wenzin Duri Battesta e Deplaz Paul
Pinders de pors Berther Franzestg e Lechmann Stiafen
il cauvitg
Giger-Monn Lezi
    
1956 Protocol della radunonza de vischins dils 2.2.1956
Sut sura datum ein ils vischins stai redunai en casa de scola e tractau e discussionau il suandont
1. Sgr. Gerau Toni Hitz arva la radunonza e fa in cordial beinvegni a tuts stoimai vischins ed en spezial a nies Rev. Augsegner (Sur Bajer). El orientescha sur il curiu e passau en fatgs baghiar casa de scola.
Igl intent della radunonza ei ded udir in bien meini ord il miez, nua ch'ei fuss de survegnir in bien plaz adatau per  baghiar ina nova casa de scola.
2. Sgr. Gerau Toni Hitz surdat il plaid a nies Rev. Augsegner. Nies preziau augsegner fa valer il gron basegns ch'igl ei per baghiar casa de scola. Ariguart il sulom manegia el ch'el segi buca aschi enconuschents cun nossas relaziuns. El ei denton dil meini ch'ins duessi haver duas variantas schon pervia dil prezi. El exprima era eung il giavisch ch'ei fussi de mirar de survegnir ina scola reala a Rueras. Otg scolars fussi sufficient per crear ina scola.
3. Diferents vischins expriman lur meinis ariguart il sulom. Plirs loghens nua ch'ei fuss la puseivladat de baghiar, vegnan menzionai, mo che ein tutina buca adatai per certs prighels ed era memia pauc sulegl. Ins vegn tier la resoluziun ch'odem il vitg, silas sorts, fussi il pli sulegliv ed adatau liug per baghiar la scola. En principi ein tuts vischins persuenter.
4. Ord il miez vegn ei eung proponiu de tschentar si ina jniziativa per la scola reala, nua che tuts vischins ein supplicai de suttascriver, cun eung trer tier ils vischins de Selva e Tschamut. Tier sura proposiziun vegn ei concludiu de votar e la tscharna decida unanimamein de star en per la iniziativa.
5. Sgr. Gerau Toni Hitz engrazia per la pazienzia e premura ch'ins ha demussau en caussa e siara la redunonza.
per fei dil sura
il cauvitg
Giachen Giusep Venzin
  
Protocol della radunonza de vischins dils 29.6.1956
Sut sura datum ei stau redunonza de vischins e tractau il suandont.
1. Prelecziun dil protocol anteriur.
2. La commissiun de baghiar, Sgr. gerau Toni Hetz e Sgr. Lezi Brugger, orienteschan sur il curriu e passau en fatgs de scola a Rueras.
3. Vegn fatg la proposiziun. Ein ils vischins en principi de baghiar la scola orasisum il vitg. Ei vegn fatg si la tscharna e quella decida unanimamein de baghiar ella ora si las sorts.
4. ei vegn concludiu ded ira entuorn cun la iniziativa sin la quala ils vischins de Rueras e dadens gl'uaul pretendan che la scola reala vegni baghiada a miezliug a Camischolas. Sin quei conclus vegn ei era votau e peglia il pli.
4. vegn eung tratg ora dus umens per ira entuorn cun la iniziativa. Ils suandonts Sgr. vegnan elegi: Lezi Brugger e Franz. Berther.
Sgr. Gerau Toni Hetz siara la redunonza
Per fatg dil sura
Il cauvitg Giachen Giusep Venzin
  
Protocol della radunonza de vischins dils 18 d'oct. 1956
Sut sura datum ei stau redunonza de vischins e tractau il suandont
1. Prelecziun ed aprobaziun dil protocol anteriur.
2. Sgr. Gerau Toni Hetz presidiescha la redunonza cun slonsch e capacitad. El arva la dsicussiun sin la secunda fetg impurtonta tractanda scola reala. El surdat il plaid a nies Rev. Augsegner Sur Baseli Albin. El exprima ils avantatgs e disavantagts per la scola reala a Rueras. Personalmein fussi el per la scola a Rueras. El vegli aber infuenzar negin persuenter. El pleidi persuenter sco augsegner e per fatgs de pastoraziun. Cu ins hagi ils affons entamaun, ed hagi la confidonza ded els, seigien ins segir de realisar tut. Plirs vischins, babs de familia expriman siu votum e vessesan bugen la scola reala a Rueras. Auters ein denton per la scola a  Camischolas. Essent ils vischins buca units, nua baghiar la scola reala, vegn ei fatg duas proposiziuns.
1. Lein nus la scola reala a Rueras
2. Lein nus la scola reala a Camischolas
Sin domisduas proposiziuns vegn ei votau e la tscharna decida cun il pli dellas vuschs per Camischolas.
Duess ei denton vegnir decidiu sin la redunonza de vischnaunca, che domisduas scolas realas vegnan baghiadas a Sedrun, sche pretendan ils vischins de Rueras, che ina scola vegni a Rueras.
3. Sin giavisch digl Augsegner concludan ils vischins de vender igl ualè sut casa parvenda sin via d'ingant. Sgr. Gion Chrisost Caduff, ugau baselgia, seporscha de far igl ingant, che vegni eung fatgs quella sera. Igl ualèr contonscha il prezi de frs. 180.-. Essent denton buca tuts vischins presents vegn ei fatg la proposiziun de scriver ora eung inaga igl ualèr, cun la remarca ch'el segi vendius per 180.- frs. Wul enzatgi porscher dapli, sche stat ei aung adina liber de cumprar el. Denton vegn el vendius sin moda secreta.
4. Ariguart ils daners vegn ei fatg duas proposiziuns. Sgr. Gion Chris. Caduff menzionescha ch'ei fussi basegns de metter neu 3 hockers per enasisum baselgia in tec pli bials. El propona ch'ins savessi pagar quels cun ils daners digl ualer. Da quei ein tuts vischins cuntents. La tscharna decida unanimamein en quei senn.
5. La secunda proposiziun ariguart il disponer dils daners che vonzan fa sgr. Sigisbert Giossi en quei senn. Il rest che vonza duei vegnir els mauns digl Augsegner per crear in fondo per in niev baun della s.Communiun.
6. Concludan ils vischins entras tscharna de schar stavlar las cauras il buob Stiafen Giger entochen igl 1. de Nov. Quei conclus vala denton mo per igl onn 1956.
per fatg dil sura
Giachen Giusep Venzin
  
Redunonza de vischins dils 4.11.1956
Sut sura datum ein ils vischins stai redunai en sala Alpenrösli (Toni Berther) per tagliar pustretsch.
1. Vegn eung priu il suandont conclus entras tscharna. Tuts tiers grons, vaccas u genetschas che vegnan teni a casa la stad (tiers suans) pagan taxa entira era sch'il possesur pertgira sez il tier (G.Fidel Caduff)
Paga pasturs
Cavrer Eduard Lutz Drual 730.- frs
suenter dar lartg 19 dis Stiafen Giger 30.- frs
Nurser Baseli Berther per toc 80 cts
Paster de genetschas 640.-
Paster de vaccas 390.-
segerada pasturs
cavrer 7.40
pasturs 9.-
nurser 3.-
vischande Giger Vigeli 15.-
per letg cavrer Venzin G. Giusep 15.-
pustretsch
cauras cun spisa 2.70
cauras senza spisa 3.40
vaccas e genetschas per toc 26.70
Il cavrer entscheiva cun la spisa 1957 tier Caduff-Loretz Giusep (3 dis dau la spisa)
Pinders
Lucas Cavegn-Curschellas (pur giuven)
Sep Antoni Giossi (pur giuven)
Pinders de pors
Han buca fatg: Gion Antoni Peder-Deplaz e Ignazi Venzin-Deragisch
il cauvitg
Venzin Giachen Giusep
     
Protocol della radunonza dils vischins dils 19. de Dez. 1956
Sut sura datum ein ils vischins stai seredunai en casa de scola e tractau e discusionau il suandont:
1. Sgr. Gerau Toni Hitz arva la radunonza e fa in cordial beinvegni a tuts stimai vischins e Rev. Augsegner Baseli Albin. Sgr. Toni Hitz metta avon sco ins duessi baghegiar la scola e stanzas sufizientas.
2. Stanzas de scola
1. Stanza de reserva
1. Stanza de lavurs manilas
1. E ina sala
2. Sgr. Gerau surdat il plaid a nies Rev. Augsegner. Els mettan avon fetg bein co ils lochals della scola duessen vegni baghegiai.
1. Sala cun combrettas e spartidas
2. Stanzas de scola
1. Stanza de reserva
1. Satnza de lavurs manilas.
Eventuel cuschina
Suenter liunga ponderaziun han ils vischins aunc maniau de elegier ina comissiun de iar e mirar la casa de scola a Segnas en la comissiun ei vegniu ellagiu il suandont. Sur Rev. Augsegner Baseli Albin, Sgr. Gerau Toni Hitz, Sgr Lezi Brugger.
Sgr. Gerau Toni Hitz engrazia per la pazienzia e premura ch'ins ha demussau en caussa e siara la radunonza.
Per fatg dil sura
il cauvitg
Cavegn Vigeli
  
1957 Protocol della radunonza de vischins dils 3 de Mars. (1957)
Sut sura datum ein ils vischins de Rueras giu de tractar sche vulein menar en la sozietat de nuorsas ne star vid igl uorden vegl. Sunenter ei vegniu fatg e concludiu de star vid igl uorden vegl sco tochen da cheu.
per fatg dil sura
il cauvitg
Cavegn Vigeli
  
Protocol della radunonza de vischins dils 18. d'Oktober 1957
Sut sura datum ei stau la radunonza de vischins e tractau il suandont.
1. Ordinaziun de pasculaziun de cauras e nuorsas che ha pertuccau la zoppina. Sgr. Gerau Toni Hitz metta avon co ins saves far quei de metter cauras e nuorsas sut pastur. Suenter ponderaziun han ils vischins concludiu de far en roda cavrer e nurser e han fixau per in. La roda ei vegnida fatga de treis umens: Sgr. Giachen Giusep Berther, Sgr. Vigeli Giger, Sgr. Duri Cavegn. La roda de cauras entschiet sisum e quella de nuorsas giudem en si.
Per fatg dil sura
Il cauvitg
Vigeli Cavegn
  
Protocol della radunonza de vischins ils 10 de Dez 1957
Sut sura satum ei stau la radunonza de vischins tagliar pustretsch e concludiu.
1. con clus davart tener tiers malsauns a casa ne brattei. Quels cuostan dacheu naven 30 cts il di.
2. Pervia de zavrar nuorssas vegn giavischau de metter avon inagada pli tard als vischins e pervia d'in purtge per la stad.
3. La segerada dil cavrer sch'ella vegn giavischada de schar via. Quei cul pustretsch de cauras 1958.
  
Pagas dils pasturs
cavrer Felizi Monn 770.-
e las cauras libras dil pustretsch
nurser Rudolf Giossi il toc 82 Rp.
paster genetschas e vaccas
Ciril e Paulin de G.G.Berther 1050.- Fr.
Berther Baseli pertgirau 3 dis las cauras a 12.- a di 36.-fr.
Venzin Cristian pertgirau 1 di las cauras a 12.- fr 12.- fr
Berther Adelgott pertgirau 5 dis las cauras a 12.- 70.- fr
Robert Cavegn 17 dis pertgirau las cauras igl atun 27.-
Robert Cavegn pertgirau las vaccas 4 1/2 dis 20.50
Segiradas de pisturs A.H.V. pil nurser 11.65 Fr.
Spisa per las cauras 3.20
senza spisa 3.90
vaccas e genetschas 26.70
Il cavrer entscheiva cun la spisa 1958 tier Monn-Venzin Placi
Pinder de pors Brugger Leci, Venzin Ignazi 1958
Pinder Berther Vigeli Dieni (pur giuven), Caduff Luis 1958
Per fatg dil sura
cauvitg
Cavegn Vigieli
  
Continuaziun Pinders
1958: Berther Vigieli Dieni, pur giuven
Caduff Luis de Gion Fidel. Pinder de tiers
Brugger Lezi, Venzin Ignazi. Pinder de pors
  
1958 Tractandas de Vischins
Sut datum 16 Favrer 58
ei vegniu tractau il suandont
1. de buca savrar pli lanorssas avon che via sut Pastur.
2. Pervia dil purtgier ei pigliau il pli de meter ora in zedel e schar dar en ils salvanoris e quei ei buca stau piseivel de survegnir purtgier
  
Pagaglia dils pasturs
paga dil cavrer 850.-
Meinrad Giossi
Paster de gianetschas Vigieli Giossi 650.-
Paster de vacas Paulin Berther 420.-
Nurser Giusep gigier 80 raps il toc.
  
Radunonza de vischins 16.11.58 en casa de scola
Tagliau pustretsch gianetschas, vacas e caura 39 tocs a 27 fr.
pagaglia 1070.- fr
Resta encassa 2.80 fr.
Cauras 252 cun spisa 2.55
senza spisa 3.25
54 schetgs a 50
Il cavrer entscheiva cun la spisa Batesta Venzin-Monn
Vegn maniau de purtar als vischins en ina proxima radunonza sche bein ins meter si ina zerta tacsa per tgi che fa buca cauvitg, ledics e de quels senza tiers. Vegn atmoniiu de rugalar la giaina della pun a Surein plauns de pors. Stei sin radunonza puplicada 10 entirs umens gienuardi?
Tratg ora pinders:
Cavegn Maurus, Hetz Sep Antoni
Per fatg dil sura
Cauvitg
Monn Giachen Lurenz
  
Pasturs per 1959
Paster de gienetschas surpren Giossi-Berther G.Ant. per schar far in ne l'auter de ses buobs sco ei cunvegn per pertgirar ils tiers sco tochen ussa usitau el vischinadi. Cun schar 1-2 dils agiens vadials senza pustretsch, sco stau teniu ora gl'onn 1958.
Pagaglia 650.- frs
Pladiu 21.Sett. 58
Cavrer vegn pladius Artur Berther, temps davenda far mundi tochen 1. October. Condiziuns. Vischander ei compriu ella paga, in eventuala tacsa A.H.V. e segirada ei compriu ella pagaglia.
Pagaglia 850.-
21.9.58
Paster de vaccas, Caduff Giusep
Dalla cargada entochen prender dapart compriu segirada e A.H.V.
pagaglia 450.- frs
28.9.58
Nurser de primavera: Giusep Giger per la primavera entochen cargar ad alp. Segirada de pasturs vegn vitier, era A.H.V.
Pagaglia 0.80 per toc
21.9.58 total 478 tocs = 382.40 fr (9.10.59)
Scret el cudisch
1.12.58 Victor Berther, cauvitg
 
1959 Nossadunna de candeilas 1959
Avon baselgia vegn dals vischins ils suandonts Sgrs. ellegi per commembers per la comissiun gronda, buca pli stai ellegi dapi 11.9.55
1. Gerau Cavegn Giachen Fidel
2. Brugger Lezi
3. Giger Vigeli
4. Caduff-Loretz Giusep
Supleant: substitut cauvitg
  
10 de Mars 1959 cun caschun della radunonza oblig. della corporaziun digl aquaduct Rueras-Dieni ed acla Rueras ei vegniu ellegiu ina comissiun per preparar ina radunonza de vischins appartenent in uorden de cauvitg.
Commembers: Berther-Cavegn Gion Fidel, Cavegn-Peder Giachen Fidel, Giger Vigieli ed actual cauvitg.
V. Berther
Radunonza de vischins ils 17. Mars 1959
Sut sura datum ein ils vischins vegni convocai ad ina radunonza en casa de scola per liquidar las fatschentas tenor liesta affischada:
I. Renda cassier Lechmann Stiafen quen de vischins il qual vegn approbaus. Il quen ha ina cassa de frs ca 90.-, ils quals ein deponi sin libret de spargn.
II. Vegn prelegiu igl uorden de cauvitg sco preparau dalla comissiun ellegida 10. de Mars e vegn cun pintgas midadas approbaus sco cheu suonda:
  
Uorden de cauvitg 1960 e continuaziun
Art.1
Il turnus de cauvitg resta il madem sco entochen da cheu. Quei ei: mintgin cun agien tener casa sto far cauvitg en roda sco el ha giu nozzas. Obligai de far cauvitg ein tuts caus-casa cun tiers che van sin pastira.
Art.2
Croda la roda denton tier ad in vischin ch'ha mai giu tiers sin pastira, sche resta ei liber a quel de far cauvitg ne pagar en cassa de vischins inagada frs. 20.-
Art.3
Caus-casa ledigs cun agien fiug, denton cun tiers manedels ne gronds, san suenter haver compleniu 50 onns pagar frs. 40.-, ne far cauvitg.
NB. tier art.3
La proposta de 40.- frs ord il miez e tras tscharna aprobada.
Art.4
Obligaziuns dil cauvitg e paga. La lavur restasco entochen dacheu: pladir pasturs, visar e survigilar lavur cumina dil vischinadi, reparter zedels de votaziuns, manar las radunonzas, scriver protocols, far gl'incasso de fondo depidemias, quitau e manteniment geinas. Il cauvitg vegn indemnisaus cun frs 20.- ord cassa de vischins. Tonscha la cassa buc sei proponiu de tractar cass per cass ed incassar dils fiugs sin taxa. (0.50 fr)
Art.5
Per dar letg ad in pastur jester dueigi il cauvitg obtener frs 30.-
NB. Quels 30.- frs vegnan mess en pustretsch tier la paga dil resp. pastur. Cass spezials tractar daferton tier. Manegiau sei ch'ei dess plirs pasturs jasters!
Art.6
Entuorn s.Martin dueigi vegni dau giu quen de vischins. Sin quei di surpren il niev cauvitg gl'uffezi officialmein. Era dueigi ei gia esser tagliau pustretsch sin quei di. Cassier e revisur cul cauvitg ein compatents ed obligai de far il quen de pustretsch tenor uorden.
NB. Per dar caschun de vegnir stedi a vischins ei fatg la proposta de far quella radunonza ina dumengia sil di. (entuorn s. Martin)
Sco cassier vegn proponiu ed ellegiu Sgr. Vig. Giger per 2 onns: revisur Sgr. Placi Brugger per 3 onns.
Ei vegn proponiu ch'il cassier stetti sin posta l'emprema perioda silmeins 2 onns, il revisur per 3 onns e silsuenter resti mintgin 3 onns en uffeci. Quei vegn fatg ord raschun, che silmeins in ne l'auter segi adina sin posta, in vegl, che segi orientaus co far il quen de tagliar pustretsch.
Havend liquidau e approbau sura uorden siara il cauvitg la radunonza engraziond per la pazienzia e buna dsiciplina.
Per fatg dil sura cauvitg
Victor Berther
  
Cavrer 29. Matg 1959
Havend Artur Berther rut ina comba la primavera quort avon far mundi vegn pladiu cavrer sco suonda: per primavera tochen 1. fenadur Nicolaus Lechmann per frs. 280.-; per la stat tochen dar lartg evtl. tochen 15 de october Johan Moler per frs. 800.-; A.H.V. part vischins 35.-; part de cavrer 21.55
 
Pasturs de casa, vaccas e gienetschas
Sper baselgia, suenter messa, ils 5.7.1959. Essend mo 6 gienetschas e 30 vaccas vegn fatg enconuschent la situaziun dils pasturs. midadas de pertgirar vegn fatg neginas, recumandau de ira ton pli glöeiti cullas gienetschas, il paster de lezas dueigi gidar cun las vaccas toc sco pusseivel, schar libers als peronavels de vaccas, de schar ira vaccas cun las gienetschas e sewcunvegnir cun pasturs appart. mulscher e catschar gienetschas pil diever.
Sgr. Gerau G. Chr. Caduff, orientescha ils vischins sur viadi sper baselgia sco passadi per camiuns de militer cun canuns, e fa de saver, che senza opposiziun, semetti la suprastonza communala en contact cun instanzas militaras per schar far talas la lavur. App. pun "Suloms" vegn sin orientaziun ed proposiziun de Sgr. Gerau G. Chr. Caduff schau sura al cauvitg de far la damonda per rinforzar la pun per transport de sura vehichels alla suprastonza communala cun l'jdea ch'era quei rinforz vegnes fatg dal militer per buca stuer haver tut il trafic atras il vitg.
 
Copia della brev dils 6.7.59 alla suprastonza app. rinforz pun.
A caschun dell'orientaziun app. slargiar via sut baselgia per transit de camiuns militers entras sgr. gerau G. Chr. Caduff e sin sia proposta ei il cauvitg incaricaus de far en num dils vischins la damonda de rinforz alla sup. communala! Per sminuir il trafic cun camiuns e canuns atras il vitg, vegn lalud. sup. communala envidada de ponderar la pusseivladad de rinforzar la pun de Suloms per transitar cun vehichels e canuns e de secunvegnir en quei senn cun las instanzas militaras.
Attents lessel far sin la lingia hidraulica per Dieni che va paralel ellas existenzas travs fier.
Per mauns dils vischins Rueras
Cauvitg V. Berther
  
Radunonza de vischins en sala scola 27.9.59
1a radunonza en sala scola nova!
Ei vegn concludiu de schar pladir paster de vaccas e gienetschas sco tochen dacheu. Vegn ei denton memia paucas gienetschas, duiegi vegnir priu vadials, ch'il diember per paster de gienetschas vegni sin 25-30 tocs. Era sei entras tscharna concludiu de cargar gienetschas e vadials damaun sura. Gienetschas ch'ei duvrasen per trer, dueigien ira cun las vaccas.
per fatg dil sura
Tgau-vitg
V.Berther
  
Quen de pustretsch
fatgs da cassier Vig. Giger, revisur Brugger Placi e cauvitg Victor Berther, ils 2.XI.1959 casa fravi
Nurser 478 tocs a 0.80 = 382.40
Cavrer: 246 tocs + 53 schetgs a 0.50
cun spisa 4.30 p. toc
senza spisa 5.- p. toc
total inkasso 1151.40
paga Nicolaus 280.-
paga Joh. Moser 800.-
A.H.V. part vischins 32.30
per dar letg al cavrer 15.-
vischander 15.-
resta en cassa de vischins 9.40
Pasturs de gienetschas
Caduff Giusep de Gion paga 450.-
Giossi Vendelin 650.-
Total paga pasters 1100.-
stau total 37 tiers
pagan 29.80 per toc
+ 15.90 per tiers malsauns
vegn incassau total frs. 1100.90
de dar giu a  cassier o.90 cts
per fatg dil sura
cauvitg
V.Berther
Giger Vigeli, cassier
Palci Brugger revisur
  
Cavrer de 1960 ha d'entscheiver cun la spisa tier Berther Giachen Giusep che ha dau la spisa 1959 mo per 4 tocs. Il rest ha el aung de magliar.
 
Radunonza de vischins 7. Nov. 1959
sut sura datum ein ils vischins seradunai en sala pintga dalla scola nova per liquidar las suandontas tractandas.
1. Vegn prelegiu tuts ils protocols digl onn de cauvitg, ils quals vegnan entras tscharna approbai cun il quen de pustretsch.
2. Vegn entras tscharna decidiu che per uonn dueigi il cassier de vischins incassar la pagaglia dils cavrers tenor il quen de pustretsch.
3. Vegn il cauvitg en uffeci incaricaus de, ensemen cun l'uniun drammatica, far tier la lud. supr. communala, la damonda de mobiliar la sala cun sutgas.
4. Vegn ord il miez il meini sin damonda da cassier Vig. Giger de buca far pagar pustretschs tiers manedels (cauras) ch'ins piarda duront la stat.
5. Sgr. gerau, e proxim cau-vitg, damonda sclariment appartenent ils vadials e gienetschas per la prox. stad tenor concl. prot. 27.9.59.
6. Sgr. Giachen Giusep Berther havess bugien in uorden app. pustretschs dellas cauras della primavera che pagan cavrer e dattan la spisa en mises. Quei votum vegn da differentas varts sustenius zun fetg.
Sgr. Gerau gion Fidel Berther, propona de ellegier ina comissiun che scafeschi in uorden per metter avon als vischins per approbaziun. Entras tscharna vegnan elegi Sgr. cauvitg Toni Hitz, cauvitg cass V. Berther, cassier Vig. Giger, revisur Placi Brugger e Sgr. Giachen Giusep Berther. Quella comissiun prepara era gl'uorden dil paster de gienetschas e vadials.
8. Varia: Pinders de pors tenor roda Berther-Deplaz artavels e Berther Franzestg
Pinders d'auters tiers Sgr. spus Giusep Monn; il secund ei aunc de trer ora = Giossi Gion Bat.
Cauvitg fa attents che la pun fier de plaun de Pors ei suten en decadenza ed il cauvitg dueigi far attents la suprastonza communala.
Tenor in protocol, duess Sgr. Lucas Cavegn esser responsabels pil clauder encunter pastira viagiu Rueras, nua che l'aua ha disfatg il mir.  prot. 64 e 65. Orientaziun dess il contract de vendita dalla vischnaunca dar!
Sgr. Lechmann Stiafen fa attents ch'ei seigi stau fetg schliet uorden cun ils pors, che vegnien neu dalla pun e dall'aua tutta stat. Sgr. Ignazi Cavegn selamenta ch'il cavrer stetti memia ditg en stavel Milez e less cheu remadura. Quels votums ein vegni fatgs per far attents ils pasturs ed ils respectivs responsabels per remadura.
Essend negin pli che fa diever della discussiun sut varia, engrazia il cauvitg per la pazienzia d'uront gl'onn ora sco era per la stedia partizipatiun della hodierna radunonza e siara la radunonza cun surdar gl'uffeci a sgr. gerau Toni Hitz, che suonda tenor roda ed uorden sco cauvitg per gl'onn 1960.
"fiat"
per fatg dil sura
cauvitg de 1959 Victor Berther
  
1960 Radunonza de vischins dils 25.3.1960
Sut suradatum han ils vischins tractau las damondas, stadas dadas sura per reponderaziun alla comissiun, elegida ils 7.12.59.
1. Cauras che crodan il tems sut pastur ein libras dil pustretsch.
2. Bucs de tratga pagan negin pustretsch
3. Cauras che van la primavera en mises, pagan 1.- fr. pli pauc che quellas de casa. (astgan denton buca ir pli che  8 dis cul cavrer de primavera)
4. Vadials che van la stad cun il paster de genetschas pagan 15.- fr per in. Il rest dela paga vegn tagliaus sin tut ils tiers de casa sco entochen dacheu.
Genetschas e vadials che van cun il paster de genetschas han de vegnir annunziadas entochen igl emprem matg, mintgamai al cauvitg, il qual ha l'obligaziun de far atens quei sin tabla nera.
5. Schebein ins vul sin pli tard meter pli bia genetschas u vadials che 25-30 tocs cul paster de genetschas, vegn refretg sin d'atun.
Per fei dil sura
Hitz Toni, cauvitg
 
Radunonza de vischins dils 12.6.60
Essend l'aua sin la pastira de casa Plaun de pors, schetga en, e quei ord motiv delas cavernas fatgas entras la K.V.R. el tgom, ei la K.V.R. seporschida de menar oragiu aua naven dil dutg dadens Plaun-miez. Il meter ils begls ei caussa dils vischins.
Concludiu vegn ei de meter en 4 begls, e far ina damonda tier la lud. vischnaunca schela stess tier enzitgei vid ils quosts.
Per fei dil sura
Hitz Toni
 
Radunonza dils vischins dils 3.7.60
Sut sura datum ein ils vischins seradunai e tractau il suandont.
1. Primarmein dat rev. sur Albin ina detagliada orientaziun sur ils quosts e quen dil scaldamen electric en baselgia.
Avon che meter neu l'orgla nova havess el bugen dau alv la baselgia, e suenter madira ponderaziun vegn  concludiu de far quei, cun schar sura a gl'augsegner e com. il co menar atras. Dapli fuss ei aung sil program de far ulteriuras remaduras en baselgia, sco 1 fanestra per luftegiar la baselgia, essend che quellas si egl arviul funcziuneschan buca pli; transportar il crap de baten oragiu sut scala laupia en e remediar il baun della s. communiun
2. Empau discussiun datan ils begls vid igl aquaduct Plaun-miez. Il conclus staus prius ils 3.7. vegn entras tscharna ruts e concludiu de meter neu mo 3.
Per uonn vegn mess en mo begls de lenn ad interim, e tratg ora ina com. che ha de meter quei en uorden: En quella com. vegnan elegi giger Vigeli, Caduff Stiafen e Monn Paul. Era il finanziar isl begls dat viva discussiun. Sgr. Victor Berther vul orientaziun tgi che paghi els, quels che gaudan ni ils vischins.
Per quei intent vegn tratg ora ina comissiun che peini tier la caussa. En quella com. vegnan tier ils 3 sura num. sgr. aung Sgr. Giachen Giusep Berther e gerau Fr. Berther tratgs tier.
3. A gerau Fr. Berther e cauvitg T. Hitz vegn dau la plenipotenza de sutascriver la garanzia nua che la K.V.R. pretenda ch'ils vischins stetien neu per ils quosts vid aquaduct Plaun-miez, sche l'aua havess in di de puspei vegnir.
Per fei dil sura
Hitz Toni
  
Pladiu pasturs de casa per 1960
Paster de vaccas:
Caduff Sep de Gion Fr. 630.-
Paster de genetschas:
Hitz B. Antoni de Toni Fr. 650.-
Cavrer primavera ed atun:
Berther Sep Lurenz de Victor 180.-
Cavrer de  stad
Hendry Gaudenz de Gaudenz Cav. 740.-
Nurser:
Giger Giusep de Leci per toc ct -.85
Hitz Toni
Tgau vitg
  
Radunonza de vischins dils 6.11.1960
Sut sura datum ein ils vischins seradunai en casa de scola, e tractau il suandont.
1. Sgr. Vigeli Giger prelegia il quen annual dils vischins. Silsuenter vegn il quen dils pustretschs prelegi. Entras tscharna vegnan omisdus sura numn. quens aprobai.
2. Empau discussiun dat il fixar cons tiers meter cun il paster de genetschas. Il conclus dela radunonza dils 25.3.60, nua ch'ils vadials ch'ein cun las genetschas, han de pagar 15.- fr per in vegn anulaus.
Concludiu vegn ei, de meter cun paster de genetschas 35-40 tocs, igl emprem genetschas e lu cumpletar cun vadials. Las vaccas han de pagar il paster de vaccas, e las genetschas e vadials lur pastur. Per levgiar il pustretsch de vadials, paghien las genetschas il madem pustretsch sco, las vaccas, il rest vegn tagliaus sils vadials.
3. Havend tratg en informaziuns sur dils quosts dils begls a Plaun-miez, dat sgr. Vigeli Giger ina clara  orientaziun giudlunder.
Tenor offertas vegnessen 3 begls de lenn ni 3 begls de zemen si 600.- fr.
Per il plaz avon ils begls, ed il montage de quels vegn calculau 200.- fr. Suenter liunga discussiun vegn concludiu de meter neu 3 begls de lenn, e finanziar sco suonda.
Mintga fiug paga 2.- fr
Tiers grons a Plaun-miez la primav. 60 cts
Tiers grons a Plaun-miez la stad 1.80
Tiers grons a Plaun-miez gl'atun 30 cts
Cauras e nuorsas 20 cts
Cun quelas taxas quentan ins de saver pagar giu ils quosts dils begls en 1 onn.
Sco ugau dils begls per 1961, vegn sgr. Sep Antoni Giossi elegius, e quei per in onn gratuit.
4. Sut varia fa il tgau-vitg atens, che tuts s.v. pors che vegnan schai ora hagien ded esser enferai.
Tenor la roda ein pinders: de pors sgr. gerau Gion Ch. Caduff e Ignazi Caduff; de tiers: sgr. spus Gieriet Baseli e sgr. Vigeli Cavegn-Blumenthal.
Il cavrer de 1960 ha calau cun al spisa tier Giach. Ant. Venzin-Caduff. Migliau per 4 tgauras, il rest suonda l'entschata de 1961.
per fei dil sura
Hitz Toni
  
1961 Sut datum dils 25 VI 1961
Avon baselgia vegn dals vischins ils suandonts Sgr. ellegi per comembers per la comisiun gronda per la perioda de 2 onns
Brugger Lezi
Berther Giachen Giusep
Berther Sep Fidel
Cavegn Nazi
Supleant substitut cauvitg.
  
Radunonza de vischins dils 8.9.1961
Sin giavisch dil cauvitg sgr. Stiafen Lechmann diregia sgr. gerau Gion Crisost Caduff la radunonza che ha tractau il suandont.
I. Han ins giu de prender posiziun sin il scriver de sgr. Vigeli Schmed-Halter, nua ch'el vul buca far cau vitg, schegie ch'il turnus ei tier el uonn. Suenter liunga discusiun concluden ins cun grond pli de setener vid igl uorden e far far cauvitg el uonn, quei prinzipalmein ord motiv, ch'el hagi gudiu mintgonn pisturs, d'ils vischins ed ei stgis de far aschibein sco scadin auter.
II. Ariguart sgr. Gion Batesta Riedi-Cavegn, che ha giu avon entgins onns ina vacca sur stad ad alp, dezida ina tscharna de far pagar mo ils 20.- fr sco quels che han negins tiers, per sedispensar dil far cauvitg e quei ord motiv ch'el hagi giu quella vacca avon ch'igl uorden niev de cauvitg passi en vigur e ch'el hagi mai giu fatg diever de pisturs dils vischins. Per prevegnir a tals dubis pigl avegnir, metten ins vitier egl uorden il plaid pasturs de casa e buca mo tals ch'an giu tiers sin pastira. Fetg probabel ei era stau maniau aschia tier il scaffir igl uorden.
III. Ariguart pladir in vadle per la val Milar concludan ins suenter liunga discussiun sco suonda. Schar sura al cauvitg de pladir in sco tochen ussa, schei dat buc in persul e dess plitgunsch dus, pladir dus cun ca prender ca 70 vadials, gl'emprem ord il vischinadi e lu schei gliei buca avunda ord aueters vischinadis, lez pagan 2.- fr l'in en cassa dils vischins plus il pustretsch. Schin privat vul prender vadials d'auters vischinadis sto el dumandar ils vischins per la lubientscha.
Per fei dil sura
Lechmann Stiafen
cauvitg
 
Radunonza de vischins dils 24.9.1961
Suenter l'elecziun de caluster prelegia il cauvitg la risposta de Sgr. Vigeli Schmed, pertenet  il far cauvitg uonn, nua ch'el affermescha da pagar 120.- fr per buca stover far. Ils vischins stattan dil conclus prius en la radunonza d'ils 8 de quest, pia fa far cauvitg Sgr. Vigeli Schmed. Demai ch'il temps ei ualti avanzaus ed ei fuss en interess general de tschercar ussa ils pisturs, concludan ins de per igl onn 61/62 schar far cauvitg siu succesur Baseli Berther, e far far Vigeli Schmed 1962/63. Sche quei mondi aunc adina buca da voluntat, sche surdar imediat agl uffezi zircuital per empalar la caussa sin via de dretg. La conpetenza persuenter vegn dada al cassier Vigeli Giger.
Per fei dil sura
Lechmann Stiafen cauvitg
 
Pladiu Pasturs de casa per 1961
Paster de vaccas
Lechmann Silvio de St. 630.-
Paster de vadials
Lechmann Nicolaus 702.-
Cavrer Primavera ed atun
Lechmann Nicolaus de St. 232.-
Cavrer la stad
Hendry Cristian de Hendry P. 750.-
Nurse
Giger Marius de Lezi Giger, per toc -.90
 
Il cavrer de 1961 calau cun la spisa tier Monn-Maissen, magliau tutas, entscheiver vin Dieni Berther Baseli
Per fei dil sura
cauvitg
Lechmann Stiafen
  
Radunonza de vischins dils 12.11.61
En sura radunonza han ils vischins tractau il suandont.
I. Vegnan plirs ulteriurs protocols prelegi ed aprobai.
II. Orientescha il tgauvitg sur il quen de pustretsch ual fatgs. Suenter entgina discusiun surlunder, concludan ins, che las cauras de mises astgien aunc ir tochen 8 dis cun il cavrer dil vischinadi senza stover pagar il fr. reducziun de quellas de mises.
III. Prelegia il cassier il quen de vischins digl onn vargau che resulta in avanzament de 25.20 fr. Era il quen digl aquaduct de Plaun-miez, vegn prelegius, il qual ha giu ina intrada de 463.90 fr ed expensas de 426.30 fr. che resta era aunc in bene de 37.60 fr. total uonn in avanzament de 62.85 fr. tier la facultad ded onn de 91.45 fa total 154.25 fr. tier la discussiun dils quens concludan ins de schar meter in fier sils begls pil liung che negins tiers possien sederscher en. Ugau de sura aquaduct vegn il veder Sep Antoni Giossi puspei confirmaus. Tras tscharna vegnan ils quens aprobai.
IV. Abdicont il cassier veder vegn sgr. Plazi Beer ellegius cassier de vischins per 2 onns.
Per fei dil sura
Il tgauvitg Lechmann St.
 
1962 Pladiu pasturs 1962
1. Nurser Giger Marius 1.- fr per nuorsa
2. Hendry Cristian, Cavorgia, da far mundi tochen che la scola entscheiva 950.- fr
atun, dals 23. sett. tochen 19.Okt. ha Vigeli Giusep Berther fatg 2.- fr per di senza spisa de vischins (50.- frs)
Vatles Surpren Franzestg Berther de pertgirar ca. 60 vadials sco igl onn varghau 18.- fr il toc en la Val Milar
Paster de vaccas Vigeli Giusep Berther e Tuamisch Berther pagha 700.- fr
1962 Cavrer calau cun la spisa tier Franzestg Berther. Pia entscheiver tier Caduff Gion Crisost
  
Radunonza de vischins dils 8.11.1962
En sura radunonza han ils vischins tractau il suandont.
I. Vegnan plirs ulteriurs protocols prelegi ed aprobai.
II. Orientescha il cauvitg sur dil quen de pustretsch ual fatgs. Ei resulta ina avanzamen sin las cauras de 7.90 frs. Sin las vaccas 5.- frs. Quels 12.90 frs. crodan en cassa de vischins.
III. Prelegia il cassier de vischins Sgr. Beer Placi il quenn digl onn varghau che resulta ina intrada de 23.55. Lu ina expensa de 20.- frs.
IV. Dat Sgr. revisur Brugger Placi in raport ariguart ils quens sco era hagi el controlau las diferentas liestas dils tiers ed anflau tut en uorden. Aschia vegnan ils quens aprobai.
V. Prelegia il cauvitg in raport pinaus tier da la comissiun tratga ora dals stimai vischins sin la radunonza de vischins dils 23.9.62 apartenent las vias dil vitg ed iluminar il vitg. Suenter entgina discussiun manegian ins de refierer quella caussa essent ch'ei era fetg paucs vegni sin la radunonza. Lentira caussa duei puspei vegnir prelegida e discussionada la proxima radunonza de vischins.
VI. Vegn Sgr. Cavegn Ignazi cun la moziun ch'ins duessi far star ina zerta distanza da la via Sgr. Giachen Antoni Venzin cun siu garasch che vegn baghegiaus en cuort. Suenter entgina discussiun manegian ins. La via dal vitg en seigi caussa de la vischnaunca. Schensatgi manegia ch'el hagi forsa tras quei donn, duei ins far ses pas tier la vischnaunca. Avon ch'il sulom vegni conzedius. Sin quei vegn la radunonza serada.
Per fei dil sura il cauvitg
Berther- Monn Baseli
  
1963 Radunonza de vischins dils 2 IV 63
Sut sura datum ein ils vischins stai seradunai en sala pintga de scola e tractau il suandont.
1. Prelegia signur cauvitg la brev della comisiun sur igl iluminar il vitg ed asphaltar la via tral vitg.
2. Signur cauvitg arva la discusiun en causa sur igl iluminar il vitg. Sgr. Augustin Bass manegia che quei seigi ina causa de dar via alla vischnaunca, igl instalar, mantener e bonificar la taxa dellas cazolas, il ..... ..... surprendi neginas cazolas pli, era buca en auters vischinadis.Sgr. Toni Hitz fa la proposiziun che schenzatgi vegli far midadas en quei chels hagien tschentau si , sche segia quei aung adina la puseivladat, els hagien fatg schi bein sco mo puseivel la lavur e voliu stridar negin. Suenter madira ponderaziun vegni tras tscharna schau suar alla comisiun ch'ei mintgamai en ufeci sco cau dalla comisiun, ded enpalar vinavon la causa tier la vischnaunca. Sgr. Lucas Cavegn remeta siu ufeci sco comemmber della comisiun, essent ch'il cauvitg en ufeci ei frar ed en siu stai vegn sgr. Fidel Berther elegius.
3. Prelegia il cauvitg il project sur dellas vias. Suenter viva discusiun vegni via tras tscharna schau sura li comisiun det empalar vinavon quella causa tier la vischnaunca e co quei seigi luvrau ora, vegnir sin ina radunonza tier ils vischins.
4. Orientescha sgr. tgau vitg ils vischins sur la paga d'ils cavrer davart il trer subsidi. Tenor lescha federala stuesien alzar la taxa dellas cauras che datan buca spisa li cavrer sin 3.- fr .. per caura, enstai ded 70 ctm, sco quei ch'igl ei vegniu praticau tochen ussa. Suenter viva discusiun vegni schau sura li cauvitg ch'ei mintga mai en ufeci de mirar suenter mintgon sch'ins vegni en damonda de subvenziun. Cas cuntrari restar vid la taxa sco tochen ussa, ded 70 ctm adi ni pur caura.
5. Fa sgr, cauvitg atens  ch'ei seigi schon dus onns buca vegniu elegiu piders e damonda sche bain ins dueigi mantener igl usit vegl ni buc. Tras tscharna vegni concludiu de meter dus pinders  ad onn. E quels hagein de ver quitau sin tut. era ch'ils s.v.pors vegnien enfrai avon che schar ira tals, e che quels che scapien dat alp vegnien tier patrun.
Sco pinders pigl onn 63 vegnan elegi Monn Berther Paul e Giossi Berther Gion Antoni.
6. Era fa sgr tgauvitg la menziun che sgr. Giachen Giusep Venzin vegli buca far ugau hetta, chera vegnius elegius sin la radunonza della sozietad de cauras per quei ufeci. El declara ch'el hagi schon giu fatg quie pli baul 7 onns e quenti ver fatg en quei ufeci sia obligaziun. En siu stagl vegn Monn Giachen Lurens elegius ugau hetta.
7. Fa sgr cauvitg atens che nus vein negin ugau pils begls a Plaun miez. Essent che sgr. Sep Antoni Giossi era vegnius elegius ugau ano 61 mo per in onn e quei gratuit. en siu stai vegn signur Lechmann Venzin Stiafen elegius senza neginas condiziuns.
Cun quei ein las tractandas stadas ala fin e signur cauvitg siara la radunonza giavischont ina buna notg ed in bien retuorn a casa.
Per sura
il cauvitg Ignazi Cavegn
 
Radunonza de vischins dils 19 da matg 1963
Sut sura datum ein ils vischins stai radunai avon baselgia ed elegiu ils suandonts vischins per commembers della comissiun gronda per la perioda de 1963-65.
Elegi ein vegni:
sgr. Berther Giachen Giusep
sgr. Brugger Leci (sen)
sgr. Cavegn Ignazi
sgr. Gieriet Baseli
Per il sura il cauvitg
Cavegn Ignazi
 
Pladiu pasturs per 1963
1. Nurser Giger Marius per 1.- fr. il toc
2. Cavrer Mudest Venzin tochen dar lartg primavera e stad per la paga 1000.- fr
Dals 23 de setember tochen ils 2 d'october per 8.50 fr il di dals 3 d'october tochen ils 12 d'october
per 3.50 fr il di che porta ina paga de 111.50 fr.
Ha Ursus Berther fatg cavrer.
Pasters da vaccas: Berther Placi e Berther Tumaisch per 700.
Vatlers ils buobs de Francestg Berther per 24.- fr il vadi
Cavrer calau cun la spisa tier sgr. Victor Berther magliau 5 cauras. Pia de continuar cun la spisa tier Victor Berther igl onn 1964.
   
Protocol dils 10.11.1963
Sut sura datum ein ils vischins stai seradunai en sala pintga de scola e tractau il suandont:
1. Vegnan ils protocols anteriurs prelegi ed approbai. Tiel protocol della elecziun dils commembers della comissiun gronda fa sgr. Victor Berther la damonda sche nus veien buca il dretg de tschun commembers en la commissiun. Sin quei sa sgr. gerau Sep fidel berther dar la sequenta orientaziun. els hagien fatg la controla uonn dils votans che seigein en ils vischinadis e Rueras hagi 86 votants. Ed en la commissiun gronda vegni ei elegiu sin mintga 20 votants in, aschia che nus vein il diember perscret, e lu vein nus aung in representant en il cussegl de vischnaunca, aschia che nus essen representai cul diember sufiecient.
2. Prelegia il cauvitg il quen che secloma. Per las cauras che han dau la spisa 5.20 fr l'ina e quellas ch'an buca dau la spisa 5.90 lina. Resta in avanzament en cassa dils vischins sin las cauras de 6.40 fr. Las vaccas vegnan 67.30 lina. Ils vadials sin 24 fr lin e las nuorsas 1.- fr il toc.
Suenter prelegia Placi beer il quen de vischins cun ina intrada de fr. 32.35 ed quens de fr. 32.20, resta ina avonzament de 15 centims.
3. Dat sgr. revisur Brugger Placi in raport davar ils quens, sco era hagi el controllau las liestas dils tiers ed anflau tut en uorden e seigi recumandau l'aprobaziun de tal.
4. Tras tscharna vegnan ils quens abrobai cun surprender tuta descharsche de nos funczionaris.
5.Remetan cassier e revisur lur uficis en ils mauns dils vischins. elegi vegnan tras tscharna: cassier sgr. Ignazi Cavegn e revisur sgr. Brugger Placi. Sco pinders pigl onn 64 vegnan elegi sgr. Berther-Valier Sep Flurin e sgr. Giossi-Venzin Sep Antoni.
6. Prelegia sgr. cauvitg igl uorden de pinders sin pagina 29 da quest cudisch. Suenter viva discusiun vegni concludiu il suandont tras tscharna:
a. Ston tut ils s.p. che vegnan schai ora seigia quei sil prau ni la pastira vegni nudai.
b. Vegn la taxa per enferar ils s.p. entras il pinders alzada dat 1. fr. sin 5 fr il toc.
7. Vegn la lavur dalla sozietad electrica davart igl iluminar il vitg prelegida. Che ha il sequent cuntegn. Sgr. Gadola capo instalatur vegni a far in plan sur de quella causa. E schi gleiti sco ei hagien enzatgei avon maun vegnan ei a prender contact cun nus. Suenter madira ponderaziun vegni priu il sequent conclus: De bonificar dils vischins las sequentas cazzolas privatas:
La cazzola sin la casa de Cavegn Duri Vigeli, de Caduff Stiafen, de Hitz Toni, de Cavegn Lucas e la cazzola sin la petga giudem il vitg e la cazzola avon baselgia taxa glas e reparaturas. La comissiun duesi ton pli spert prender contact cun quels numnai proprietaris e mirar de secunvegnir davart ils cuosts e taxas, per ch'ins hagi ton pli spert ina fuorma glisch la notg en nies vitg.
Lu hagia la comisiun er d'ina casar las taxas dals fiugs inaga per onn.
8. Vegn la brev dalla suprastonza de vischnaunca prelegida davart igl asfaltar las vias. Cun quei che la vischnaunca ha schon concludiu d'asfaltar ils platz sisum avon scola e la via che meina sin scola naven dal stardun, vegni tras tscharna concludiu de schar ruasar dinterim la via tral vitg entochen ch'il cantun hagi schlargiau il stradun tral vitg per quei che gliez vegni schon aung a dar enqual midada cun nosa via entras menar giu las auas. La comisiun dueigi ver la causa en egl e prender contact cun quels signurs sch'ei fetschi il basegns.
9. Varia. Sut varia fa sgr. Leci Giger atens ch'ei seigi vegniu rut si el schach de laua enasisum Plaun-miez. Quei stuesi vegnir rugalau sil de vegnir aschi res-chien nus in di che vein lu buca aua. Lu duesia il cauvitg e sintresar tgi che hagi de mantener la lingia de laua. Lu fa il niev cauvitg de saver ch'el hagi aunc survegniu negin vatler sil de vegnir. Per che mintgin seigi orientaus e sapi serugalar ad uras. Essend negin pli che fa diever della discusiun sut varia, engrazia il cauvitg per la pazienzia d'uront gl'onn ora, sco era la stedia partizipatiun della hodierna radunonza cun surdar igl uffici de cauvutg en num dil pec Vigeli Schmid a sgr. gerau Gion Crisost Caduff che suonda tenor roda igl onn 1964.
Per fatg dil sura
il cauvitg de 1963
Cavegn Ignazi
      
1964 Per 1964 pladiu pasturs
Cavrer: Marius Giger de Leci paga 1000.- frs.
entscheiver cu ei vegn fatg mundi entochen che la scola entscheiva.
Paster de casa: Berther-Monn Baseli, resp. ses buobs per la,paga de frs. 700.-
Nurser: Paul Venzin de Giachen Antoni paga 1.- frs il toc
    
  Calau cun ira a spisa tier Berther-Cavegn Gion Fidel - 1965 han d'entscheiver tier fargliuns Caduff de Gion Fidel.
    
  Radunonza dils vischins dils 22.11.1964
Cun sura datum ei vegniu convocau l'usitada radunonza de vischins e tractau sco suonda:
1. Prellecziun ed approbaziun dil protocol anteriur. Sin obiecziuns dil protocol vegn priu sequentas resoluziuns:
a. En caussa secunvegnir cun ils possessurs de cazzolas publicas ei aung uss vegniu fatg nuot. Per quei intent vegn supplicau che tuts tals, sco era ils commembers de quella commissiun hagien sunenter la rad. de spetgar e far quei giu dil fatg.
b. Tuts s.v. pors che van sin pastira ni prau ston vegnir enfrai e marcai u en las ureglias ni cun forsch, ni era cun rida.
2. Sgr. cassier Ignazi Cavegn prellegia il quen de vischins, che muossa ina facultat de frs. 151.80.
3. Sgr Placi Brugger dat rapport dil quen e recamonda l'approbaziun, ed entras tscharna vegn il quen approbaus.
4. Sco revisur de quen abdichescha sgr. Placi Brugger e sgr. Flurin Berther vegn elegius.
5. Sco pinders vegnan destinai: sgr. Vigeli Berther, Dieni e sgr. Stiafen Monn.
6. Orientaziun sur dil pustretsch dils tiers de casa:
Cauras: dau la spisa frs. 5.50; buca dau la spisa 6.20 frs.
Vaccas de casa fr. 44.60 l'ina
Las nuorsas 1.- fr il toc.
7. Varia: negin diever
La radunonza vegn serada ed uss suonda il secunvegnir pervia de schar arder las cazzolas el liber. Demai che entginas de quellas ein sut taxa pauschala ed autras sut dumbrader vegn secunvegniu sco suonda:
Tuttas 5 cazzolas che s'audan als suandonts: Vischins enagiudem il vitg: Caduff Stiafen, Hitz Toni, Cavegn Duri Vigeli, Cavegn Lucas han ded arder entochen ca mesa-notg e vegnan bonificadas entras la cassa de vischins cun frs. 18 l'ina per onn plus glasa.
Per fei dil sura
Gion Chr. Caduff
        
1965 Per 1965 pladiu pasturs
Cavrer: Caduff Rest Matias de Caduff Ignazi paga 950.- fr.
Paster de casa: Caduff Giachen de Giusep per la paga de frs. 700.-
Nurser: Giger Mario de Lezi Giger per la paga de fr. 1.- il toc
     
  Protocol della rad. dils 6.3.65
Sut sura datum ein sgr. cassier de vischins Ignazi Cavegn e cauvitg stai ensemen e tagliar pustretsch dil quen de cazzolas che audan el liber tenor protocol de ils 22.11.64.
Ei sepresenta ina expensa de fr. 127.- che vegn tagliau sin 58 1/2 fiug e tuca de pagar fr. 2.20 per fiug.
Per fei dil sura
Caduff Giusep
         
  Protocol della rad. de vischins d'ils 16.5.65 avon baselgia
Cauvitg arva la radunonza manzionont il motiv de tala da vischins d'il vischinadi ei vegnius fatg la proposta de far mundi cun las nuorsas 3 dis avon che igl ordinari. Ins duessi far mundi cun ellas il medem di sco ils de Sedrun. Suenter empau discusiun pro e contra vegn entras tscharna concludiu de star vid igl uorden existend pia sco tochen da cheu.
Per fei dil sura
Caduff Giusep
       
  Radunonza de vischins, ils 27 da matg 65
Sut sura datum ein dalis vischin ils suandonts signurs vegni elegi en la commisiun gronda per la perioda da 1965-1967
sgr. Berther-Berther Giachen Giusep
sgr. Brugger Leci sen.
sgr. Cavegn Ignazi
sgr. Gieriet Baseli
sgr. Giger Giusep substitut per in onn essend cauvitg Caduff Giusep en tala commissiun.
Per fei dil sura
Caduff Giusep
    
  Protocol della radunonza de vischins d'ils 18.7.65
Sut sura datum ein ils vischins stai radunai dador baselgia e tractau il suandont:
Ils persunavels de l'alp Strem fan la damonda de astgar magliar cun las stiarlas la pastira de casa en Val Milar. Suenter pintga discusiun vegn entras tscharna concludiu de schar magliar tala inaga en atras. Suenter duei vegnir pasculau tenor uorden de vischnaunca.
Per fei dil sura
Caduff Giusep
    
  Protocol della radunonza de vischins d'ils 1 de sett. 65
Cauvitg arva la radunonza menziunont il motiv de tala.
La neiv curdada en grond quantum sin las alps e tochen Rein, ha sfurzau de descargar las alps de schetgs. Da pliras varts ei vegniu motivau sch'ins astgassi schar pascular ils tiers ded alp sin las pastiras de casa, aschi lunsch sco quellas pastiras ein stadas pasculadas temps de stad mo cun paucs tiers. Tenor declaronza d'il sgr. gerau d'agricultura Monn Giusep Sedrun, steti ei sura, en tals cass, a mintga vischinadi de segidar sco ins anfli per bien. Suenter plirs meinis e votums curdai ord il miez d'ils vischins, decida ina tscharna unanima de schar pascular ils tiers ded alp libramein, mo stopien tals tiers aschi gleiti sco las alps vegnan puspei cargadas turnar en l'alp.
Ils vadials stai cargai ad alp, san tenor conclus unanim d'ils vischins pascular sin pastira de casa, malgrad il termin d'ils 10 de sett. aunc buca contonschius tenor uorden de vischnaunca. Il meter ils tiers endretg sut pastur seigi causa de mintgin.
Engraziond per la frecuenza e pazienzia demusada siara cauvitg la radunonza giavischont a tuts ina buna notg.
Per fei dil sura
Caduff Giusep
    
  Protocol della radunonza de vischins d'ils 12 sett. 1965
1. Cauvitg arva la radunonza giavischond a tuts in emperneivel decuors de quella.
2. Suenter surdad el il plaid a sgr. gerau Gion Crisost Caduff ugau baselgia, il qual orientescha clar e bein il motiv della radunonza, che pertucca midadas ded usits de baselgia denter la pleiv ed ils vischins de Rueras. Cun caschun della midada d'augsegner a Rueras vegni ei tschentau si ina nova brev pervenda ed ins sapi aung far entginas midadas sch'ins giavischi. Suenter empau discusiun vegn tschentau alla radunonza da pleiv las duas sunadontas damondas:
a. Per stgar star leuen ils dis de quater fiastas, che era entochen ussa obligaziun ded ira a Sedrun.
b. Dastgar far la fiasta de dumengia alva cun nos emprems comunicants era a Rueras.

Cun quei ei la radunonza vegnida serada:
per fei dil sura
Il cauvitg
Caduff Giusep
     
  Radunonz de vischins dils 23.22.65
Sut sura datum ei vegniu teniu l'usitada radunonza de vischins e tractau sco suonda.
1. Prellecziun ed approbaziun de plirs protocols.
2. Il cassier Ignazi Cavegn prellegia il quwn de vischins.
3. Essend sgr. Flurin Berther, revisur de quen buca presents, prelegia cauvitg il rapport de quen termess tier ad el, entras il qual sgr. revisur recamonda l'approbaziun dil quen cun engraziament e cun surprender tutta responsabladat. Entrras tscharna vegn il quen approbaus.
4. Orientaziun sur dil pustretsch dils tiers de casa.
Cauras dau la spisa fr. 4.85, buca dau la spisa fr. 5.55
Vaccas de casa: fr. 77.30 l'ina
las nuorsas 1.- fr il toc.
5. Sgr cassier declara ch'ei seigi aung dus che hagien buca pagau lur quen sin la cazzola dil vitg e fa la damonda tgei far cun tals. Ins ei dil meini che sgr. cassier duessi aung ira inagada tier tals e far la damonda, forsa ch'el hagi aung sucses. Da l'autra vart vegni ei bein gleiti a dar ina midada cun quellas cazzolas. Sgr. Stiafen Caduff fa la damonda de schar liber ella della taxa sin sia cazzola avon casa, il qual vegn entras tscharna concediu.
Per fei dil sura
Caduff Giusep
     
1966 Rad. dils 3. mars 1966
Sur sura datum havein fatg il quen della iluminaziun dil vitg.
Quosts total fr. 107.95 : 56 fiugs = 1.93 fr. per fiug, havein fatg quen cun fr. 2 per fiug.
Il cassier: Ignazi Cavegn
Cauvitg: Ignazi Caduff
       
  Radunonza dils 8.5.66
Cun caschun d'ina radunonza convocada digl ugau baselgia havein nus elegiu signur Gion Battetsta Giossi sco commember della comissiun gronda enstagl de signur Ignazi Cavegn che parta ord vischnaunca. Sco cassier de vischins vegn signur Paulin Berther ellegius. Al partent Ignazi Cavegn vegn engraziau per ses survetgs prestai.
Per fai dil sura
Ignazi Caduff
     
  Radunonza dils 31 de fenadur 1966
Sin la damonda dils cautegias del'alp de stiarlas Val Strem d'astgar far diever della pastira de casa en Val Milar, han ils vischins concludiu il suandont:
Ils vischins de Rueras lubeschan de vegnir oragiu cun las stiarlas dal maun de Milar entochen Gionda grossa e dil maun de Malamusa entochen e cun Stavel Milez. Quei duei daventar gl'emprem temps che las stiarlas vegnan en Val Milar. Ellas sappien pascular per ca 15 dis la pastira de casa. Suenter duei tala pastira vegnir schurmegiada.
Per fai dil sura
Ignazi Caduff
      
  Pladiu pasturs per 1966
Paster de vaccas: Caduff Placi de Giusep Caduff-Loretz paga 700 fr.
Nurser: Giger Mario de Leci paga 500 fr
Cavrer: Caduff Linus de Caduff Ignazi paga 950.-
Cavrer ha calau la spisa tier Duri Vigeli Cavegn, entscheiva 1967 tier Hitz Toni.
      
  Radunonza de vischins dils 13.11.66
Sut sura datum ha giu liug la radunonza de vischins en sala pintga de scola e ha priu il sequent decuors:
1. Il protocol anteriur vegn prelegius. Sin la damonda de sgr. Berther Sep Flurin appartenent la cazzola avon casa de sgr. Stiafen Caduff sa Caduff Giusep dar sequent sclariment: Caduff Stiafen ei libers della taxa che croda sin fiugs per finanziar las 5 cazzolas che ilumineschan il vitg. Suenter quella orientaziun vegn il prelegiu protocol approbaus.
2. Quen de pustretsch: Las vaccas de casa cuostan frs. 86.85 il toc. Las cauras pagan fr. 4.65, quellas ch'an buca dau la spisa fr. 5.35 il toc. Las nuorsas de primavera vegnan fr. 1.20 il toc. Sgr. Paulin Berther cassier prelegia aunc il quen de vischins che presenta ina facultat de fr 134.45.
Revisur de quen Berther Flurin dat sclariment dal quen e constatescha quel en uorden. El propona d'aprobar el e surprender tutta responsabladad. Quei daventa entras tscharna unanima.
En la discusiun dil quen vegn tschentau la damonda schebein ils sterleuls e schetgs ch'ein buca stai sut pastur paghien era il pustretsch. Ei semuossa che tals han ils davos onns pagau negin pustretsch. Sin proposta vegn entras tscharna concludiu che schetgs che vegnan duront la stat mes en Curnera ni schiglioc zanua naven, dueigien pagar il cavrer sco quels che van cun la muntanera. Tals che paagan zanau auter pastur ein libers. Plinavon vegn dumandau daco ei seigi iu uonn tons tschuts cun las cauras. Ei semuossa che quei setracta de tschuts che han piars la mumma e savevan aschia buca vegnir cargai cun las nuorsas. Tals tiers ein lubi de metter nua ch'els stattan il meglier.
3. Pinder. Ei duei vegnir elegiu mintgonn dus pinders. Tals san incassar per mintga tier ch'els pindran il sequent: tiers manedels 1 fr., tiers gronds 2 fr. e cavals 5 fr. il toc. Pinder duei ei vegnir fatg en roda e zuar entscheiva la roda sut via cun Monn-Loretz Stiafen e sur via cun Berther Flurin. Per gl'onn 1967 ein pia Monn Stiafen e Berther Flurin numnai pinders.
4. Sco supleant della comissiun gronda vegn Paul Monn elegius.
5. Varia. Il cauvitg en uffeci dueigi mirar suenter ad uras tgi vegn cauvitg igl onn suenter e schar saver tal ad uras. Plinavon vegn discusionau vivamein sur dils pustretschs. Prinzipalmein eisi aschi paucas vaccas ch'igl ei strusch pusseivel de mantener in paster. Per las cauras vegn dau subsidi, denton nies vischinadi ei aunc mai vegnius en posses de tal. Per studegiar e ponderar vegn elegiu ina comissiun che duei presentar in modus per mauns d'ina radunonza de vischins. En quella cumissiun vegnan elegi: Il cauvitg niev sgr. Giossi Gion Battesta, sgr. Giger Vigeli e Caduff Giusep.
Per fai dil sura
Ignazi Caduff
     
  Radunonza de vischins dils 18 Dec. 1966
Sut sura datum ein ils vischins stai radunai en casa de scola e tractau la damonda, la qualla ei scretta ora sco tractanda de vischnaunca, de metter ensemen las nuorsas cun ils vischins de Camischolas e Sedrun gia il temps de primavera. Suenter ina viva discussiun, nua che biars vischins han exprimiu lur meini, ei vegniu concludiu unanimamein da star tier igl uorden vegl, tochen ch'ei vegn presentau in uorden de reponderaziun; nua schar pascular las nuorsas il temps de primavera. Per schar purtar quella moziun sin vischnaunca vegn schau sura al cauvitg.
per fatg dil sura Giossi G.B.
    
1967 Protocol della radunonza de vischins dils 14 d'Avrel 67
Ils vischins ein stai radunai en casa de scola e tractau il suandont:
1. Essend annunziau sin la damonda scretta ora dal cauvitg mo 4 vaccas per la stad 67 ei la damonda stada: vulan ins mantener il paster pladius? Quei etma ei staus la caschun d'ina viva discussiun.
Essend sgr. Giusep Caduff seporschius ded era prender in diember vadials cun las vaccas ei vegniu concludiu tras tscharna: Il cauvitg dueigi aunc inagada scriver ora per schar dar en tgi che vegli tener vaccas ni vadials sin pastira da casa la stad. Ei il diember buca suficients e po buca purtar las spesas dil paster pladiu, sto mintgin procurar sez per paster.
2. Il prezi per tiers malsauns che van cun il paster vegn fixaus da 30 raps sin 50 raps per di.
3. Uorden de pladir paster per igl avegnir ei tras tscharna vegniu dau al cauvitg en uffeci l'incarica de scriver ora baul igl atun per schar anunziar tgi e cons tiers che vegnan teni a casa igl onn vegnent e dar rapport al successur cauvitg, per che quel sappi ad uras tgei pladir (u grond ni pign).
4. Arisguard il subsidi per il cavrer sa sgr. gerau Sep Fidel Berther orientar ils vischins bein ed endretg. Subsidi vegn ei dau mo per quei che varga ils 10.- fr. per caura. Cun quei vegn concludiu de star tier il modus vegl cun dar la spisa sco adina practicau.
5. Essend las elecziuns della comissiun gronda buca stadas screttas ora sut tractanda, vegn entras tscharna unanima concludiu ded eleger gia oz quella.
Elegi en quella comissiun vegnan: sgr. gerau Berther Sep Fidel; sgr. Brugger Lezi; sgr. Berther Vigeli e Giossi Gion Battesta; sco suppleant: Venzin Duri Battesta.
Cun quei ei la radunonza alla fin
per fatg dil sura Giossi G.B.
     
  Radunonza dils vischins dils 3. Fen. 67
Sut sura datum ein ils vischins stai radunai en casa de scola e tractau il suandont:
1. Essend aunc bia neiv sin nossas alps, principalmein alps de schetgs ei vegniu fatg la damonda de astgar cargar las stiarlas da Tschamut (Maighels) a Plaun-miez. Suenter ina ualti viva discussiun ei vegniu concludiu unanimamrin de dar quella pastira e quei naven la Val Tgavrera anen, cun la condiziun che era ils auter vischinadis segidien.
2. Il cauvitg orientescha ils vischins sur dil modus nua pascular las nuorsas il temps de primavera che la radunonza dils acuvitgs cun sgr. gerau Giusep Monn ha giu elaborau ils 1-2-67.
Il cual secloma:
Allentschatta 10 dis a Sedrun Val Bugnei, suenter 10 dis a Rueras Plaun-miez, silsuenter 10 dis a Camischolas Londadusa. Quel ha denton buca cuntentau ils vischins presents che han entras tscharna buca aprobau tal e surdau al cauvitg da dar en scret a sgr. pres. commmunal quella disaprobaziun.
per fatg dil sura
Giossi G.B.
     
  Pladiu pasturs per 1967
Cavrer Caduff Rest Mathias de Ignazi paga 1100 fr.
Nurser Giger Marius de Lezi paga 550 fr.
Paster da vaccas ei vegniu pladiu negin essent il diember de vaccas buca sufficients.
Cavrer ha calau cun la spisa tier Monn Stiafen ed ha d'entscheiver tier Berther-Monn Baseli.
    
  Radunonza da vischins dils 12.11.67
Sut sura datum ein ils vischins stai radunai en casa da scola per tractar il suandont:
1. Prelecziun ed aprobaziun dils protocols anteriurs.
2. Orientescha il cauvitg sur dil quen de pusretsch, il qual secloma: Nurser Giger Mario 550 fr., tuca per nuorsa 1.21 fr.. Cavrer Rest Mattias Caduff paga 1100 fr., cauras che han dau la spisa pagan 4.50, quellas che han dau negina spisa pagan 5.20, tallas che ein buca .... la primavera 1 fr. de meins.
Essend buca stau vaccas sufficient ha il cauvitg era buca giu de pladir pastur. Essend puspei buca annunziau vaccas avunda, ha il cauvitg vegnend era buca de pladir tal.
Pigl avegnir ei vegniu concludiu da buca pladir schil diember vaccas  ei buca sufficients e po buca purtar la sspesas d'in paster. Il cauvitg ei obligaus da scriver ora igl atun per schar annunziar tgi che vegli tener vaccas a casa. Tenor conclus dalla radunonza de vischins dils 14 d'Avrel 67.
3. Prelecziun dil quen pro 1967. Sgr. cassier Paulin Berther prelegia il quen il qual lai ina cassa als vischins de fr.- 28.90. Sgr. revisur Flurin Berther propona d'approbar tal cun la remarca, che sgr. cassier stoppi aunc incassar la taxa per las cazzolas dil vitg per igl onn 1967. Tras tscharna vegn il quen approbaus. Essend la cassa de vischins ualti magra, tschenta sgr. revisur la proposta de fixar ina taxa annuala per scadin fiug. Sin talla proposta expriman plirs vischins lur meinis. Mo essend quella proposta buca stada scretta ora sut tractanda ei vegniu proponiu de purtar quella ina proxima radunonza de vischins.
4. Elecziuns: Sgr. Paulin Berther sco cassier e sgr. Flurin Berther sco revisur, vegnan puspei confirmai unanim en lur uffecis. Sco suppleant dil revisur vegn sgr. Paul Monn elegius.

Essend che il far pinder va en roda tucca quella missiun per 1968 giudem il vitg Giossi G.B. orasisum Giossi Rudolf.
Cun quei ein las tractandas stadas alla fin.
Per fei dil sura
Giossi G.B.
      
1968 Pladiu pasturs per 1968
Cavrer: Placi Berther de Baseli Fr. 1150.-
Nurser: Giger Marius  Fr. 600.-
NB: Il cavrer ha calau cun la spisa tier vieua Monn-Pianta Maria ed ha d'entscheiver tier Monn-Gieriet Giusep.
       
  Quen de pustretg 1968
Cavrer: paga 1150.-
vischander 15.-
1 Rucksack per cavrer 36.-
Total 1201.-
   
Tagliau sin 189 cauras  
cauras stadas era la primavera 91 toc a 6.54 =  595.14
cauras stadas a mises la prim. 98 tocs a 5.54 = 542.92
buca dau la spisa 63 tocs a -.70 44.10
schetgs      39 tocs a -.50 19.50
total 1201.66
vegn en cassa da vischins -.66
     
Nurser: paga 600.-
A.H.V. part nurser 14.70
resta 585.30
A.H.V part vischins 23.95
  609.25
544 nuorsas a 1.12 609.28
resta 0.03

Per il sura: Il cauvitg Venzin D. Battesta
Il revisur: Revediu 14.11.68 Flurin Berther
           
  Radunonza da vischins ils 17.11.1968
Sut sura datum ein ils vischins seradunai e tractau il suandont.
1. Prelecziun ed aprobaziun dil protocol.
2. Orientescha il cauvitg sur il quen da pustretg.
Demai ch'ins ei buca el clar schebein ils schetgs pagan 50 cts sin 1.- fr seobligescha il cauvitg d'incassar suenter aunc 50 cts sch'in u l'auter protocol plaida della taxa de fr. 1.- e metter en cassa da vischnins.
3. Per igl avegnir vegn tras tscharna concludiu de far pagar ils schetgs la taxa de fr. 1.- il toc.
4. Vegn il quen da pustretg aprobaus.
5. Apartenent roda de cauvitg vegn schau libera Sgr. Giossi Sep Antoni de far cauvitg cun pagar la taxa de fr. 20.-
6. Essend mo annunziau 2 vaccas vegn concludiu de buca pladir paster de vaccas da vischins.
7. Sgr cassier Paulin Berther prelegia il quen da vischins che lai ina cassa de fr. 121.80
Davart il quen pendent da fr. 40.- vegn incaricau il cauvitg da scriver a Sgr. Vigeli Caduff de pagar la taxa fixada ni far cauvitg.
8. Sgr. revisur Flurin Berther recamonda l'approbaziun dil quen e tras tscharna vegn il quen aprobaus.
9. Elecziuns de dus pinders: Sgr. Brugger Leci; Sgr. Caduff Vigeli
10. Apartenent la spisa dil cavrer vegn tras tscharna concludiu de star sin la taxa da 70 cts per cauras che dattan buca la spisa sco tochen da cheu.
Tuts ein obligai de dar la spisa sco il modus croda.
Exepziuns fundadas ein libras e san pagar 5.- fr per caura.
Exepziuns fundadas ein: Cass de mort en famiglia ni cass de malsogna, era ina persuna.
Per fei dil sura
Duri Battesta Venzin
     
1969 Pladiu pasturs per 1969
Nurser: Giger Marius    Fr. 600.-
Cavrer: Berther Tumaisch de Baseli  FR. 1200.-
naven far mundi tochen dar lartg. Per cass che stoiel haver 1 buob la primavera va quei giud sia pagaglia.
Il cavrer ha calau cun la spisa tier Hitz Toni ed entscheiva 1970 tier Cavegn Giachen Fidel.
     
  Rad. de vischins dils 20 d'avrel 1969
Sut il sura datum ein ils vischins stai radunai per eleger ils commembers della commissiun gronda. Elegi per la perioda de 1969-71 ein ils suandonts:
sgr. gerau Sep Fidel Berther
sge. Lezi Brugger
sgr. Giossi Gion Battesta
sgr. Berther Vigeli, Dieni
sco suplean: il cauvitg en uffeci.
Per fei dil sura
Cavegn Lucas
     
  Rad. d. vischins ils 28 de setember 1969
Il cauvitg ei vegnius incaricaus dalla suprastonza de vischnaunca de purtar avon lis vischins ina damonda per cumpra de pastira giu Trutgs sper casa de vacanzas de sgr, Frey fatga da sgr. Baseli Monn.
Suenter liunga e viva discussiun decida la tscharna de buca vender quella pastira
Per fei dil sura
Cavegn Lucas
       
  Quen de pustretg 1969
Cavrer paga 1200.-
tagliau sin 181 caura  
cauras stadas a casa che han dau spisa 67 a 6.76 452.92
cauras stadas a casa che han buca dau spisa 19 tocs a 7.46 141.74
cauras stadas a mises che han dau spisa 61 toc a 5.76 351.36
cauras stadas a mises che han buca dau spisa 34 toc a 6.46 219.64
schetg 36 tocs a 1.- fr 36.-
   
total 1201.66
va en cassa de vischins 1.66
   
nurser, paga 600.-
8 tocs digl onn vargau 9.-
A.H.V part vischins 28.20
  637.20
A.h.v. part nurser 18.60
472 nuorsas a 1.32 fr = 623.04 618.60
tratg giu 618.60  
va en cassa vischins 4.44

Per il sura il cauvitg Cavegn Lucas
Il revisur; revediu ils 15.11.1969
Monn Paul
     
  Radunonza de vischins ils 17.11.1969
Sut sura datum ein ils vischins stai seradunai e tractau il suandont:
1. Prelecziun ed aprobaziun dil protocol
2. Prelegia il cauvitg il quen de pustretg.
3. Dat il cassier Paulin Berther rapport dil quen de vischins che semuossa ina facultad de fr. 167.35.
Plinavon vegn fatg enconuschent che sgr. Vigeli Caduff hagi pagau suenter ussa la taxa de fr. 40.- per buca far cauvitg.
4. Il suplean de revisur sgr. Paul Monn recamonda d'aprobar il quen, il qual vegn tras tscharna unanimamein aprobaus.
5. Sco pinders vegnan proponi ed ellegi sgr. Brugger Placi e sgr. Berther Giachen Giusep. Ils pinders vegn ei proponiu de visar da cheu naven en scret ch'ei seigien ellegi.
6. Apartenent l'ustonza de lavina a Parvechel. Cheu semuossa buca mo ina pintga reparatura, muort la grossa carpuna ruclada giu ed il malsegir che sepresenta. Denton ein ins generalmein dil meini de rugalar si ella. La tscharna decida de tras in scriver dil cauvitg empalar vinavon la caussa tier la suprastonza de vischnaunca.
7. Ellecziuns. Sgr Berther Paulin remetta definitivamein siu uffeci sco cassier de vischins. En siu stagl vegn sgr. Giachen Martin Caduff proponius ed unanimamein ellegius.
8. Varia. Sgr Berther Vigeli, niev cauvitg fa enconuschent ch'el hagi scret ora per schar annunziar las vaccas de casa per la stad proxima. Denton seigi ei vegniu annunziau mo 2 vaccas. Sin quei ein ins generalmein dil meini de buca pladir paster de vaccas pigl onn 1970. Sgr. Venzin Giachen Giusep fa la damonda tgei obligaziun ins hagi tier la guardia de fiug la dumengia. Tier quella discussiun vegn giavischau de buca schar ira giu quei uorden ed eventual fra la runda la dumengia per suenter priedi. Dis de fiasta a Sedrun che la glieud mondi anora seigi ei era sufficient mo cun ina guardia. Ins vegli denton far atens ils vischins inaga tier ina radunonza ariguard quei uorden.
Sgr. Caduff Gion Chrisost motivescha il scuar las vias eventuel procurar per in scua vias. Quei meina tier ina ualti liunga e viva discussiun. In ei dil meini de far ina damonda tier l'uniun de cura e traffic per ina bonificaziun. In auter meini ei de far la damonda tier il gerau de lavur cumina per ina bonificaziun tras uras de lavur cumina. Sgr. Berther Victor fa il davos la proposta de far ina damonda en scret tier la suprastonza de vischnaunca per ina bonificaziun per scuar vias, la qualla vegn tras tscharna aprobada. Cun quei ei la radunonza ida alla fin ed il cauvitg remetta siu uffeci engraziond per la pazienzia demussada.
per fei dil sura
Cavegn Lucas
       
1970 Pladiu pasturs 1970
Cavrer: Caduff Ignazi (pign) 1200.-
Nurser: Giger Marius   700.-
Il cavrer ha calau cun la spisa tier sgr. Lechmann Stiafen ed entscheiva tier Giossi Sep Antoni 1971
    
  Quen da pustretsch per nuorsas 1970
Paga nurser 700.-
aunc d'incassar 3 tocs digl onn 1969 4.-
A.H.V. part vischins 32.90
  736.90
   
441 nuorsa a 1.68 fr 740.88
Paga e spesas 736.90
va en cassa de vischins 3.98
    
Quen de pustretsch 1970  
cavrer: Paga e spesas 1276.50
Tagliau sin 171 caura  
Cauras che han dau la spisa 6.45  
Cauras che han buca dau la spisa 6.45 + 0.70= 7.15  
171 caura a 6.45 1102.95
66 per buca dar spisa a 0.70 + 3 a 5.- fr 61.20
29 Starleuls a 1.- fr 29.-
89 cauras primavera a 1.- fr 89
  1282.15
   
Paga cavrer 1200.-
Ulteriuras spesas 76.50
  1276.50
     
Intradas 1282.15
Expensas 1276.50
Va en cassa 5.65

Revediu 23.10.1970
Flurin Berther
    
  Radunonza da vischins ils 25.10.70
Sut sura datum ein ils vischins stai radunai en casa de scola e tractau il suandont.
1. Vegn Prelegiu ed aprobau il protocol.
2. Prelegia il cauvitg ils quens da pustretsch e tras tscharna vegnan quels aprobai.
3. Dat il cassier de vischins Giachen Martin Caduff raport dal quen da vischins che ha ina facultat da 193.46 fr.
4. Sgr. revisur Flurin Berther dat raport sur dalla revisiun e recamonda d'aprobar il quen cun engraziamen.
Tras tscharna unanima vegn il quen aprobaus.
5. Sco pinder vegnan sgr. Ignazi Venzin e Riedi Franzestg elegi.
6. Elecziuns: cassier Giachen Martin Caduff, revisur Monn Paul, suplean da revi. Lechmann Silvio.
7. Varia: Sut varia vegn incaricau il cauvitg niev de contactar cun quels da Sedrun pertenent puschtretsch de nuorsas della primavera. Ei vegn adina puspei avon che in ton dellas nuorsas da Rueras van a no il mumen ch'ei vegn fatg mundi. Igl onn 1970 eisei stau ca 110 tocs. Auters onns vegnan da quellas da Zarcuns e Camischolas anen. Per quei intent giavischasen ils vischins da Rueras, che mintga vischinadi aschtgas tagliar en tut sias nuorsas cura ch'igl ei de tagliar puschtretsch. Ils dado dutg gron pagassen siu nurser e quellas dadens il nurse da Rueras.
Alla fin dat sgr. Flurin Berther aunc sclarimen sur dallas s. messas parpetnas e caudon. Essent che quellas messas absorbeschan bia temps da nos augsegners, giavischasen els de astgar far quellas mintgamai la damaun ni era la sera sco ei croda. Siu giavisch fuss vinavon quel, che nies augsegner astgas legier quellas messas a Rueras per ils defuncts da Rueras. Ins discusionescha sur quella caussa ualti ditg. En general fussen ins cuntens de schar leger la messa caudon mintga ga el liug nua ch'il defunct ei vivius. La messa dil tierz giavischen ins da far a Sedrun sco tochen da cheu.
Cun quei ei stau finiu.
Sgr. cauvitg engrazia per la pazienzia demussada e giavischa ina buna notg.
Al niev cauvitg Maurus Cavegn bien suces.
Per fatg dil sura
Vigeli Berther
    
  Conclusiun digl aquaduct Rueras-Dieni-Acla Rueras
Sut il datum dils 30 d'october 1970 en l'ustria della Posta a Rueras ein ils comembers dil suranumnau aquaduct stai radunai ad in aradunonza generala extraordinaria e priu suandont conclus.
1. La comissiun d'aua ensemen cun la suprastonza proponan de surprender e mantener tuttas sis fontaunas dals vischins (era quella da Dieni e qualla dell'acla Rueras.
2. Metter ils daners che vonzan en cassa dils vischins per manteniment dellas sis fontaunas en quei rayon e per interess generals dils vischins.
3. Il cassier da vischins duei administrar la cassa ed haver quitau dil fatg.
4. Ils ugaus fontauna dueigien vegnir elegi dals vischins per mintga fontauna in.
5. La segerada (Haftplicht) duei vegnir mantenida vinavon, cun midar il num che seclom'uss Societa da fontaunas dil vitg Rueras-Dieni-Acla Rueras.

Rueras, ils 30. d'october 1970
Per fei dil sura la suprastonza
digl aquaduct Rueras-Dieni-Acla Rueras
Il Pres.  Riedi Franzestg
Gl'actuar Alexander Loretz
    
  Quittanza
Il cheu sutsignau cassier de vischins declara cheutras ded haver retschiert dal cassier digl aquaduct Rueras-Dieni-Acla Rueras Alexander Loretz il carnet de spargn No 258 cun gl'importo de 2609.05 fr (Duamelliesistschienenov francs e tschun raps) tenor conclus della radunonza dil sura aquaduct dils 30 d'oct. 1970.
Rueras, ils 19 de november 1970
Il cassier de vischins.
Caduff G. Martin
     
  Radunonza de vischins dils 18.4.1971
Sut sura datum ein dals vischins ils suandonts signurs vegni elegi en la commissiun gronda per la perioda de 1971 - 1973.
sgr. Berther Flurin
sgr. Brugger Lezi
sgr. Giossi Gion Battesta
sgr. Berther Vigeli, Dieni
sco suplean: il cauvitg en uffeci
per fei dil sura
Cavegn Maurus
     
  Radunonza ils 25.11.1970
sut sura datum ein ils vischins ensemen cun Sur Martin Beart stai radunai e tractau il suandont:
1. Partenent la Messa duront la sesiun. In tema che meina tier ina ualti viva discusiun. Suenter liunga e bein ponderada discussiun vegn tras tscharna concludiu unanimamein de schar far la Messa la dumengia sera las 8 uras enstagl la damaun la 7 1/4. En quei conex manegia il cauvitg ch'ei seigi p'igl Augsegner era pli d'engrau la sera, demai ch'el hagi ualti hefti gl'unviern cun scolas e ct. El engrazia era en num dils vischins partenent il cedel dell'jamna che ei per nus aschi cumadeivels ed era tut bien prestau per ils vischins.
2. Vegn tras tscharna concöludiu de mantener e surprender las sis fontaunas dal vischinadi, era quella da Dieni ed acla Rueras, sco in scriver digl Aquaduct Rueras-Dieni-Acla Rueras (cheu fermaus el cudisch) plaida.
3. Per mintga fontauna vegn elegiu in ugau il qual ha de star en uffeci per 2 onns, schubergiar ellas e mantener bien uorden e quei senza bonificaziun.
4. Ils elegi secloman:
Orasisum il vitg: Berther Urs
Enasisum il vitg: Caduff Stiafen
Dieni: Berther Paul
Acla Rueras: Monn Stiafen
Giudem il vitg: Berther Paulin
A miez il vitg: Monn Gion Giachen

N.B. Tals ugaus ein libers entochen che la runda ei entuorn. Per vischijns che vulan buca far ugau fontauna, vegn mess si la taxa de 30.- fr.
5. Sut varia vegn schau sura al bibliotecar Sgr. Monn Gion Giachen il far si portas allas crunas de cudischs ual cumpradas.

Cun quei ein las tractandas stadas alla fin.
Per fatg dil sura
Cavegn Maurus
     
1971 Pladiu pasturs 1971
Cavrer: Cavegn Alexander  1250.- fr
Nurse: Giger Marius    900.- fr
Il cavrer ha calau cun la spisa tier Giossi Gion Battesta ed entscheiva tier Monn Stiafen 1972
    
  Quen de pustretsch per nuorsas 1971
Paga nurser 900.-
AHV part vischins 42.30
  942.30
408 nuorsas a 2.35 fr 958.80
Paga e spesas 942.30
Va en scassa da vischins 16.50
   
Quen de cauras 1971  
Paga cavrer 1250.-
Taglia sin 144 cauras  
Cauras che han dau la spisa 7.70 fr  
Cauras ceh han buca dau la spisa 7.70 + 0.70 = 8.40  
144 cauras a 7.70 1108.80
18 buca dau spisa a 0.70 + 3 a 5,. fr 27.60
37 starleuls a 1.- fr 37.-
77 cauras da primavera a 1.- fr 77.-
  1250.40
   
Intradas 1250.40
Expensas 1250.-
Va en cassa 0.40
  Revediu ils 19.11.1971
il revisur: Monn Paul
     
  Radunonza da vischins ils 19.11.1971
Sut sura datum ein ils vischins stai radunai en casa da scoloa e tractau il suandont.
1. Vegn prelegiu ed aprobau il protocol.
2. Prelegia il cauvitg ils quens da pustretsch per 1971 e tras tscharna vegnan tals aprobai.
3. Dat il cassier da vischins Sgr. Giachen Martin Caduff raport dil quen, il qual lai ina facultad da 2238.40 fr.
4. Sgr. Paul Monn revisur dat raport sur omisdus quens e recamonda d'aprobar tals.
5. Tras tscharna vegnan ils quens aprobai unanimamein.
6. Per igl avegnir vegn tras tscharna concludiu de midar la taxa da 70 cts sin 1.- fr per cauras che dattan buca la spisa.
7. Sgr. cassier Caduff G. Martin vegn danovamein elegius per 2 onns.
8. Sco pinders vegnan Peder Gion Antoni e Berther Paulin elegi.
9. Sut varia vegn incaricau il niev cauvitg de, cun caschun d'ina radunonza enventuel midar il modus de dar la spisa al cavrer.
10. Menzionescha Sgr. Giossi Vendelin schei seschasi buca midar il sistem de scuar las vias temps da cavrer.
Essend alla fin engrazia il cauvitg per la pazienzia demussada e siara la radunonza.
Per fatg dil sura
Cavegn Maurus
   
  NB. Retschiert ils 10.12.71 Subsidi de cauras Fr. 630.-. Tagliau pustretsch sin 152 tocs a 4.10 per toc. Vonza en cassa 6.80 fr.
Fatg quen ils 16.12.71
Il cauvitg Cavegn Maurus
Il cassier: Caduff G. Martin
    
1972 Radunonza de vischins dils 22.10.72
Sut sura datum ein ils vischins stai radunai dador baselgia e tractau il suandont:
Sco enconuschent a tuts vischins ha sgr. Giossi G. Battesta buca giu cargau las nuorsas la primavera 1972. Sgr. Giossi G. Battesta ha fatg la damonda, schebein el stopi pagar pustretsch de nuorsas ni buc. Suenter pintga discussiun vegn entras tscharna concludiu da schar pagar miez il pustretsch per la primavera 1972.
Per fai dil sura
G. Monn
    
  Pladiu pasturs 1972
Cavrer: Monn Toni   paga 1350 + 50  1400.-
Nurser: Giger Marius       48 fr a di    1680.-
Il cavrer ha calau cun la spisa tier Monn Stiafen ed entscheiva tier Berther-Monn Baseli (1973).
     
  Quen de pustretsch per nuorsas 1972
paga nurser 48.- fr per di x 35 d 1680.-
AHV part vischins 75.60
Total 1755.60
   
491 nuorsa a 3.58 fr 1757.78
paga e spesas 1755.60
va en cassa de vischins 2.18
   
Quen de cauras 1972  
paga cavrer e spesas 1400.-
119 cauras a 5.10 fr 606.90
61 caura primavera a 1.- fr 61.-
32 anseuls a 1.- fr 32.-
subsidi per cauras 708.50
Total intradas 1408.40
   
Intradas 1408.40
Expensas 1400.-
Va en cassa de vischins 8.40
   
Revediu ils 15.12.72
Il revisur: Monn Paul		  
        
1973 Radunonza de vischins ils 10.1.73
Sut sura datum ein ils vischins stai radunai en casa de scola e tractau ilo suandont.
1. Prelecziun ed aprobaziun dils protocols.
2. Prelegia il cauvitg il quen de pustretsch e tras tscharna vegnan quels aprobai.
3. Sign. G. Martin Caduff (cassier) prelegia il quen de vischins, che haina cassa de fr. 2236.35
4. Sign. Paul Monn revisur recamonda l'aprobaziun dil quen e tras tscharna vegn il quen aprobaus.
5. Elecziuns de dus pinders: Sign. Giossi Calist e Sign. Deplaz G.Giusep
ugai fontauna
Orasisum il vitg: Berther Urs
Enasisum il vitg: Caduff Stiaffen
Dieni: Berther Paul
Acla Rueras: Monn Stiaffen
Enagiudem ilo vitg: Berther Paulin
Amiez ilo vitg: Monn G.Giachen
6. Varia
Sut varia fa Sign. Vigeli Giger la damonda de astgar ver transit per ir sper il begl si cun maschinas agricolas (fontauna sper sia casa). Per quei intent stues in ton dil mir sur il begl vegnir scarpaus naven. Demai chei setracta de teren de vischins sto quela damonda vegnir fatga en scret. Cun caschun d'ina radunonza de vischins sto quella damonda vegnir publicada sut tractanda.
Essend alla fin engrazia cauvitg per la pazienzia demusada e siara la radunonza
Per fai dil sura
G. Monn
      
  Pladiu pasturs 1973
Cavrer Toni Monn de Giusep Monn 1250.-
9.6.  -  24.9
Cavegn Serafin 30.5.  -  9.6. = 11 dis a 12.- = 132.-
Peder Toni 5 dis  - 28.9.73 a 15.- = 75.- senza spisa
Nurser Caduff Placi de Giusep
per 45.- fr a di
26.5   -   19.6  =25 dis x 45.- fr = 1125.-
Paster de casa
Huonder Simona e Marcus
de Giusep Huonder     650.-
    
  Rad. d. vischins ils 12.6.73
Pensiun  Badus allas 20.30h
Allas uras fixadas arva il tgauvitg la rad. giavischond in emperneivel e ruasseivel decuors dellas tractandas. In spezial beinvegni fa el allas votantas presentas.
Tractandas:
1. Preparaziun per las elecziuns communalas 1973.
2. Varia.
All'entschatta fa il cauvitg attents sin ils diff. artechels della nova Constituziun com. e dalla lescha davart votaziuns ed ellecziuns per la Vca Tujetsch, ch'obligheschan il tgauvitg de dar rad. de vischins per las preparaziuns dallas elecziuns communalas.
Silsuenter vul il cauvitg saver tgei clav ins vul prender per l'elecziun dils candidats per il Cussegl de Vca. Vulan ins schar proponer tons sco ins vul e purtar tut quels che vegnan proponi sco candidats ni ina gliesta per mauns della canzlia com, ni vulan ins fixar tras tscharna cons il vischinadi de Rueras vul purtar sco candidats. En quei senn vegn dau libra discussiun.
Plirs votants fan diever dalla discussiun. Denter auter propona sgr. gerau Toni Hitz de fixar 5 candidats per il cussegl d. Vca.
Tras tscharna aviarta vegn ei decidiu de purtar 6 candidats per il Cuss. d. Vca. Cun quei ei la prediscussiun alla fin.
1. Ei vegn entschiet cun il president communal. Ils vischins presents proponan negins candidats per pres. com., sustegnan denton il candidat veder sgr. pres. Vigeli Berther scol. sec. Camischolas.
2. Geraus. Ei vegn cheu all'entschatta decidiu schebein il vischinadi vegli purtar in  ni dus candidats sco gerau. La tscharna decida 15 per in e 12 per 2, pia vegn ei proponiu mo in candidat. Cun 21 da 27 vuschs vegn sgr. Victor Berther elegius candidat de gerau.
Sgr. Vigeli Berther Dieni propons per cass che sgr. Victor Berther duessi buca star sin posta de dar aunc ina ga vischins. La proposta vegn acceptada.
3. Cussegl de Vischnaunca
Candidats per il Cuss. de. Vca vegn proponiu
1. Berther Giachen Giusep
2. Gieriet Baseli
3. Caduff G. Chrisost
4. Berther Sep Fidel
5. Toni Hitz
6. Schmed-HAlter Matilda
7. Monn-Gieriet giusep
8. Giger Giusep
9. Berther Conrad
Ei vegn proponiu e decidiu de far la votaziun cun scrutini.
Sco dumbravuschs vegnan proponi ed elegi: sgr. pot Sigisbert Giossi, sgr. gerau Giachen Fidel Cavegn.
Ils zedels vegnan  reparti. Mintgin ei suplicaus de scriver si tut ils nums dils candidats e lu strihar silmeins treis nums. Zedels cun pli che 6 nums e nunlegibels ein nunvaleivels. Ils 6 candidats che contonschan las bia vuschs ein elegi sco candidats ufficials ed ils 3 cun las paucas vuschs vegnan strihai.
Sgr. Sigisbert Giossi raporta sur dil resultat dil scrutini.
Dau giu 27 zedels, nunvaleivels 1, valeivales 26.
Obteniu vusch han.
1. Gieriet Baseli 25
2. Schmed-Halter M. 25
3. Berther G. Giusep 23
4. Giger Giusep 21
5. Berther Sep Fidel 19
6. Caduff G. Chrisost 17
7. Hitz Toni 15
8. Monn Giusep 13
9. Berther Conrad 12
Per supleant dil Cussegl d. Vca vegn proponiu sco candidat sgr. Toni Hitz
4. Comissiun de gestiun
Tier la com. d. gestiun vegnan ils veders confirmai en siu uffeci.
sgr. Vigeli Giger sco revisur
sgr. Duri Cavegn sco supl. d.revisur
Per mauns dil Cussegl de vischnaunca che fa las elecziuns dellas comissiuns permanentas vegn proponiu:
1. El Cussegl de scola
ils veders: sgr. Alexander Loretz
e sgr. Lucas Cavegn
sch'els stattan buca sin posta Elisabetz Berther-Valier e Berther Vigeli, Dieni
2. Cumissiun pauperila
ils veders G. Chr. Caduff e Toni Hitz seretilan. Proponiu: Giossi Sigisbert, Giossi Vendelin, Monn-Gieriet Giusep.
3. Cumissiun de baghegiar
sgr. Victor Berther (veder)
4. Cumissiun I. el. Tujetsch
Ciril Berther (veder)
Gieriet Baseli (veder seretratgs)
Per supleant de revisur de quen per l'I.el.T. vegn proponius Gieriet B. e scol. Pally Vincens, votau e decidiu per B. Gieriet.
Las preparaziuns per las elecziuns ein aschia alla fin.
2. Varia
Sut varia fa il tgauvitg attents sin gl'artechel 79 della nova constituziun. Ei basegna preparar in uorden da vischinadi che sto vegnir aprobaus dal Cussegl de Vca. Sgr Vigeli Berther manegia de spetgar giu tochen che las autoritads communalas seigien seconstituidas e per lura eleger ina comissiun per preparaziun de quei regulativ. Ins va d'accord aschia. Cun quei sa il tgauvitg serar la radunonza. El giavischa a tuts ina cordala Buna notg e bien sucess tier las elecziuns.
Per fatg dil sura
Gieriet Baseli, cauvitg
      
  Rad. de vischins ils 29.7.73 suenter messa
Tractanda: damonda per cumpra de pastira de fegls Giossi dadens siu luvratori encunter l'aua della Val Mila vegn prelegida e discussiunada. Cun tscharna unanima decidan ils vischins de schar vender la supr. com. quei toc pastira per il giavischau intent.
Per fatg dil sura Gieriet B.
    
  Il cavrer ha calau cun la spisa tier Stiafen Lechmann ed ha d'entscheiver tier Cavegn-Blumenthal Vigeli.
     
  Quen de pustretsch de nuorsas 1973
Paga nurser 45 fr.-/di x 25 dis = 1125.- fr
469 nuorsas a 2.40 = 1125.60
Va en cassa de v. -. 60 f
     
Quen tiers de casa, vaccas e vadials  
paga pasturs 650.-
3 vadials a 40.- fr 120.-
11 vaccas a 48.20 530.20
  650.20
va al pastur -.20
      
Quen de cauras 1973  
Paga cavrer 1520.-
Intradas  
Subsidi per cauras  1170.-
117 cauras a 2.- 234.-
28 anseuls a 1.- 28.-
58 cauras primavera a 1.- 58.-
6 cauras a 5.- fr buca dau la spisa 30.-
Total intradas 1520.-
   
Expensas 1520.-
   
Revediu ils 10.5.74
Il revisur Monn Paul		  
     
1974 Pladiu paster 1974
Nurser Caduff Placi
paga 58 fr a di		  
Cavrer Monn Toni
paga 1400.- fr		  
     
Cavrers primavera  
Caduff Placi 8 dis a 10.- fr 80.- fr
Monn Tarcisi   8 dis a 10.- fr 80.- fr
    
Cavrers atun  
Monn Toni
Monn Giusep   
Monn Paul		 354.- fr
        
Paster de casa  
Huonder Marcus e Simona
paga 45 fr la vacca, 35 fr il vadi		  
      
Quen de pustretsch de nuorsas 1974  
paga nurser 58 fr a di x 32 dis 1856.-
AHV part vischins 120.05
total 1976.05
     
417 nuorsas a 4.75 fr 1980.75
Paga e spesas 1976.05
Va en cassa da vischins 4.70
        
Quen de cauras 1974  
Intradas  
Subsidi de cauras 1160.-
94 cauras a 8.- fr 752.-
31 anseuls ni schetgs 1 fr 31.-
50 cauras primavera 1 fr 50.-
Spisa Sep Antoni Hitz 3 cauras a 5 fr.- 15.-
    2008.-
Expensas  
Cavrer Toni Monn   1400.-
Cavrer atun Toni Monn 11 dis a 14.- 154.-
Cavrer primavera Caduff Placi 8 dis a 10.- 80.-
Cavrer primavera Monn Tarcisi 8 dis a 10.- 80.-
Divers cavrers atun 200.-
Segirada 46.80
1 Ruksak 35.-
    1995.80
Bilanza  
Intradas  2008.-
Expensas 1995.80
     
Va en cassa da vischins 12.80
       
Revediu ils 27.4.75
Per il revisur  Lechmann Silvio		  
      
1975 Radunonza da vischins 27.4.75
Sut sura datum ein ils vischins stai radunai en salla pintga e tractau il suandont.
1. Prelegia il cauvitg il quen da psutretsch e tras tscharna vegnan aprobai.
2. Sgr. Giachen Martin Caduff cassier prelegia il quen da vischins che ha ina facultad de 2388.80 fr.
3. Sgr. Lechmann Silvio revisur rercamonda l'aprobaziun dil quen e tras tscharna aprobai.
4. Vegn mess ina comissiun che exista ord 4 umens che han de luvrar ora in niev uorden da vischins e lu purtar  quel als vischins. Il prinzipal ei uorden de cauvitg. Tals Signurs ein Caduff Ignazi, Caduff Giusep, Giossi Rudolf ed il cauvitg en uffeci Monn Stiafen.
5. Elecziuns: Berther Urs cassier, Monn  Paul revisur; 2 pinders Venzin Duri Battesta e Giger Giusep
Ugau fontauna
Orasisum il vitg: Berther Urs
Enasisum il vitg: Caduff Stiafen
Dieni: Berther Paul
Acla Rueras: Monn Stiafen
Giudem il vitg: Berther Paulin
A miez il vitg: Monn Gion Giachen

6. Varia
Sut varia vegn il cauvitg cun la damonda e proposta de astgar bonificar a Vigeli Berther, Dieni la spisa che el hagi dau al cavrer dapli 6 dis a 5.- fr = 30.- fr. Entras tscharna vegn concediu de prender ord cassa da vischins.
Sgr. giusep Monn vegn cun la proposta de far ian segirada cun nos pasturs che fuss obligatorica. Suenter pintga discussiun vegn ei dau sura al cauvitg de far quella segirada. essend las tractandas alla fin engrazia il cauvitg per la pazienzia demussada e siara la radunonza.
per fei dil sura
Monn Paul
        
  Radunonza da vischins 28.5.1975
Sut sura datum ein ils vischins stai seradunai en sala pintga per tractar il suandont.
1. Preparativas per las elecziuns communalas.
Uonn stain puspei avon las elecziuns communalas e per quei intent vegn ei dau viaschins per far las propostas essend che nus havein 5 candidats che han abdicau. Tras liunga discussiun vegn ei puspei tschentau si 5 candiadats per las elecziuns communalas.
Cussegl de vischnauca: Hitz Toni e Giusep Monn;
suppleant dil cussegl de vischnaunca: Berther Ziril;
comissiun de baghiar: Giossi Vigeli;
comissiun da gestiun suppleant: Caduff-Loretz Giusep
Cun quei ei quella tractanda stada alla fin e il cauvitg siara la radunonza e giavischa a tuts ina buna notg.
Per fatg dil sura
Monn Stiafen
       
  Pladiu pasturs 1975
Nurser  
Placi Caduff; paga    2000.-
   
Cavrer  
Marcus Huonder; paga senza spisa 1600.-
   
Paster de vaccas e vadials  
Simona e Cristina Huonder; paga  1000.-
      
Quen de cauras 1975  
Supsidi de cauras 830.-
73 cauras a 13.70 1000.-
34 anseuls e schetgs 1 fr 34.-
29 cauras primavera a 1 fr 29.-
  1893.10
Expensas  
Cavrer Marcus Huonder 1600.-
cavrer primavera: Placi Caduff 200.-
cavrer atun: 1 jamna Monn Tarcisi 50.-
segirada cavrer 25.-
   
Bilanza  
Intradas 1893.10
Expensas 1875.-
va en cassa da vischins 18.10
     
Quen de pustretsch nuorsas 1975  
Paga nurser Placi Caduff 2000.-
AHV part vischins 110.70
segirada part vischins 97.65
Total 2208.35
   
485 nuorsas a 4.60 2231.-
Expensas cauvitg 23.-
resta total 2208.35
     
Paster de casa  
Simona e Cristina Huonder  
paga 1000.-
segirada 25.-
    
9 vaccas a 66 fr 594.-
10 vadials a 42.65 426.50
tiers malsauns 4.50 4.50
  1025.00
       
revediu ils 28.3.76
Il revisur Monn Paul		  
     
1976 Radunonza da vischins ils 31.3.1976
Sut sura datum ein ils vischins stai seradunai en casa de scola e tractau il sequent.
1. Prellecziun ed aprobaziun dils protocolas.
2. Prellegia il cauvitg il quen de psustretsch per 1975.
3. Dat il cassier Urs Berther raport sur dil quen de che ha in facultad de 2274.80 fr.
4. Sgr. Paul Monn revisur dad in quort raport sur omisdus quens e racamonda d'aprobar els.
5. Tras tscharna vegnan ils quens aprobai unanimamein.
6. Sco pinders vegnan ils veders elegi: sgr. Duri Battesta Venzin e sgr. Giusep Gigier.
7. Vegn il niev uorden de cauvitg tras ina comissiun cul cauvitg presentaus als vischins.
(. Tras liunga discussiun vegn igl uorden de cauvitg cun zertas midadas aprobaus e va en vigur cun l'entschata digl onn 1977.
9. Vegn tras tscharna concludiu de trer ora mintg'on il cauvitg cun la sort.
10. Vegn concludiu de parter ora a mintga tener casa igl uorden niev de cauvitg.
11. Sut varia menzionescha sgr. Paulin Berther che ils vischins de Suhrein seigien buca cuntents de pagar gl'entir puschtretsch per sias nuorsas che seigien mo quort temps sut pastur.
12. Ei vegn concludiu de practicar 1976 sco tochen da cheu essend ch'ils pasturs ein gia pladi per quei onn.
Essend las tractandas alla fin engrazia il cauvitg per la paazeinzia demussada e siara la rdunonza giavischond a tuts ina bun a notg.
Per fai dil sura
Monn Stiafen
     
  Protocol della red. extraordinaria dils 26.6.76
Sin giavisch della suprastonza communala sundel staus nezessitaus de dar vischins pertenent confinaziun terren privat e public che sto vegnir eruius avon la rundaziun.
La discussiun ei stada liunga denton ruasseivla, tuts vischins ein stai dil meini ch'ei vegni risguardau tuts dretg privats e publics, che la svias publicas vegnien dadas libras  e ch'ei vegni stau las distanzas legalas dals fatgs privats sco dallas vias publicas, nua che quei ei pusseivel.
Cun schar su al cauvitg de scriver alla suprastonza com. en quella moda il cuntegn de nossa rad., vegn la radunonza serrada.
Per fatg dil sura
Paulin Berther
     
  Protocol della rad. extraor. dils 13.7.76
Igl onn 76 ei staus aung ussa atras e tras schetgs, pauca neiv e pauca plievgia. Dapertut selamentan ei ch'ei seigi schetg e hagien buca pastg de perver lur tiers.
Sin giavisch de vischins haiel dau radunonza. Chei ei vegniu concludiu unanimamein de schar vegnir ca 50-60 tiers brins sin tut la pastira de casa della vart sura, denton vegn dau lubientscha de star mo tochen ils 25 - 30 d'uost suenter stopien ils tiers giut pastira.
il cauvitg
Paulin Berther
     
  Radunonza extraordinaria 3.9.76
1. Fa il cauvitg ad in e scadin in cordial beinvegni.
2. Orientescha il cauvitg che sgr. gerau Schmid Rinaldo seigi vegnius slegius en la nova plazza de vischnaunca e ch'ei stopi vegnir elegiu in niev gerau. Sgr. gerau Berther Victor declara clar e bein tgei lavur che sgr. Schmid Rinaldo hagi da surprender e ch'ei segi stau dengrau da crear ina nova plazza. Plinavon orientescha sgr. gerau Berther Victor ch'el vegni a remetter lur uffeci de gerau definitivamein primavera.
Suenter liunga discussiun dezida la tscharna de buca metter si candidat de garua, mobein schar liber il votar a mintgin cun igl intent che nus hagien megliers aspects primavera tier las elecziuns.
3. Tier la davosa rad. generala ei il niev uorden de cauvitg vegnius aprobaus. En quel stat ei ch'il cauvitg hagi buca de pladir la fumeglia pils tiers de casa, sin quei havein tschentau si il suandont uorden de cautegia:
a. che tals purs ch'ein maridai ed ein buca aunc stai cauvitg stopien far cautegia e pladir quella fumeglia.
b. ch'il cautegia cass hagi de gidar a far quen dil cautegia.
c. cun 60 onns ei mintgtin libers de cautegia
d. il cautegia de casa ei libers de far cautegia en las alps.
4. Varia. Sut varia fa sgr. gerau Victor B. endamen che mintga cauvitg cass duessi annunziar alla canzlia tgi seigi il niev cauvitg. Plinavon menziunescha el ch'il niev uorden de vischins ch'ei aprobaus dils vischins tier la davosa rad. gen. dils 31.3.76 segi de tarmetter tier alla supr. communala per schar aprobar.
Per fatg dil sura
Paulin Berther
     
  Uorden de cauvitg per il vischinadi Rueras-Dieni
art.1 Scadin vischin che habitescha a Rueras ni Dieni ei obligaus de far cauvitg.
art.2 Organs ein radunonza generala, il cauvitg en uffezi sco president ed in cassier sco era dus revisurs de quen. Il cauvitg vegn elegius entras la sort. Il cassier ed ils revisurs vegnan elegi mintga dus onns.
art.3 Obligaziuns de cauvitg ein: puplicar e menar las radunonzas, scriver protocol, reparter cedels da votar, far gl'incasso dil fondo depidemias, visar e survigilar lavur cumina, quitau e mantenimen de geinas.
art.4 Il pladir pasturs per il vischinadi ei buca caussa dil cauvitg. Possessurs de tiers che gaudan pastira de casa procureschan sez per lur pasturs.
art.5 Ei vegn fatg cauvitg tenor la sort. Scadin caucasa che ha aunc buca compleniu il 60 onn ei obligaus de surprender quei uffezi per in onn. Duess el denton suenter haver cumpleniu 60 onns haver en siu tenercasa in giuven che ha compleniu 20 onns, sesents el vischinadi ei tal obligaus de far cauvitg. Duess il turnus de cauvitg curdar ad in possessur de tiers che sto ual quei onn pladir pasturs per il vischinadi, sche ei quel buca obligaus de far cauvitg, num sch'el giavischa. Quel croda ord roda per quella perioda.
art.6 Aschiditg sco la lavur de cauvitg vegn indemnisada cun lavur cumina, desistan ils vischins d'ina ulteriura paga.
art.7 Il niev uorden de cauvitg va en vigur cun l'entschatta digl onn 1977. Mintgon duei vegnir clamau ina radunonza generala
    
  Rueras, ils 4.4.1976
per fei dil sura
Monn Stiafen
      
 
Pladiu pasturs 1976  
Nurser: Placi Venzin 1800.-
Cavrer: Gion Giossi senza dar spisa 1600.-
Paster de vaccas e vadials
Simona e Christine Huonder 		1000.-
    
Quen de pustretsch de nuorsas 1976  
Expensas  
Venzin Placi, paga 1800.-
AHV part vischins 109.40
segirada part vischins 63.90
Total expensas 1973.30
    
intradas  
506 nuorsas a 3.90 1973.40
resta o.10 rp che van en cassa dils vischins 0.10
    
Pustretsch pasters de casa  
Intradas  
10 vaccas a 67.55 675.50
8 vadials a 45.05 360.40
  1039.90
Expensas  
Paga pasturs Huonder S. e Ch. 1000.-
segirada part vischins 35.50
Total expensas 1035.50
va en cassa dils vischins 0.40
     
Revediu ils 5.12.1976
Monn Paul		  
    
Pustretsch cauras  
Intradas  
Supsidi de cauras 588.-
85 cauras a 11.75 998.75
34 cauras primavera a 1.- 34.-
39 schetgs a 1.- 39.-
   1659.75
Expensas  
Paga cavrer Gion Giossi 1600.-
segirada part vischins 56.80
Total expensas 1656.80
     
intr. 1659.75
expen. 1656.80
va en cassa 2.95
        
  Protocol della rad. de vischins dils 8.12.76
1. Fa sgr. cauvitg in cordial beinvegni a tuts presents.
2. Vegnen ils protocols prelegi ed aprobai.
3. Prelecziun dil quen. Sgr. cassier Berther Urs communichescha ch'el hagi giu negin quen, la facultad segi sco igl onn vargau Fr.
4. Vegn il quen de pustretsch prelegius. Sgr. Lucas Cavegn fa la damonda sch'ei seigi buca stau tiers malsauns, sgr. Calist Giossi hagi giu in in temps ina vacca a casa. Sin quei sa il cauvitg di, ch'ils pasturs hagien teniu quen ils treis malsauns e quella vacca stopi esser dada sperasgiu. Sgr. Calist Giossi ei prompts de pagar suenter quei, ils daners van en la cassa dils vischins.
5. Sgr. Monn Paul revisur dat in quort rapport sur dil quen e recamonda daprobar, ch'ei succediu unanimamein.
6. Vegnan Sgr. Giger Giusep e Venzin D. Battesta reelegi sco pinders.
7. Differentas gadas ein affons curdei en las fontaunas dil vitg, tochen ussa ein per cletg tuts vegni spindrai ad uras, quei prighel vulen ins prevegnir.
Il pli bugen schassen ins far gatters da fier, per gliez ei la cassa denton memia pintga. La tscharna unanima dezida de cuvierer tuttas 6 fontaunas cun gatters de lenn.
Suenter la discussiun e sin giavisch dils vischins seporscha sgr. Giossi Vendelin, Hitz Baseli de far e montar quels gatters e quei per il preci de 7.- fr l'ura. Il material ha il cauvitg de mirar sche la vischnaunca matess a disposiziun.
Essend nossas tractandas alla fin giavischa il cauvitg ina buna notg ed in bi retuorn a casa.
il cauvitg
Paulin Berther
        
  Pertucca conclus della rad. dils 8.12.76 partenent metter gatters lenn en las fontaunas.
Ils 9.12.76 haiel fatg la damonda a scret tier la suprastonza communala per la lenna dil far ils gatters sco giu priu conclus tier la radunonza dils 8.12.
Cun caschun haiel tschintschau cun sgr. president communal Berther Vigeli, els hagein tractau quella caussa ed anflien buca quei per ina buna schligiaziun. Il prighel vegni pli gronds entras quels gatters, sch'ei hagien de rumper, sapia igl affon buca sedeliberar persuls, il gatter empedescha el leutier, plinavon manegia sgr. pres. che las fontaunas vegnien strusch duvradas pli, ins duessi studiar d'emplenir si ellas cun schar liber suren ca. 20-30 cm il material veglia la vischnaunca eventuel a metter a disposiziun.
Haiel giu endamen quella caussa cun enzacons vischins ch'ein era stai dil madem meini. Primavera cura ch'ins po atras cun maschinas ei quei de far.
il cauvitg
Paulin Berther
      
1977 Pladiu pasters 1977
Pladiu nurser ils 4.4.77 Cavegn Alois per la summa de fr. 1200.-
Cavrer Giossi Gion senza dar spisa 1700.-
Pasters de casa e vadials Simona e Christine Huonder 1000.-
Il cavrer Giossi Gion ei vegnius pladius tochen ir a scola atun.

Finiu la lavur da transcripziun ils 11.11.2008 th